UNICEF: Εκατό παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαίνουν κάθε ημέρα στη Ζιμπάμπουε

Η υγεία των παιδιών και των γυναικών της Ζιμπάμπουε, ιδιαίτερα στις πιο φτωχές περιοχές της χώρας, παρουσιάζει οξεία επιδείνωση, καθώς εκατό παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαίνουν κάθε ημέρα από ιάσιμες ασθένειες, προειδοποιεί με έρευνα του το Ταμείο του ΟΗΕ για τα παιδιά (UNICEF).

Σύμφωνα με την έρευνα που διενεργήθηκε από κοινού με το υπουργείο Υγείας της Ζιμπάμπουε από τον Μάιο τα ποσοστά της θνησιμότητας των παιδιών κάτω των πέντε ετών έχει αυξηθεί κατά 20% από το 1990.

Όπως αποκάλυψε η μελέτη, βασικοί τομείς για τη λειτουργία της Ζιμπάμπουε, όπως οι τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, πραγματοποίησαν ελεύθερη πτώση κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών της διακυβέρνησης της χώρας από τον Ρόμπερτ Μουγκάμπε.

Στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης, ο πληθωρισμός της Ζιμπάμπουε σημείωσε παγκόσμιο ρεκόρ, ενώ την ίδια ώρα η χώρα επλήγη από την χειρότερη επιδημία χολέρας στην Αφρική τα τελευταία 15 χρόνια.

"Το αποτέλεσμα της έρευνας υπογραμμίζει την επιδείνωση που σημειώθηκε στους κοινωνικούς τομείς τα τελευταία χρόνια και τις τραγικές συνέπειες που προκάλεσε", δήλωσε ο εκπρόσωπος της UNICEF στην Χαράρε, Δρ. Πίτερ Σαλάμα.

Σύμφωνα με τον κ. Σαλάμα, οι κυριότερες αιτίες θανάτου των παιδιών κάτω των πέντε ετών είναι το AIDS/HIV, οι διαταραχές των νεογέννητων, η πνευμονία και η διάρροια. Η έρευνα των Ηνωμένων Εθνών έδειξε ακόμη ότι οι μισές από τις έγκυες γυναίκες που ζουν σε αγροτικές περιοχές φέρνουν στον κόσμο τα παιδιά τους στις κατοικίες τους, χωρίς τη βοήθεια ειδικών.

Εκατοντάδες κλινικές που βρίσκονταν σε αγροτικές περιοχές και δέχονταν έγκυες γυναίκες έχουν κλείσει ή έχουν έλλειψη σε βασικά φάρμακα. Επιπλέον, σύμφωνα με την έρευνα δύο στα τρία παιδιά δεν διαθέτουν πιστοποιητικά γέννησης.

Τέσσερις προτάσεις για την αντιμετώπιση του υποσιτισμού

Τριπλασιασμό των κεφαλαίων για έρευνα και ανάπτυξη στη γεωργία ζητούν οι ερευνητές της Συμβουλευτικής Ομάδας για τη Διεθνή Έρευνα στη Γεωργία (CGIAR) –του διεθνούς ερευνητικού φορέα που στόχο έχει τη βελτίωση της αγροτικής παραγωγής στα φτωχά κράτη.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι με τις κατάλληλες επενδύσεις στην έρευνα είναι δυνατός ο διπλασιασμός της παραγωγής τροφίμων, αν και οι κλιματικές αλλαγές αποτελούν τροχοπέδη για την αύξηση των αποδόσεων.

Σύμφωνα με τους ειδικούς του CGIAR, υπάρχουν τρεις είναι οι βασικές προτεραιότητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του υποσιτισμού:

1. Δέσμευση του νερού

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας εκτιμά ότι οι αρδευόμενες περιοχές πρέπει να επεκταθούν κατά 11% έως το 2025, καθώς οι αρχαίοι υδροφόροι ορίζοντες που χρησιμοποιούνταν σε μεγάλο βαθμό έως σήμερα, έχουν αρχίσει να στερεύουν. Βασικός στόχος των επιστημόνων είναι να δεσμεύσουν το αέριο νερό, το νερό δηλαδή που εξατμίζεται και επιστρέφει στη γη με τη μορφή υδρατμών.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για τη δέσμευσή του: κάλυψη εδάφους από φύλλα, υπόγειες δεξαμενές που γεμίζουν από τις τροπικές βροχές και καλλιέργεια σε διαφορετικά επίπεδα. Μετά από συνδυαστική μελέτη των τεχνικών αυτών έχει διαπιστωθεί ότι οι μεγαλύτερες δυνατότητες συγκράτησης του «χαμένου» νερού βρίσκονται στις σαβάνες.

2. Κατάργηση του οργώματος

Έχει διαπιστωθεί ότι η πανάρχαια τεχνική του οργώματος καταστρέφει το έδαφος, απελευθερώνει αέρια του θερμοκηπίου και αυξάνει σημαντικά το κόστος καλλιέργειας. Οι περισσότεροι καλλιεργητές αραβόσιτου και σόγιας στην Λατινική Αμερική εφαρμόζουν τη λεγόμενη «γεωργία μη άροσης»: αυτό που κάνουν είναι να σχηματίζουν αυλάκια στο έδαφος για να σπέρνουν τον καρπό και περιορίζουν τα ζιζάνια με ζιζανιοκτόνα και γενετικώς μεταλλαγμένες καλλιέργειες.

Υπάρχουν ωστόσο και καλύτερες λύσεις: μπορούν να μαλακώνουν τα ζιζάνια χρησιμοποιώντας φυσικά οργανικά κατάλοιπα, όπως το άχυρο, και να εναλλάσσουν συχνά τις καλλιέργειες για να «αποπροσανατολίζουν» τα παράσιτα. Οι τεχνικές αυτές είναι γνωστές ως «conservation agriculture» (βιώσιμη γεωργία) και έχουν στόχο να διατηρούν αναλλοίωτα τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους.

3 Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά

Η δημιουργία καρπών υψηλής απόδοσης έχει νόημα μόνο εάν οι αγρότες έχουν τη δυνατότητα να πωλούν τη σοδειά τους για να αποκομίζουν κέρδη. «Υπάρχουν ποικιλίες αραβόσιτου που είναι ανθεκτικές στις κλιματικές αλλαγές και τις ασθένειες, αλλά πώς να φτάσουν στους αγρότες;», αναριωτιέται ο Πράμπχου Πινγκάλι, αναπληρωτής πρόεδρος γεωργίας στο Bill and Melinda Gates Foundation.

Ακόμη και όταν έχουν πρόσβαση στους εν λόγω καρπούς, οι αγρότες της Αφρικής δεν επενδύουν στην αύξηση της παραγωγής γιατί δεν έχουν πρόσβαση σε δίκτυα πώλησης της παραγωγής τους, με αποτέλεσμα να μην έχουν κίνητρο. Ούτως ή άλλως, συχνά απουσιάζουν τα μέσα σωστής αποθήκευσης και συντήρησης της σοδειάς, με αποτέλεσμα αυτή να σαπίζει προτού φτάσει στον έμπορο, όπως συμβαίνει με τις μπανάνες στην Κένυα. Σύμφωνα με τον Πίτερ Χάρτμαν από το παράρτημα της CGIAR στη Νιγηρία, «η Αφρική δεν θα χρειαζόταν να εισάγει τρόφιμα εάν αξιοποιούσε τα εδάφη της».

4 Βελτίωση των αποδόσεων

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Μαρκ Ρόζγκραντ από το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για τις Επισιτιστικές Πολιτικές (IFPRI), η αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών στην Αφρική κατά 25% θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγή τροφίμων περισσότερο απ’ ό,τι ο διπλασιασμός του δικτύου άρδευσης. «Σήμερα διαθέτουμε τεράστιες δυνατότητες ενίσχυσης των αποδόσεων των καλλιεργειών», υπογραμμίζει ο Χανς Μπράουν από το International Maize and Wheat Improvement Center.

«Μια νέα επισιτιστική κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί»

Περίπου 200 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών στις αναπτυσσόμενες χώρες υποφέρουν από καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης λόγω του χρόνιου παιδικού και μητρικού υποσιτισμού, ανέφερε σε έκθεσή του που δημοσιεύθηκε από τη Unicef.

Σύμφωνα με την έκθεση, που έχει τίτλο «Παρακολουθώντας την Πρόοδο στην Παιδική και Μητρική Ανάπτυξη», αυτή η κατάσταση μπορεί να αποφευχθεί αν η διεθνής κοινότητα τηρήσει τις υποσχέσεις της σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, τη διατροφή και τη βιώσιμη γεωργία.

«Ο υποσιτισμός κλέβει από ένα παιδί τη δύναμη του. Ασθένειες στις οποίες θα έπρεπε κανονικά να είναι σε θέση να αντισταθεί γίνονται όλο και πιο επικίνδυνες. Περισσότερο από το ένα τρίτο των παιδιών που πεθαίνουν από πνευμονία, διάρροια ή από άλλες ασθένειες θα μπορούσε να είχε επιβιώσει αν δεν υπέφερε από υποσιτισμό», δήλωσε η Αν Βένεμαν, εκτελεστική διευθύντρια της Unicef.

«Επιπλέον, η υγεία αυτών που επιβιώνουν από τον υποσιτισμό είναι χειρότερη για ολόκληρη τη ζωή τους ενώ επηρεάζονται και οι πνευματικές τους ικανότητες, κάτι που περιορίζει την ικανότητα τους να μαθαίνουν και τις πιθανότητες να λάβουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα. Είναι δυνατό να παγιδευτούν σε ένα κύκλο κακής υγείας και φτώχειας που μπορεί να διαρκέσει για πολλές γενιές», προσθέτει η κ. Βένεμαν.

Περισσότερο από το 90% των παιδιών που παρουσιάζει καθυστέρηση στην ανάπτυξη ζει στον αναπτυσσόμενο κόσμο της Αφρικής και της Ασίας, υπογραμμίζεται ακόμη στην έκθεση. Μια νέα επισιτιστική κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί καθώς 31 χώρες βρίσκονται σε κατάσταση μεγάλης επισιτιστικής ανασφάλειας, 20 στην Αφρική και 11 στην Ασία, επισημαίνει ο FAO.

Σήμερα αρχίζει η παγκόσμια σύνοδος του ΟΗΕ για την διατροφική ασφάλεια, στην οποία θα παραστούν πάνω από 60 ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων. Μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουις Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο πάπας Βενέδικτος XVI, καθώς και ο πρόεδρος της Ζιμπάμπουε, Ρόμπερτ Μουγκάμπε.

Την ίδια ώρα οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) ζητούν από τις κυβερνήσεις των χωρών του G8 να κρατήσουν τις υποσχέσεις τους στο θέμα της επισιτιστικής βοήθειας, 20 δισεκατομμύρια δολάρια, και να μην παραμελήσουν τα προγράμματα επισιτισμού, σύμφωνα με τους υπευθύνους των ΜΚΟ.

«Οι χώρες του G8 στην σύνοδο της Λ'Ακουιλα το καλοκαίρι δεσμεύτηκαν να δώσουν 20 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Ντάνιελ Μπέρμαν, υπεύθυνος των Γατρών χωρίς Σύνορα.

Με... ψίχουλα στη Σύνοδο του ΟΗΕ για τον επισιτισμό

Χωρίς τους καλύτερους οιωνούς και το σπουδαιότερο, χωρίς στόχους που θα δικαιολογούσαν κάποια αισιοδοξία αρχίζει στη Ρώμη, τη Δευτέρα, η Σύνοδος των Ηνωμένων Εθνών για τον επισιτισμό.

Εκκληση για μεγαλύτερη χρηματοδότηση απευθύνει ο γενικός διευθυντής του FAO, ενώ οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα προβλέπουν αποτυχία αν οι κυβερνήσεις εξακολουθήσουν να διαθέτουν ψίχουλα για τον παιδικό υποσιτισμό. Το προσχέδιο του τελικού κειμένου δεν περιλαμβάνει τον στόχο εξάλειψης της πείνας μέχρι το 2025, στόχο που έχουν θέσει τα Ηνωμένα Εθνη, και ούτε τη δέσμευση για την παροχή 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε αγροτική βοήθεια που ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) θεωρεί απαραίτητη στις ερχόμενες δεκαετίες.

Σύμφωνα με στοιχεία του FAO η πείνα πλήττει (σε ύψος ρεκόρ) 1,02 δισεκατομμύριο ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο ή έναν στους έξι ανθρώπους, με τη μεγάλη οικονομική κρίση, τις υψηλές τιμές των αγαθών, την ξηρασία και τους πολέμους να ενοχοποιούνται για τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης.

Το κείμενο, που είναι ουσιαστικά το προϊόν των διαπραγματεύσεων εκπροσώπων από τις 192 χώρες-μέλη του FAO, έχει στόχο την εκπόνηση στρατηγικής που δίνει έμφαση στην ανάπτυξη με βάση τις ανάγκες των χωρών των οποίων οι κάτοικοι δίνουν μάχη ενάντια στον υποσιτισμό.

Η Σύνοδος από τις 16 έως τις 18 Νοεμβρίου στη Ρώμη υπόσχεται την αύξηση της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας που αφορά την ασφάλεια τροφίμων, χωρίς όμως να θέσει συγκεκριμένους στόχους ή χρονοδιαγράμματα.

Ταυτόχρονα, έκθεση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα επισημαίνει ότι η χρηματοδότηση από τις πλούσιες χώρες των προσπαθειών καταπολέμησης του υποσιτισμού έχει παραμείνει στάσιμη για επτά χρόνια και μετά βίας αρκεί να καλύψει το 3% των κονδυλίων που απαιτούνται για να μειωθούν οι 3,5-5 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών, εξαιτίας του υποσιτισμού.

Διαδικτυακή διαμαρτυρία κατά της πείνας

Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας: Αίτηση στο Διαδίκτυο ανέβασε ο FAO σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τους περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους που υποφέρουν από την πείνα παγκοσμίως.

Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), Ζακ Ντιούφ, ανακοίνωσε σήμερα τη δημιουργία μιας διαδικτυακής αίτησης διαμαρτυρίας, καθώς ο αριθμός των ανθρώπων παγκοσμίως που υποφέρουν από την πείνα ξεπέρασε το 1 δισεκατομμύριο.

Ο Ντιούφ ζήτησε μάλιστα από όλο τον κόσμο να κάνει «απεργία πείνας για μία ημέρα, το Σάββατο ή την Κυριακή» και επεσήμανε ότι θα δώσει πρώτος το παράδειγμα «για 24 ώρες ξεκινώντας από το Σάββατο το πρωί».

Σκοπός είναι «η συμβολική ένδειξη συμπαράστασης στο ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους που πεινάνε σε όλον τον κόσμο», υπογράμμισε στους δημοσιογράφους από την Ρώμη, έδρα του FAO.

Η αίτηση διαμαρτυρίας μπορεί να υπογραφεί στο διαδίκτυο στην διεύθυνση www.1billionhungry.org.

«Ζητάω από όσο περισσότερους ανθρώπους γίνεται να υπογράψουν την αίτηση. Κάθε 'κλικ' θα είναι ένας επιπλέον λόγος, που θα έρθει να προστεθεί στο ένα δισεκατομμύριο λόγους που ήδη υπάρχουν, για να εξαλείψουμε την πείνα από τον κόσμο», δήλωσε ο Ντιούφ. «Κάθε 'κλικ' θα είναι ένα έναυσμα για τους κυβερνώντες του κόσμου να περάσουν από τα λόγια στα έργα».

«Χρειάζονται συγκεκριμένες ενέργειες και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Μια νέα επισιτιστική κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί καθώς 31 χώρες βρίσκονται σε κατάσταση μεγάλης επισιτιστικής ανασφάλειας, 20 στην Αφρική και 11 στην Ασία», επεσήμανε ο Ντιούφ.

Ο FAΟ διοργανώνει από τις 16 μέχρι τις 18 Νοεμβρίου παγκόσμια σύνοδο για την διατροφική ασφάλεια, στην οποία θα παραστούν ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουις Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο πάπας Βενέδικτος XVI, καθώς και ο πρόεδρος της Ζιμπάμπουε, Ρόμπερτ Μουγκάμπε.

Την ίδια ώρα οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) ζητούν από τις κυβερνήσεις των χωρών του G8 να κρατήσουν τις υποσχέσεις τους στο θέμα της επισιτιστικής βοήθειας --20 δισεκατομμύρια δολάρια--και να μην παραμελήσουν τα προγράμματα επισιτισμού, σύμφωνα με τους υπευθύνους των ΜΚΟ.

«Οι χώρες του G8 στην σύνοδο της Λ'Ακουιλα το καλοκαίρι δεσμεύτηκαν να δώσουν 20 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Ντάνιελ Μπέρμαν, υπεύθυνος των Γατρών χωρίς Σύνορα (MSF).

«Είναι μια τραγωδία το γεγονός ότι οι αρχηγοί των χωρών του G8 δεν σκοπεύουν να παραστούν στην παγκόσμια σύνοδο για την διατροφική ασφάλεια» που διοργανώνει ο FAO το Νοέμβριο, συνέχισε ο Μπέρμαν, όταν ρωτήθηκε για την απουσία του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα από τη σύνοδο.

Ο υπεύθυνος των MSF δήλωσε ανήσυχος καθώς οι «προσπάθειες (της συνόδου) θα περιοριστούν στην προώθηση της γεωργικής παραγωγής, εις βάρος των προγραμμάτων επισιτισμού». «Αν παραμελήσουμε τον επισιτισμό καταδικάζουμε εκατομμύρια παιδιά στο θάνατο ή την αναπηρία».

Σύμφωνα με αναφορά για τον υποσιτισμό που παρουσιάστηκε σήμερα στη Ρώμη από τους MSF, η βοήθεια που προορίζεται για τον επισιτισμό των φτωχών χωρών παρέμενε στα ίδια σχεδόν επίπεδα μεταξύ του 2000 και του 2007, και έφτανε μόλις τα 350 εκατομμύρια δολάρια το χρόνο μεταξύ του 2004 και του 2007.

«Ο επισιτισμός είναι ένα παραμελημένο πρόβλημα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Παγκόσμιας Τράπεζας χρειάζονται 12 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο για να διορθωθεί το πρόβλημα του υποσιτισμού στις χώρες που έχουν επηρεαστεί περισσότερο, δηλαδή 30 φορές περισσότερα χρήματα από αυτά που ξοδεύονται σήμερα», δήλωσε η Νάταλι Ερνουλτ, που συνέταξε την αναφορά των MSF.

Περίπου 200 εκατ. παιδιά κάτω των πέντε ετών υποσιτίζονται

Περίπου 200 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών στις αναπτυσσόμενες χώρες υποφέρουν από καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης λόγω του χρόνιου παιδικού και μητρικού υποσιτισμού, όπως αναφέρει σε έκθεσή της η Unicef

Σύμφωνα με την έκθεση με τίτλο «Παρακολουθώντας την Πρόοδο στην Παιδική και Μητρική Ανάπτυξη», η κατάσταση αυτή μπορεί να αποφευχθεί αν η διεθνής κοινότητα τηρήσει τις υποσχέσεις της σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, τη διατροφή και τη βιώσιμη γεωργία.

«Ο υποσιτισμός κλέβει από ένα παιδί τη δύναμη του. Ασθένειες στις οποίες θα έπρεπε κανονικά να είναι σε θέση να αντισταθεί γίνονται όλο και πιο επικίνδυνες. Περισσότερο από το ένα τρίτο των παιδιών που πεθαίνουν από πνευμονία, διάρροια ή από άλλες ασθένειες θα μπορούσε να είχε επιβιώσει αν δεν υπέφερε από υποσιτισμό», δήλωσε η Αν Βένεμαν, εκτελεστική διευθύντρια της Unicef.

«Επιπλέον, η υγεία αυτών που επιβιώνουν από τον υποσιτισμό είναι χειρότερη για ολόκληρη τη ζωή τους ενώ επηρεάζονται και οι πνευματικές τους ικανότητες, κάτι που περιορίζει την ικανότητα τους να μαθαίνουν και τις πιθανότητες να λάβουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα. Είναι δυνατό να παγιδευτούν σε ένα κύκλο κακής υγείας και φτώχειας που μπορεί να διαρκέσει για πολλές γενιές» προσθέτει η κ. Βένεμαν.

Στην έκθεση σημειώνεται επίσης ότι πάνω από το 90% των παιδιών που παρουσιάζει καθυστέρηση στην ανάπτυξη ζει στον αναπτυσσόμενο κόσμο της Αφρικής και της Ασίας.

Το φυτό ενσέτε, αντίδοτο στη πείνα;

Η ίδια η φύση και η παραδοσιακή διατροφή κάποιων φυλών της Αιθιοπίας ίσως έχει δώσει την απάντηση στη πείνα. Το ταπεινό ενσέτε έχει σώσει εκατομμύρια από το λιμo. Ίσως είναι η ελπίδα που εκατομμύρια άνθρωποι περιμένουν για να τους δοθεί η ευκαιρία να επιζήσουν από τον κίνδυνο του λιμού. Ένα ταπεινό φυτό που στα περισσότερα μέρη δεν καλλιεργείται καν αλλά φυτρώνει άγριο, θεωρείται από κάποιους η σωτηρία.

Κι αυτοί είναι οι αγρότες στη νότια Αιθιοπία που λένε πως δεν ανησυχούν για τη πείνα που απειλεί εκατομμύρια συμπατριώτες τους. Εκείνο που τους παρέχει αυτή τη σιγουριά είναι το πολύ γνωστό σε όλη την ανατολική και νότιο Αφρική, αφού φυτρώνει οπουδήποτε στα υψίπεδα, ενσέτε, γνωστό και ως αβυσσινιακή μπανανιά ή ψευδό μπανανιά, ένα φυτό που μπορεί να φτάσει σε μεγάλο ύψος, με μεγάλα φύλλα που μοιάζει με την κανονική μπανανιά.

Η μοναδικότητα του φυτού κρύβεται στο γεγονός ότι τα ανθεκτικά στη ξηρασία φύλλα του και ο βολβός του, όταν επεξεργαστούν και πολτοποιηθούν δίνουν μια ουσία που μοιάζει εξωτερικά με τυρί και η οποία μπορεί να ψηθεί ή και να διατηρηθεί σε αυτοσχέδια «ψυγεία» κάτω από το έδαφος μέχρι και 20 χρόνια.

«Βρίσκεται πάντα εκεί για να θρέψει την οικογένεια μου» λέει ο αγρότης Μεντέτ Κεμάλ που θυμάται πως πέντε χρόνια πριν, όταν η ξηρασία αποδεκάτισε τη μικρή παραγωγή καλαμποκιού και σόργου στην οποία στηρίζονταν, το μόνο που επέζησε ήταν το ενσέτε. Ακόμα κι όταν η οικογένεια εξάντλησε όλο το υπόγειο απόθεμα, δεν πείνασε. Απλώς έκοψε μερικά ακόμα φυτά, στα οποία, αντίθετα με τα άλλα, η συγκομιδή μπορεί να γίνει όλη τη χρονιά. «Ένα ενσέτε μπορεί να θρέψει μια οικογένεια για μία εβδομάδα» λέει ο Κεμάλ, μπροστά σε ένα χωράφι με 300 ενσέτε, το καθένα μέχρι και 10 μέτρα ψηλό.

Περίπου 15 εκ. άνθρωποι στη νότια Αιθιοπία, ανάμεσα τους και οι φυλές Γκουράτζε, Σιντάμα και Χαντίγια βασίζονται στο ενσέτε για τη διατροφή τους, παρόλο που είναι σχετικά χαμηλό σε πρωτείνη και έχει πικρή γεύση.

Τα φυτά ωριμάζουν στα επτά χρόνια και η συγκομιδή είναι αρκετά δύσκολη, αλλά με το κατάλληλο χειρισμό αποτελούν την ασπίδα για τους ντόπιους απέναντι στη πείνα και μπορεί να σώσουν ζωές όπως έγινε με πολλές από τις φυλές του Αιθιοπικού νότου στη διάρκεια των λιμών του 1973 και του 1984

Αν και η χρήση του ενσέτε από τον άνθρωπο χρονολογείται εδώ και χιλιάδες χρόνια, μόλις το τελευταίο καιρό συγκέντρωσε τη προσοχή που του αξίζει από ειδικούς και οργανώσεις αρωγής που αναζητούν μακροπρόθεσμες λύσεις για το πρόβλημα επισιτισμού της Αιθιοπίας. «Είμαι ενθουσιασμένος με αυτό το φυτό», λέει ο Yihenew Zewdie, ειδικός στην ασφάλεια τροφίμων στο Πρόγραμμα Τροφίμων του ΟΗΕ, «μπορεί να είναι η απάντηση στη πείνα και δε του έχει δοθεί η προσοχή που θα έπρεπε».

Η έρευνα και η ανάπτυξη για το ενσέτε έχει επισκιαστεί από τη προτεραιότητα που δίνεται σε πιο παραδοσιακά δημητριακά και φυτά, όπως το καλαμπόκι που άλλωστε προτιμούνται κι από τις Δυτικές οργανώσεις αρωγής. Όσο για την αιθιοπική κυβέρνηση, αναγνώρισε πριν μια δεκαετία την αξία του ενσέτε, αλλά μόνο θεωρητικά. Το υπουργείο Γεωργίας ενδιαφέρεται περισσότερο για την αύξηση της παραγωγής καλλιεργειών, όπως καφές και λουλούδια που αυξάνουν τις εξαγωγές, άρα και τα έσοδα.

Κάποιοι ειδικοί ισχυρίζονται πως η καλλιέργεια του ενσέτε έχει μικρότερο κόστος και είναι απλούστερη από τις άλλες ενώ δεν θα χρειαστεί να κατασκευαστούν μεγάλα αρδευτικά έργα. Επίσης η αντοχή του φυτού στη μέτρια ξηρασία και η δυνατότητα αποθήκευσης των παραγώγων του, το κάνει ιδανικό και για ζωοτροφή.
Επειδή είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες και χαμηλό σε πρωτείνες μπορεί εύκολα να συμπληρωθεί με άλλες τροφές όπως το κρέας. Σχεδόν όλα τα μέρη του φυτού είναι χρήσιμα. Οι ίνες είναι αρκετά ανθεκτικές για να πλεχτούν σε σκοινί, καλάθια ακόμα και για οικοδομικές εργασίες και τα φύλλα χρησιμοποιούνται σαν πιάτα.

Βέβαια, η εισαγωγή του ενσέτε σε άλλες περιοχές της Αιθιοπίας ή ακόμη περισσότερο σε άλλες αφρικανικές χώρες παρουσιάζει δυσκολίες, αφού όπως λέει ο Desalegn Rahmato, πρώην επικεφαλής του Αιθιοπικού Φόρουμ Κοινωνικών Μελετών, οι διατροφικές συνήθειες είναι πολύ δύσκολο να αλλάξουν και έχουν σχέση με τη κουλτούρα και τη παράδοση του κάθε λαού.

Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν ακόμη γι αυτό που χαρακτηρίζεται ως το «λιγότερο μελετημένο φυτό στην Αφρική» και που σήμερα παρέχει τροφή σε περίπου 10 εκατομμύρια ανθρώπους στην Αιθιοπία και την Ερυθραία.

Ίσως αν μελετηθεί περισσότερο, να αποδειχτεί, όχι η μοναδική, αλλά έστω μια σημαντική διέξοδος από τη πείνα σε μια ευρύτερη περιοχή της ηπείρου.

Πεθαίνουν από την πείνα πέντε εκατομμύρια παιδιά κάθε χρόνο

Η κρίση θέτει σε κίνδυνο τις δουλειές των κατοίκων της Δύσης, στον αναπτυσσόμενο όμως κόσμο θέτει σε κίνδυνο ζωές.Ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι πεινούν, εξαιτίας της εκτίναξης των τιμών σε βασικά είδη διατροφής, με την ευπαθέστερη ομάδα να αποτελείται από παιδιά, ηλικίας από έξι μηνών έως πέντε ετών. Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Διατροφής, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα ξεκινούν μια μεγάλη εκστρατεία, ζητώντας από όλους τους χρήστες του διαδικτύου να γίνουν σύμμαχοί τους, στη μάχη κατά του υποσιτισμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, 60 εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό, ενώ κάθε χρόνο 5 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν εξαιτίας του. Ο συνεαγερμός χτυπά πιο δυνατά από ποτέ, καθώς η οικονομική κρίση είχε ως αποτέλεσμα να προστεθούν φέτος περισσότερα από 100 εκατομμύρια άνθρωποι στον κατάλογο εκείνων που υποφέρουν από την πείνα και τη φτώχεια.

Μπροστά σε αυτή τη δραματική κατάσταση, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα υλοποιούν μακροχρόνια προγράμματα, αλλά και επείγουσες παρεμβάσεις για την ανακούφιση όσων πεινούν. Τα δύο τελευταία χρόνια, πάνω από 620.000 υποσιτισμένα παιδιά έλαβαν επισιτιστική βοήθεια, με τη χρήση έτοιμων διατροφικών σκευασμάτων. Το 2008 προσέφεραν θεραπεία σε περισσότερα από 200.000 σοβαρά υποσιτισμένα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών μέσα από 130 επισιτιστικά προγράμματα σε 31 χώρες. Επισιτιστική βοήθεια έλαβαν επίσης 564 χιλιάδες ασθενείς που πάσχουν από AIDS, αλλά και από ασθένειες "ξεχασμένες" στη Δύση, όπως η φυματίωση. Στην Αιθιοπία, που επλήγη από τη ξηρασία, βοήθησαν περισσότερα από 30 χιλιάδες παιδιά, στον Νίγηρα 48 χιλιάδες και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 1.800 παιδιά.

Καθώς όμως οι ανάγκες διογκώνονται και ο αριθμός των παιδιών που χρειάζονται βοήθεια μεγαλώνει, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα χρειάζονται συμμάχους στη μάχη κατά του υποσιτισμού. Σε αυτό το πλαίσιο ξεκινά μια προσπάθεια ηλεκτρονικού ακτιβισμού, μέσω της ιστοσελίδας τους, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και τη συγκέντρωση πόρων.

Μετά από μια σειρά δράσεων και με ένα διαδικτυακό διαγωνισμό φωτογραφίας, εκατοντάδες άνθρωποι ενώνουν τις φωνές τους με εκείνη των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για τη διάδοση του μηνύματος «Στοπ στον Υποσιτισμό». Ντύνουν και φωτογραφίζουν την πόλη με το ειδικό για τη μέτρηση των υποσιτισμένων παιδιών, περιβραχιόνιο MUAC, περνώντας ένα μήνυμα αφύπνισης και ευαισθητοποίησης σε χιλιάδες κατοίκους της πόλης.

Πως μπορούμε να βοηθήσουμε

Ένα μόλις ευρώ μπορεί να κάνει τη διαφορά στη ζωή ενός παιδιού:

• Το γεύμα ενός σοβαρά υποσιτισμένου παιδιού κοστίζει λιγότερο από ένα ευρώ

• Δεκαπέντε ευρώ αγοράζουν 50 έτοιμα διατροφικά σκευάσματα

• Σαράντα ευρώ αρκούν για τη θεραπεία ενός υποσιτισμένου παιδιού

• Πενήντα ευρώ βάζουν φαγητό στο τραπέζι 200 παιδιών, μεσημεριανό και βραδινό

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δέχονται δωρεές μέσω του διαδικτύου, των λογαριασμών που έχουν ανοίξει στην Εθνική Τράπεζα, την Alpha Bank, την Αγροτική Τράπεζα, την Τρ. Πειραιώς, τη Eurobank και την Εμπορική Τράπεζα, μέσω πιστωτικής κάρτας ή γραπτού μηνύματος

Θάνατοι από μυστηριώδη ασθένεια στο Σουδάν

Μία μυστηριώδης αιμορραγική ασθένεια για την οποία υπάρχουν υποψίες ότι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Εμπολα, έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής των θάνατο 23 ανθρώπων και έχει μολύνει δεκάδες άλλους στο υπανάπτυκτο νότιο Σουδάν, δήλωσε αξιωματικός του σουδανικού στρατού.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας(ΠΟΥ),ανακοίνωσε ότι ο Εμπολα, μία από τις πλέον θανατηφόρες ασθένειες που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα, ανακαλύφθηκε στο νότιο Σουδάν και στην γειτονική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 1976.Ορισμένα στελέχη έχουν ποσοστό θνησιμότητας από 25% μέχρι 90%.

Εκπρόσωπος του Στρατού του Νότιου Σουδάν(SPLA), δήλωσε ότι δείγματα αίματος εστάλησαν σε εργαστήρια για εξέταση, αλλά γιατροί υποπτεύονται ότι πρόκειται για τον Εμπολα, ενώ πρόσθεσε ότι στα συμπτώματα περιλαμβάνονται αίμα από το στόμα, τα αυτιά και τη μύτη.

Το 2004 από τον Εμπολα είχαν χάσει τη ζωή τους επτά άνθρωποι στο νότιο Σουδάν. Αξιωματούχοι σε θέματα υγείας ανέφεραν ότι δεν είναι ακόμη σίγουροι για το είδος της ασθένειας που διαδίδεται με τα σωματικά υγρά, συμπεριλαμβανομένου του αίματος.

Οι υποδομές υγείας και το ιατρικό προσωπικό είναι περιορισμένα στο Σουδάν που για δεκαετίες δοκιμάστηκε από εμφύλιο πόλεμο.

Επιδημία χολέρας στο Καμερούν

Επιδημία χολέρας στο βόρειο Καμερούν έχει προκαλέσει τον θάνατο 15 ανθρώπων, μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Αξιωματούχοι του Καμερούν λαμβάνουν μέτρα για να περιορίσουν την επιδημία, που μεταφέρθηκε στην χώρα από την γειτονική Νιγηρία, μετέδωσε το κρατικό ραδιόφωνο και η εφημερίδα Cameroon Tribune.

«Η επιδημία μεταφέρθηκε από τη γειτονική Νιγηρία από μια γυναίκα που είχε επισκεφθεί πρόσφατα την χώρα», ανέφερε η εφημερίδα. «Τα ρούχα της γυναίκας, που πέθανε εξαιτίας της ασθένειας, πλύθηκαν σε ένα ποτάμι που χρησιμοποίησαν οι κάτοικοι της περιοχής με αποτέλεσμα να μολυνθούν όλοι».

Αιθιοπία: Η ξηρασία απειλεί 6,2 εκατομμύρια πολίτες

Περίπου 6,2 εκατομμύρια Αιθίοπες έχουν άμεση ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας εξαιτίας της ξηρασίας που πλήττει τη χώρα τους, σύμφωνα με έκθεση της οργάνωσης Oxfam.

Η αιθιοπική κυβέρνηση εκτιμά ότι ο αριθμός των πολιτών που έχει άμεση ανάγκη βοήθειας ανέρχεται σε 5,3 εκατομμύρια.

«Περίπου 6,2 εκατομμύρια Αιθίοπες πλήττονται από την ξηρασία των τελευταίων δύο χρόνων, είναι αντιμέτωποι με την πείνα και χρειάζονται επειγόντως βοήθεια», δήλωσε η Αμπέρα Τόλα, επικεφαλής της οργάνωσης Oxfam America στην ανατολική Αφρική.

Σημειώνεται επίσης ότι η οργάνωση προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η ξηρασία οδηγεί στην πείνα περισσότερους από 23 εκατομμύρια ανατολικοαφρικανούς σε επτά χώρες της περιοχής. Οι χώρες που πλήττονται περισσότερο είναι η Κένυα, η Αιθιοπία, η Σομαλία και η Ουγκάντα.

Ποιος είναι ο τροφός της πείνας;

Οι επιστήμονες λένε ότι υπάρχουν δεκάδες ορμόνες που ευθύνονται για το γεγονός ότι το στομάχι μας συνδέεται απευθείας με τον εγκέφαλο, προκαλώντας το ακατανίκητο αίσθημα που μπορεί να καταστήσει τον άνθρωπο ληστή της φύσης, κλέφτη αγαθών, ακόμα και δολοφόνο του κατόχου τους. Οι νευροβιολόγοι παρατήρησαν επίσης ότι το ίδιο αίσθημα, που εξακριβωμένα ανασύρει τα φονικά μας ένστικτα, ευθύνεται για την ευφυΐα μας ως είδους. Υποστηρίζουν, δηλαδή, ότι στη διάρκεια της πείνας μια άλλη ορμόνη, η γρελίνη, εκκρίνεται σε σημαντικές ποσότητες αυξάνοντας τις συνάψεις στον ιππόκαμπο, το κέντρο του εγκεφάλου μας στο οποίο εδράζεται η ικανότητα μνήμης και εκμάθησης.

Αυτό μπορεί με τη σειρά του να σημαίνει τρία πράγματα. Πρώτον, ότι σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι που βασανίζονται αυτή την περίοδο από την πείνα υφίστανται μια δοκιμασία που απλώς αυξάνει την ευφυΐα τους. Επομένως, αντί να τους οικτίρουμε, θα πρέπει να τους μακαρίζουμε. Δεύτερον, ότι τα επιθετικά ανθρώπινα ένστικτα που αφυπνίζει η πείνα είναι τελικά δείκτες ευφυΐας και υψηλού IQ. Και τρίτον, ότι αν οι πεινώντες και οι διψώντες της υφηλίου εγκαταλείψουν τις περιοχές των μεγάλων λιμών και ορμήσουν στις κοινωνίες της αφθονίας, στις προθήκες και στα κατάφορτα τραπέζια τους, αυτές θα πρέπει όχι απλώς να αποδεχτούν αδιαμαρτύρητα την επιδρομή, αλλά και να τη χειροκροτήσουν ως ένα λαμπρό διανοητικό άλμα της ανθρωπότητας.

Ωστόσο, αν έχω αντιληφθεί σωστά, όλες αυτές οι παράφωνες, στριγκές κραυγές που βγάζουν τις τελευταίες μέρες οι διεθνείς οργανισμοί, οι G8, η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την απειλή της πείνας, δεν είναι μια εγκάρδια πρόσκληση προς τους πεινώντες του αναπτυσσόμενου κόσμου, μια προσφορά να μοιραστούν την τροφή του κορεσμένου αναπτυγμένου κόσμου. Κάθε άλλο. Οι τεχνοκράτες της διατροφικής οικονομίας προσπαθούν απεγνωσμένα να κρατήσουν της γης του πεινασμένους στις εστίες τους. Στα στείρα χωράφια τους, στις ξεραμένες πεδιάδες τους, στους άδειους πάγκους των αγορών τους. Με επισιτιστική βοήθεια και τη γνωστή διεθνή φιλανθρωπία. Μακριά από μας κι όπου να ’ναι. Μοιάζει με τη συμπεριφορά μας απέναντι σ’ ένα πεινασμένο, αγριεμένο σκυλί. Του πετάμε μ’ ευχαρίστηση τα αποφάγια μας, αρκεί να το κρατήσουμε σε απόσταση ασφαλείας. Βεβαίως, κάτι τέτοιο είναι αποτελεσματικό για λίγο, αλλά όχι για πάντα.

Η ιστορία της ανθρωπότητας, κατά κάποιον τρόπο, είναι μια ιστορία της πείνας. Η πείνα, πράγματι, είναι κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης ευφυΐας. Ενδεχομένως αυτό υπαινίσσεται και η χριστιανική παράδοση που χαρακτηρίζει μακάριους τους πεινώντες και διψώντες. Θεωρεί τη στέρηση σαν μέθοδο εκπαίδευσης στην πίστη και συνεπώς την πίστη έκφραση ευφυΐας (δεν επεκτείνομαι, δεν σχολιάζω για να μη θεωρηθώ προκατειλημμένος, αλλά παραπέμπω στο σχετικό απόσπασμα έργου του Ιονέσκο στην ένθετη στήλη, που παρουσιάζει ακριβώς μια τέτοια διαδικασία).

Στην πείνα, λοιπόν, οφείλουμε πολλά από τα τεχνολογικά άλματα της ανθρωπότητας, την εξέλιξή μας από κυνηγοί-συλλέκτες σε έξυπνους παραγωγούς. Αλλά η ιστορία της πείνας δεν είναι μόνο μια συναρπαστική παράθεση λαμπερών τεχνολογικών επιτευγμάτων, εφευρέσεων και πνευματικών αλμάτων. Είναι μια ιστορία γκραν γκινιόλ. Μια ιστορία αίματος. Πόλεμοι, εξεγέρσεις, μεταναστεύσεις ορδών από πεινασμένους που μετέτρεπαν τη γη που διέσχιζαν σε κόλαση, πριν καταλύσουν στα εδάφη που θα γίνονταν ο παράδεισός τους. Sic transit gloria mundi. Η πείνα είναι το υπόστρωμα των επιτευγμάτων για τα οποία επαίρεται ο δυτικός πολιτισμός.

Η πείνα είναι και ο πυρήνας ενός πιο σύνθετου συμπλέγματος αισθημάτων που εξελίσσει τη διατροφή σε γαστρονομία, τη σίτιση σε μαγειρική, τον κανιβαλισμό σε πολιτισμό. Το περιγράφει έξοχα ο μακαρίτης Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν: «Τρώω σημαίνει σκοτώνω και καταβροχθίζω μια ύπαρξη που πριν ήταν ζωντανή, είτε πρόκειται για ζώο είτε για φυτό.

Εάν καταβροχθίζαμε απευθείας το νεκρό ζώο… θα θεωρούμασταν άγριοι. Αν όμως μαρινάρουμε το ζώο, για να το μαγειρέψουμε στη συνέχεια με αρωματικά χόρτα από την Προβηγκία και μ’ ένα ποτήρι γλυκό κρασί, τότε έχουμε πραγματοποιήσει ένα εξαιρετικό πολιτιστικό εγχείρημα, το οποίο όμως δεν παύει να βασίζεται στην αγριότητα και στον θάνατο». Αυτά τα υψηλής αισθητικής γούστα ώθησαν, κατά μία εκδοχή, τους σταυροφόρους στην απελευθέρωση των Αγίων Τόπων που κατά τύχη συνέπιπταν με τον δρόμο των μπαχαρικών. Και ανάλογα αισθήματα έχουν ωθήσει τους εκλεπτυσμένους ουρανίσκους της Δύσης στην αναζήτηση των πιο εξωτικών αγαθών, στην κατάκτηση των πιο απομακρυσμένων αγορών. Η ικανοποίηση της πείνας είναι, λοιπόν, το πυρηνικό ένστικτο που διαμόρφωσε τον κόσμο μας, που τον διαχώρισε σε παραγωγούς και καταναλωτές, σε κοινωνίες αφθονίας και στέρησης.

Συμβαίνει, όμως, το εξής παράδοξο. Ενώ η ανθρωπότητα έχει απομακρυνθεί εδώ και χιλιετίες από το μοντέλο του «κυνηγού-συλλέκτη», ενώ έχει φτάσει σ’ ένα επίπεδο ευφυΐας (πάντα χάρη στην πείνα) και τεχνολογίας που θα έπρεπε να καταστήσουν άγνωστη τη λέξη λιμός, οι μεγάλοι λιμοί θερίζουν κάθε χρόνο εκατομμύρια ζωές, σαρώνουν δεκάδες χώρες και έχουν γίνει σήμα κατατεθέν της γεωπολιτικής του χάους. Οι κρίσεις τροφής της Ιστορίας ήσαν συχνοί, αλλά οι μεγάλοι λιμοί ήταν μετρημένοι στα δάκτυλα. Εξελίχθηκαν σε ακραίες κλιματικές ή κοινωνικές συνθήκες και τα καταστροφικά τους αποτελέσματα απορροφούνταν από τη διατροφική αυτάρκεια των πληθυσμών της υπαίθρου που τρέφονταν σύμφωνα με τις παραγωγικές τους δυνατότητες. Ο 20ός και ο 21ος αιώνας διαψεύδουν τη βεβαιότητα ότι ο οικουμενικός -πλέον- καπιταλισμός καθιστά την πείνα άγνωστη λέξη. Το αντίθετο μάλιστα. Από τη γενοκτονία της Μπιάφρα στη Νιγηρία, που πριν από 40 χρόνια έγινε το φόβητρο των ανόρεκτων παιδιών της Δύσης, μέχρι σήμερα οι διατροφικές κρίσεις έχουν σχεδόν αποκτήσει την περιοδικότητα των επιχειρηματικών κύκλων. Και αφορούν πληθυσμούς δισεκατομμυρίων, όχι μεμονωμένες νησίδες δυστυχίας. Στην Ασία ή στην Αφρική αφορούν, βεβαίως, την επιβίωση με ένα κομμάτι ψωμί ή μια χούφτα ρύζι – στην κυριολεξία. Αλλά και στην ανέμελη Ευρώπη ή Βόρεια Αμερική, το τραπέζι της αφθονίας, απόλυτα εξαρτημένο από την παραγωγή του σταριού στην Ουκρανία ή τη σοδειά ρυζιού στην Ασία, είναι πια εξαιρετικά ευπαθές. Οι άνθρωποι των καπιταλιστικών μητροπόλεων, όμηροι ενός πολυδαίδαλου πλανητικού δικτύου παραγωγής και διανομής τροφίμων, είναι ίσως οι πιο εκτεθειμένοι στον λιμό του μέλλοντος, κι ας ασχολούνται προς το παρόν με τις παρενέργειες της παχυσαρκίας ή της υψηλής χοληστερίνης.

Η ιστορία της πείνας δεν έχει κλείσει, λοιπόν. Πιθανώς να ζούμε ήδη τους κορυφαίους της σταθμούς. Το θέμα είναι γιατί. Η πείνα δεν έχει άλλον φίλο εκτός από τον τροφοδότη της, έλεγε ο Αριστοφάνης. Αυτό είναι το ερώτημα. Ποιος είναι ο τροφός της πείνας; Μεμονωμένους ενόχους θα βρούμε πολλούς: τον τζογαδόρικο καπιταλισμό που έχει μετατρέψει τους πόρους ύπαρξης σε χρηματιστηριακές αξίες, τις κλιματικές αλλαγές που ερημοποιούν εύφορες πεδιάδες, τη φάμπρικα των βιοκαυσίμων που εν ονόματι της οικολογίας κλέβει ζωτικό χώρο από τη διατροφική γεωργία, τους εμφύλιους πολέμους που υποθάλπει η νεοαποικιοκρατία, τη μεταρρυθμιστική λαίλαπα που επιβάλλουν στον αναπτυσσόμενο κόσμο διεθνείς οργανισμοί. Αλλά, κοινός παρονομαστής όλων αυτών ποιος είναι; Το όνομα αυτής, αγορά. Η αγορά μεταμορφώνει τον αγρότη σε βιομηχανικό εργάτη, το σταροχώραφο σε φάρμα παραγωγής βιομάζας, τις αγροτικές περιοχές σε βιομηχανικές ζώνες, τις καλλιεργητικές πεδιάδες σε Σίλικον Βάλεϋ. Η αγορά «αποφασίζει» για τις κρίσεις υπερπαραγωγής και τις κρίσεις ένδειας, το μαγικό, αόρατο χέρι της μεταφέρει τα πλεονάσματα εκεί που υπάρχουν εισοδήματα και αδειάζει τα ράφια εκεί που ο μέσος καταναλωτής δεν έχει να διαθέσει πάνω από ένα ευρώ τη μέρα. Η αγορά μετατρέπει σε είδος πολυτελείας ένα φρούτο λίγα μέτρα από τον τόπο παραγωγής του, όταν, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά απ’ αυτόν, το ίδιο φρούτο σαπίζει αδιάθετο στο ράφι του πωλητή ή αφάγωτο στο ψυγείο του καταναλωτή. Η αγορά, πιο απελευθερωμένη από ποτέ, καταλύει τα σύνορα στις χώρες της αφθονίας και υψώνει αδιαπέραστα τείχη στις χώρες της ένδειας.

Βεβαίως, της οφείλουμε ότι δεν σιτιζόμαστε πια με ό,τι έχει το μποστάνι μας και ό,τι βγάζει το χωράφι μας. Αλλά, αν υποθέσουμε ότι και η αγορά είναι κατάκτηση της ευφυΐας που απέκτησε το είδος μας παλεύοντας με την πείνα, είναι ταυτόχρονα ένα παράδοξο που προσβάλλει την ευφυΐα αυτή. Καιρός για το επόμενο διανοητικό άλμα.

Μοζαμβίκη: 275.000 άτομα χρήζουν επισιτιστικής βοήθειας

Το Εθνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Καταστροφών της Μοζαμβίκης ανακοίνωσε ότι περίπου 275.000 άτομα στη χώρα χρειάζονται επισιτιστική βοήθεια, καθώς η μακρά ξηρασία προκάλεσε καταστροφή των αγροτικών καλλιεργειών σε ορισμένα τμήματα της χώρας.

«Οι νότιες επαρχίες Μαπούτο, Γάζα και Ινχαμπάνε αντιμετωπίζουν διατροφική ανασφάλεια και εργαζόμαστε για να θρέψουμε περίπου 275.000 ανθρώπους, κυρίως τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες και τα παιδιά», δήλωσε ο διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Διαχείρισης Καταστροφών της Μοζαμβίκης, Τζοάο Ριμπέιρο.

«Αυτή τη στιγμή καταρτίζουμε σχέδιο για να εξακριβώσουμε πόσα τρόφιμα χρειάζονται, δεδομένου και του γεγονότος ότι ακόμα συγκεντρώνουμε πληροφορίες από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές», πρόσθεσε ο Ριμπέιρο.

Η Μοζαμβίκη αναμένεται να έχει συνολική σοδειά 2,6 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών εφέτος, δηλαδή η συγκομιδή θα είναι αυξημένη κατά 14% σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο οι ελάχιστες βροχοπτώσεις και οι υψηλές τιμές των τροφίμων στα βόρεια και κεντρικά τμήματα της χώρας έχουν αφήσει πολλούς ανθρώπους χωρίς επαρκή κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών τους.

Επί τάπητος (ξανά και ξανά και ξανά) κλιματικές αλλαγές, αφοπλισμοί και φτώχεια

Σε μία τρόπον τινά παγκόσμια συνέλευση αναμένεται να εξελιχθεί η 64η γενική συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι εργασίες της οποίας αρχίζουν την Τρίτη και θα διεξαχθούν στην έδρα του οργανισμού, στη Νέα Υόρκη. Αυτό μπορεί να συμβεί διότι, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα της ιστοσελίδας της Deutsche Welle («DW»), η γενική συνέλευση έχει ένα ασυνήθιστα φορτωμένο πρόγραμμα.

Ενώ θα διεξάγεται η κυρίως συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με βασικό θέμα τις κλιματικές αλλαγές στον πλανήτη Γη, θα συνεδριάζουν παράλληλα και οι επιτροπές διαβουλεύσεων σχετικά με τα ζητήματα του αφοπλισμού και της φτώχειας!!! (Μπά πρόλαβαν μεταξύ χαβιαριού και σαμπάνιας να βρούν χρόνο για να ξαναδιαπιστώσουν το πρόβλημα τη πείνας και της φτώχειας;).

Επιπλέον, στη συνέλευση θα παραβρεθούν, εκτός από τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, πάνω από 100 ηγέτες, ανάμεσά τους ο Λίβυος ηγέτης Μουαμάρ Καντάφι και ο Ιρανός πρόεδρος Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ.

Οι κινήσεις Ομπάμα

Ταυτόχρονα, ο Αμερικανός πρόεδρος, που θα κάνει την πρώτη του επίσημη εμφάνιση στα Ηνωμένα Έθνη, επιδιώκει μια κοινή συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου και τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Αμπάς, με στόχο τη δρομολόγηση νέων ειρηνευτικών συνομιλιών στη Μέση Ανατολή. Πάντως, από πλευράς Λευκού Οίκου, εκφράζεται επιφύλαξη και πως δεν υπάρχουν «μεγάλες προσδοκίες» για αποτελέσματα από τις αυριανές συνομιλίες μεταξύ του Μπαράκ Ομπάμα και των ηγετών των Ισραηλινών και των Παλαιστίνιων. Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ρόμπερτ Γκιμπς δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο Ομπάμα επιθυμεί «να συνεχίσει να προωθεί την πρόοδο» στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Η συνάντηση των τριών θα είναι η πρώτη που θα γίνει αφότου ο Ομπάμα ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ.

Την Τρίτη, εξάλλου, θα γίνει και η συνάντηση για τις κλιματικές αλλαγές, στην οποία εκτιμάται πως θα παραστούν όλοι οι αρχηγοί κρατών. Στο προοίμιο των συναντήσεων της Τρίτης για το κλίμα και τη σύνοδο της Κοπεγχάγης, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-μουν εξέφρασε ήδη την ανησυχία του για τους ρυθμούς των διαπραγματεύσεων, λέγοντας πως «ο χρόνος είναι ελάχιστος και οι διαπραγματεύσεις ιδιαίτερα πολύπλοκες».

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για το κλίμα δήλωσε ότι αναμένει από την Κίνα να γίνει «ο παγκόσμιος ηγέτης» στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των συνεπειών από τις κλιματικές αλλαγές, με αφορμή τις ανακοινώσεις που θα κάνει την Τρίτη ο πρόεδρος της Κίνας Χου Ζιντάο για θέματα περιβαλλοντικής πολιτικής. Ο Ίβο Ντε Μπερ δήλωσε ότι αναμένει από τον πρόεδρο της Κίνας να ανακοινώσει σειρά μέτρων «που θα φέρουν τις κινεζικές εκπομπές αερίων σημαντικά μακριά από το σημείο, στο οποίο βρίσκονται σήμερα».

«Αυτές οι πολιτικές θα φέρουν την Κίνα στη θέση του παγκόσμιου ηγέτη ως προς την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και θα είναι αρκετά ειρωνικό να τις ακούσουμε σε μία χώρα [τις ΗΠΑ] που είναι πεπεισμένη ότι η Κίνα δεν κάνει τίποτα για να αντιμετωπίσει τις κλιματικές αλλαγές», δήλωσε ο Ίβο Ντε Μπερ.

Επίσης, θα συζητηθεί και το ζήτημα της φτώχειας στον πλανήτη, καθώς πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Είναι χαρακτηριστικό πως η συζήτηση πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα αποσκοπεί στο να χαραχθούν οι πρώτες (μετα από τόσες δεκαετίες πάλι πρώτες είναι;) κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες θα συζητηθούν διεξοδικά το ερχόμενο Σαββατοκύριακο και στη Σύνοδο Κορυφής της G20.

Παράλληλα, όμως, με τη συζήτηση στη Γενική Συνέλευση, που θα διαρκέσει μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου, θα διεξαχθεί και ειδική συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών όλων των χωρών - μελών του ΟΗΕ.

Η ελπίδα του Μπαν Κι-μουν

Βασικός στόχος της συγκεκριμένης συνάντησης είναι η διαπραγμάτευση του πρωτοκόλλου για τον τερματισμό των πυρηνικών δοκιμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχουν περάσει 10 χρόνια από την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας για τον τερματισμό των πυρηνικών δοκιμών, αλλά πολλές χώρες -μέλη του ΟΗΕ δεν την έχουν ακόμη υπογράψει, μεταξύ των οποίων είναι και οι ΗΠΑ.

Πάντως, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ εκτιμά πως τώρα οι ΗΠΑ θα υπογράψουν το σχετικό πρωτόκολλο. Το ίδιο πιστεύει και ο Γερμανός πρεσβευτής στα Ηνωμένα Εθνη Τόμας Μάτουσεκ: «Νομίζω ότι ο Μπαράκ Ομπάμα μπορεί να καταστήσει σαφές ότι τώρα οι ΗΠΑ θα στρατευθούν ενεργά στην κατεύθυνση της μείωσης των εξοπλιστικών προγραμμάτων, ειδικά των πυρηνικών όπλων και του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών», είπε χαρακτηριστικά.

Εξάλλου, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ θα προεδρεύσει την Τετάρτη της Συνόδου των «Έξι» που θα ασχοληθεί με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπως ανακοίνωσε η βρετανική κυβέρνηση.

Αυτή η σύνοδος των «Έξι» (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία) έχει ως στόχο να προετοιμάσει τη σύνοδο της 1ης Οκτωβρίου ανάμεσα στους εκπροσώπους των χωρών αυτών και τον βασικό Ιρανό διαπραγματευτή Σαίντ Τζαλίλι για τον πυρηνικό φάκελο για να δουν αν είναι δυνατόν να βγουν από το σημερινό αδιέξοδο.

Οι συνομιλίες στις αρχές Οκτωβρίου στην Τουρκία θα είναι οι πρώτες σε υψηλό επίπεδο για το ζήτημα αυτό μετά την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα.

«Είναι καιρός το Ιράν να κάνει συγκεκριμένες χειρονομίες για να δείξει ότι έχει ειρηνικές προθέσεις με το πυρηνικό του πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου», δήλωσε την Κυριακή στο Sky News o Μίλιμπαντ, τονίζοντας χωρίς άλλες λεπτομέρειες ότι θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη μέσα στην εβδομάδα για να συναντηθεί με τους ομολόγους του της ομάδας των «Έξι».

«Είναι καιρός το Ιράν να κάνει συγκεκριμένες χειρονομίες για να δείξει ότι θέλει να ζήσει βάσει των κανόνων της Συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών που έπαιξε ένα τόσο σημαντικό ρόλο για τον περιορισμό της διάδοσης των πυρηνικών κατά τα τελευταία 40 χρόνια», πρόσθεσε ο Βρετανός ΥΠΕΞ.

Σχεδόν 11.000.000 παιδιά μέχρι τριών χρόνων πεθαίνουν κάθε χρόνο από προλαμβανόμενες ασθένειες

Η «Γιούνισεφ» επέλεξε να ασχοληθεί με την πρώιμη παιδική ηλικία (0 - 3 ετών), «εξαιτίας της κρισιμότητας των χρόνων αυτών για την υπόλοιπη παιδική ηλικία». Μόνο που και γι' αυτό το θέμα τα... μαντάτα δεν είναι καθόλου, μα καθόλου ευχάριστα: Σχεδόν 11 εκατομμύρια παιδιά αυτής της ηλικίας πεθαίνουν κάθε χρόνο από προλαμβανόμενες ασθένειες, 170 εκατομμύρια παιδιά υποσιτίζονται, πάνω από 100 εκατομμύρια δε θα γνωρίσουν ποτέ την αίθουσα ενός σχολείου, ενώ ένα στα δέκα παιδιά έχει κάποιου είδους αναπηρία. Κι αυτή είναι μόλις μια μικρή περίληψη των όσων τραγικών λέει, για μια ακόμη φορά, η διεθνής οργάνωση...

Αν θελήσει τώρα να μιλήσει κανείς αναλυτικά με γεγονότα και αριθμούς για την πρώιμη ηλικία, ο κατάλογος των απωλειών είναι ιδιαίτερα μακρύς. Συγκεκριμένα σχεδόν 129 εκατομμύρια παιδιά γεννήθηκαν τον προηγούμενο χρόνο, κι απ' αυτά - όπως ειπώθηκε - σχεδόν 11 εκατομμύρια πέθαναν από προλαμβανόμενες ασθένειες. Οι πέντε κύριες αιτίες - δολοφόνοι παιδιών ήταν: Συνθήκες πριν και μετά τη γέννα 20%, αναπνευστικές λοιμώξεις 18%, διαρροϊκές ασθένειες 17%, ασθένειες προλαμβανόμενες με εμβολιασμό 15% και ελονοσία 7%. Ακόμη, περισσότερο από το 20% των παιδιών πρώιμης ηλικίας στον αναπτυσσόμενο κόσμο δεν πηγαίνουν σχολείο, και άλλα 20 εκατομμύρια παιδιά είναι εκτοπισμένα από συρράξεις. Τέλος, περισσότερα από 10 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 15 ετών έχουν χάσει τη μητέρα τους ή και τους δύο γονείς τους από Εϊτζ, περίπου 177 εκατομμύρια είναι λιποβαρή, εξαιτίας του υποσιτισμού στις έγκυες γυναίκες, ενώ κάθε χρόνο σχεδόν 15 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 15 - 19 ετών γίνονται μητέρες.

Ακριβώς σ' αυτό το σημείο η «Γιούνισεφ» κάνει «αυθόρμητα» - όπως λέει - το ερώτημα: «Γιατί μια αναπτυξιακή στρατηγική που να επικεντρώνεται στην πρώιμη ηλικία δεν έχει υιoθετηθεί σε παγκόσμια κλίμακα παρά τα προφανή πλεονεκτήματά της;». Η μονολεκτική της απάντηση είναι «η φτώχεια». Περιφραστικά την ερμηνεύει ως εξής: Πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι - ανάμεσα στους οποίους 500 εκατομμύρια παιδιά - ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Οι φτωχές χώρες δαπανούν κολοσσιαία ποσά, για να ξεπληρώσουν τα περισσότερα από δύο τρισεκατομμύρια δολάρια του εξωτερικού τους χρέους αντί να τα επενδύσουν στην εκπαίδευση, την υγεία και τη δημιουργία υποδομής. Ταυτόχρονα, οι πλουσιότερες χώρες που απολαμβάνουν μια χωρίς προηγούμενο οικονομική ευμάρεια δεν έχουν βοηθήσει. «Επενδύοντας σε πολεμικές μηχανές καταστροφής, πολλές χώρες, κλέβουν στην ουσία φαγητό, καθαρό νερό, ιατρικές υπηρεσίες και εκπαίδευση απ' τους πολίτες τους», σημειώνει η «Γιούνισεφ».

Τέλος, η διεθνής οργάνωση αναφέρεται στη θνησιμότητα κάτω των πέντε ετών, λέγοντας πως «υπάρχει πρόοδος, χρειάζεται όμως περισσότερη». Η περιοχή που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονα το πρόβλημα είναι η κάτω της Σαχάρας Αφρική με 173 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις και ακολουθεί η Νότια Ασία με 104 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις.

Παιδιά καταδικασμένα πριν ανοίξουν τα μάτια!

Κάθε χρόνο η «Γιούνισεφ», με την καθιερωμένη της έκθεση για την «κατάσταση των παιδιών στον κόσμο», παρουσιάζει μια σειρά στοιχεία που αποδεικνύουν πως τα παιδιά κατ' αρχήν και οι γυναίκες ακολούθως, είναι τα βασικά θύματα των τραγικών ανισοτήτων αυτού του κόσμου, ενώ ταυτόχρονα - έστω και με έμμεσο τρόπο - σκιαγραφεί και τις αιτίες που προκαλούν όσα προκαλούν.

Μπορεί, βέβαια, να μη μιλά για αγώνες, για την απαιτούμενη πια πάλη των λαών, ώστε να ανατραπεί αυτή η τραγική κατάσταση, που καταδικάζει ένα παιδί πριν ακόμα γεννηθεί(!) στη φτώχεια, την αμάθεια και το... θάνατο. Αλλά είναι σημαντικό το ότι, έστω και με το γάντι, σε σημεία και της φετινής της έκθεσης, η διεθνής οργάνωση σφάζει! Πώς αλλιώς θα μπορούσε, ας πούμε, να ερμηνευτεί η φράση της «Γιούνισεφ», στην πολύ «φρέσκια» έρευνά της: «Επενδύοντας σε πολεμικές μηχανές καταστροφής, πολλές χώρες, κλέβουν στην ουσία φαγητό, καθαρό νερό, ιατρικές υπηρεσίες και εκπαίδευση από τους πολίτες τους»...

Η έκθεση της Οργάνωσης, με τίτλο «Η καλύτερη δυνατή αρχή στη ζωή είναι δικαίωμα κάθε παιδιού», υπεραμύνεται της θέσης, ότι η εξασφάλιση των δικαιωμάτων ενός παιδιού είναι μια διαδικασία που πρέπει να ξεκινά πολύ νωρίς, ακόμη και πριν τη γέννησή του, επειδή «επενδύοντας νωρίς στην υγεία, την εκπαίδευση και τη διατροφή ενός παιδιού είναι ένας σχετικά αποτελεσματικός και αποδοτικός τρόπος για την εξοικονόμηση πόρων μελλοντικά, στον τομέα της υγείας, αλλά και άλλων κοινωνικών υπηρεσιών».

Ετσι η «Γιούνισεφ» για το 2009 επέλεξε να επικεντρωθεί στην πρώιμη ηλικία (0 - 3 ετών), εξαιτίας της κρισιμότητας των χρόνων αυτών για την υπόλοιπη παιδική ηλικία. Υποστηρίζει δε ότι η πρώιμη ηλικία «πρέπει να τύχει της μέγιστης προσοχής από κάθε υπεύθυνη κυβέρνηση», όσον αφορά τους νόμους, την πολιτική, τα προγράμματα και την κατανομή πόρων. Ενδεικτικά σημειώνει: «Αποτελεί ειρωνεία το γεγονός ότι παρά τον προβληματισμό για την έλλειψη της αειφόρου ανάπτυξης σε πάρα πολλές χώρες σ' ολόκληρο τον κόσμο, τα κράτη, τα κέντρα αποφάσεων και οι αναπτυξιακοί φορείς μοιάζουν να είναι τυφλοί ως προς τη μία, μοναδική ευκαιρία επένδυσης, με σχεδόν εγγυημένα αποτελέσματα: Την εξασφάλιση στα παιδιά μιας καλής αρχής στη ζωή»...

Η πρώιμη ηλικία με γεγονότα και αριθμούς!

Σχεδόν 485 εκατομμύρια είναι τα παιδιά σε όλον τον κόσμο, ηλικίας 0 - 3 ετών, απ' τα οποία τα 129 εκατομμύρια γεννήθηκαν τον προηγούμενο χρόνο. Απ' αυτά τα παιδιά, σύμφωνα με τα στοιχεία της οργάνωσης, σχεδόν 11 εκατομμύρια πεθαίνουν κάθε χρόνο από προλαμβανόμενες ασθένειες, 170 εκατομμύρια παιδιά υποσιτίζονται, πάνω από 100 εκατομμύρια δε θα γνωρίσουν ποτέ την αίθουσα ενός σχολείου, ενώ ένα στα δέκα παιδιά έχει κάποιου είδους αναπηρία. Κι αυτή είναι μόλις μια μικρή περίληψη των όσων τραγικών λέει στη συνέχεια η διεθνής οργάνωση...


Οι πέντε κύριες αιτίες - δολοφόνοι παιδιών ήταν: Συνθήκες πριν και μετά τη γέννα 20%, αναπνευστικές λοιμώξεις 18%, διαρροϊκές ασθένειες 17%, ασθένειες προλαμβανόμενες με εμβολιασμό 15% και ελονοσία 7%. Ακόμη, περισσότερο από το 20% των παιδιών πρώιμης ηλικίας στον αναπτυσσόμενο κόσμο δεν πηγαίνουν σχολείο, και άλλα 20 εκατομμύρια παιδιά είναι εκτοπισμένα από συρράξεις. Τέλος, περισσότερα από 10 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 15 ετών έχουν χάσει τη μητέρα τους ή και τους δύο γονείς τους από Εϊτζ, περίπου 177 εκατομμύρια είναι λιποβαρή, εξαιτίας του υποσιτισμού στις έγκυες γυναίκες, ενώ κάθε χρόνο σχεδόν 15 εκατομμύρια κορίτσια ηλικίας 15 - 19 ετών γίνονται μητέρες.

Ακριβώς σ' αυτό το σημείο η «Γιούνισεφ» κάνει «αυθόρμητα» - όπως λέει - το ερώτημα: «Γιατί μια αναπτυξιακή στρατηγική που να επικεντρώνεται στην πρώιμη ηλικία δεν έχει υιοθετηθεί σε παγκόσμια κλίμακα, παρά τα προφανή πλεονεκτήματά της;». Η μονολεκτική της απάντηση είναι «η φτώχεια». Περιφραστικά την ερμηνεύει ως εξής: Πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι - ανάμεσα στους οποίους 500 εκατομμύρια παιδιά - ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Οι φτωχές χώρες δαπανούν κολοσσιαία ποσά, για να ξεπληρώσουν τα περισσότερα από δύο τρισεκατομμύρια δολάρια του εξωτερικού τους χρέους αντί να τα επενδύσουν στην εκπαίδευση, την υγεία και τη δημιουργία υποδομής. Ταυτόχρονα, οι πλουσιότερες χώρες που απολαμβάνουν μια χωρίς προηγούμενο οικονομική ευμάρεια «δεν έχουν βοηθήσει επαρκώς». Στα σημαντικότερα εμπόδια η «Γιούνισεφ» κατατάσσει επίσης την πάντοτε παρούσα απειλή της βίας στο σπίτι, στα σχολεία, στις κοινότητες αυτών των παιδιών. Αναφέρει ακόμη πως πολλά παιδιά εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε πολέμους, γεγονός που ως συνέπεια έχει «τα παιδιά αυτά να απογυμνώνονται από τα δικαιώματά τους και διακινδυνεύεται η ζωή τους».

Τέλος, τα στοιχεία που δίνει η διεθνής οργάνωση μιλούν και για τον δείκτη θνησιμότητας κάτω των πέντε ετών, λέγοντας πως «ο δείκτης αυτός είναι ένας κρίσιμος δείκτης για την ευημερία των παιδιών, που μας δείχνει άμεσα το βαθμό της προόδου που έχει επιτευχθεί». Βέβαια, τα στοιχεία που εδώ δίνονται, δείχνουν πως «υπάρχει πρόοδος, χρειάζεται όμως περισσότερη». Η περιοχή που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονα το πρόβλημα της παιδικής θνησιμότητας είναι η κάτω της Σαχάρας Αφρική με 173 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις. Ακολουθεί η Νότια Ασία με 104 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις, η Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική με 63 θανάτους, η Ανατολική Ασία και ο Ειρηνικός με 45 θανάτους, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική με 39.

Δεν παίζουμε με τα παιδιά

Πάνω από 13 εκ. παιδιά πεθαίνουν ετησίως. Στην Αφρική και Νότια Ασία από τα 1.000 παιδιά που γεννιούνται πεθαίνουν τα 100. Στη Σαχάρα οι θάνατοι φτάνουν στους 170. Περίπου 600.000 νεογνά πεθαίνουν από νεογνικό τέτανο και 1.000.000 από ιλαρά. Η διαρροϊκή αφυδάτωση σκοτώνει άλλα 3.000.000. Το 80% απ' αυτά έχουν ηλικία κάτω των 2 ετών!

3,6 εκ. παιδιά σκοτώνουν οι αναπνευστικές λοιμώξεις. Το AIDS έχει μολύνει 10.000.000 παιδιά, ενώ έχει αφήσει πάνω από 9 εκ. ορφανά. Το 15% των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 24 ετών στη Μοζαμβίκη είναι φορείς του AIDS. Το 75% αυτών των κοριτσιών αγνοεί πώς να προστατευτεί από την ασθένεια.

Στην Αφρική και τη νότια Σαχάρα η ελονοσία σκοτώνει 1 - 2 εκ., ενώ 120 εκ. νοσούν από αυτήν. Το 50% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες απολύτου φτώχειας, επιβιώνοντας με λιγότερο από 1 δολάριο ημερησίως.

Για τα κορίτσια, γενικά, η κατάσταση είναι ακόμα πιο τραγική. Θηλυκά έμβρυα και βρέφη δολοφονούνται σε διάφορες χώρες της Ασίας μόνον και μόνον γιατί γεννήθηκαν ή πρόκειται να γεννηθούν κορίτσια. Περίπου 2.000.000 κοριτσάκια, δηλαδή 6.000 την ημέρα, υφίστανται γυναικεία περιτομή ετησίως, με κύριες επιπτώσεις μολύνσεις, AIDS, ψυχικά τραύματα.

Από τα 13.000.000 παιδιά, που πεθαίνουν ετησίως υπολογίζεται ότι τα 4.000.000 πεθαίνουν από την πείνα, καθώς σχεδόν το 1/3 των παιδιών κάτω των 5 ετών, δηλαδή περίπου 165 εκατομμύρια παιδιά, υποσιτίζονται. Η αβιταμίνωση Α προσβάλλει 40 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως και τυφλώνει 250.000 απ' αυτά ετησίως. Θυμίζουμε πως η βιταμίνη Α βρίσκεται στα φυλλώδη πράσινα λαχανικά και στα κίτρινα λαχανικά. Τόσο απλό!

Πάνω από 5.7 εκ. παιδιά γεννήθηκαν με κρετινισμό εξαιτίας της ιωδιοπενίας. Το 50% όλων των περιπτώσεων σιδηροπενίας, που προσβάλλει 1 στους 3 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, εμφανίζεται μεταξύ των εγκύων γυναικών και των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Το 60-80% των προβλημάτων υγείας των παιδιών οφείλεται στον υποσιτισμό και σε ασθένειες που μπορούν να προληφθούν. Στην Κένυα υπολογίζεται ότι ο υποσιτισμός των παιδιών κάτω των 5 ετών έχει αυξηθεί το τελευταίο διάστημα από 0,25% σε 13,15%, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Σομαλίας το ποσοστό υποσιτισμού των παιδιών κάτω των 5 ετών υπερβαίνει το 24%.

O πολιτισμός του κρέατος φέρνει πείνα

Aρθρο του Pίφκιν

O πολιτισμός του κρέατος απειλεί με πείνα τον αναπτυσσόμενο κόσμο. O γνωστός οικονομολόγος και συγγραφέας Tζέρεμι Pίφκιν, σε ένα ανατρεπτικό άρθρο, επισημαίνει ότι αυξάνονται ραγδαία οι εκτάσεις στις οποίες καλλιεργούνται ζωοτροφές που προορίζονται για ζώα που καταναλώνονται από τους πλουσιότερους κατοίκους του πλανήτη, ενώ οι υπόλοιποι υποσιτίζονται ή πεθαίνουν από πείνα.

Kαι όμως, παρά τις προκαταλήψεις για τη θρεπτική αξία του κρέατος, ένα στρέμμα φυτευμένο με όσπρια παράγει δέκα φορές περισσότερες πρωτεΐνες από την καλλιέργεια σπόρων που προορίζονται για ζωοτροφές.

H παραγωγή κυρίως ζωικών πρωτεϊνών ευθύνεται για ασθένειες αλλά και για τον υποσιτισμό ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων

Στη διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων αυτή την εβδομάδα στη Ρώμη, το μενού των επίσημων γευμάτων ήταν πιο ενδιαφέρον από το ίδιο το περιεχόμενο των συνεδριάσεων. Στα διαλείμματα των συζητήσεων περί πείνας και υποσιτισμού, οι υπουργοί Γεωργίας απόλαυσαν το κρέας τους, που σε πολλές περιπτώσεις ήταν βοδινό. Κι εδώ βρίσκεται το παράδοξο.

Καθημερινά, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πεινούν διότι όλο και μεγαλύτερο τμήμα της καλλιεργήσιμης γης φυτεύεται με σπόρους που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές, όχι για τη διατροφή ανθρώπων. Και βέβαια, τα ζώα που τρέφονται με αυτές τις καλλιέργειες καταναλώνονται από τους πλουσιότερους κατοίκους του πλανήτη, ενώ οι υπόλοιποι υποσιτίζονται ή πεθαίνουν της πείνας. Η μετάβαση της παγκόσμιας γεωργίας από την καλλιέργεια τροφής στην καλλιέργεια ζωοτροφής είναι μία νέα διεστραμμένη πρακτική, με συνέπειες που θα μπορούσαν να είναι σοβαρότερες από οποιοδήποτε άλλο κακό έχει κάνει ποτέ άνθρωπος σε άνθρωπο.

Αυτή τη στιγμή, πάνω από το 70% της αγροτικής παραγωγής των ΗΠΑ προορίζεται για τη διατροφή ζώων, κυρίως βοοειδών. Τα βοοειδή είναι τα πλέον αδηφάγα, οι «Κάντιλακ» των ζώων. Για να κερδίσει ένα μοσχάρι μισό κιλό βάρος, χρειάζεται να καταναλώσει πάνω από τέσσερα κιλά τροφής, εκ των οποίων τα 2,7 πρέπει να είναι δημητριακά ή υποκατάστατα δημητριακών. Συνολικά, μόνο το 11% της τροφής των βοοειδών γίνεται κρέας, ενώ τα υπόλοιπα χάνονται στη μετατροπή, χρησιμοποιούνται για τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού τους, συντηρούν μέρη του ζώου που δεν τρώγονται, ή αποβάλλονται ως περιττώματα.

Tεχνητή διατροφική αλυσίδα

Το γεγονός ότι τα ζώα που καταλήγουν στο πιάτο μας καταναλώνουν μεγάλο μέρος των δημητριακών του πλανήτη είναι ένα εξαιρετικά πρόσφατο φαινόμενο στην παγκόσμια γεωργία. Η σταδιακή μετάβαση στο μοντέλο αυτό τα τελευταία πενήντα χρόνια έγινε χωρίς συζήτηση –παρ’ όλ’ αυτά έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στην κατανομή των τροφίμων από οποιοδήποτε άλλο παράγοντα της σύγχρονης ιστορίας. Είναι μια τεχνητή διατροφική αλυσίδα, η πλέον άνιση τής ιστορίας.

Στις αναπτυσσόμενες χώρες, ο αγροτικός πληθυσμός εξεγείρεται κατά καιρούς, ζητώντας αναδασμό της γης. Eτσι, το ζήτημα της ιδιοκτησίας της γης αποτελεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, όμως το θέμα των χρήσεων τής καλλιεργήσιμης γης παραμένει εκτός συζήτησης.

Παραδεχόμαστε σχεδόν αξιωματικά ότι για να θρέψουμε τον κόσμο με περισσότερες πρωτεΐνες πρέπει να τον ταΐσουμε περισσότερο κρέας. Oμως, ένα εκτάριο φυτεμένο με δημητριακά παράγει πέντε φορές περισσότερες πρωτεΐνες από ένα εκτάριο που προορίζεται για τη διατροφή ζώων. Αν μάλιστα φυτέψουμε την ίδια έκταση με όσπρια (φασόλια, αρακά, φακές) παράγουμε δέκα φορές περισσότερες πρωτεΐνες, ενώ αν τη φυτέψουμε λαχανικά, η πρωτεϊνική παραγωγή μπορεί ως και να δεκαπενταπλασιαστεί.

Οι εταιρείες, που παράγουν τους σπόρους και τα χημικά λιπάσματα, εκτρέφουν τα ζώα και ελέγχουν τα σφαγεία και τη διανομή του κρέατος προσπαθούν να μας πείσουν ότι το καλύτερο κρέας προέρχεται από ζώα που έχουν τραφεί με δημητριακά. Αυτό είναι «το ανώτατο σκαλί της κλίμακας των πρωτεϊνών» και, σύμφωνα με τη λογική αυτή, το κύρος μιας χώρας αυξάνεται όσο πλησιάζει σ’ αυτό το στάδιο. Το αμερικανικό περιοδικό Farm Journal απηχεί τις προκαταλήψεις αυτές. «Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να παράγουν περισσότερο κρέας (...) Αρχίζουν προωθώντας την παραγωγή αυγών και πουλερικών, γιατί αυτή είναι η γρηγορότερη και φθηνότερη πηγή μη φυτικών πρωτεϊνών. Μετά, αν η οικονομία τους το επιτρέπει, ανεβαίνουν την κλίμακα των πρωτεϊνών και φθάνουν στο χοιρινό, στο γάλα, στα βοοειδή ελευθέρας βοσκής και, τελικά, αν μπορούν, στα βοοειδή που τρέφονται με δημητριακά». Προτρέποντας άλλες χώρες να «ανεβούν την κλίμακα», οι Αμερικανοί αγρότες εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους. Πάνω από τα δύο τρίτα των δημητριακών που εξάγουν οι ΗΠΑ προορίζονται για τη διατροφή ζώων.

Tο παράδειγμα της Aιθιοπίας

Πολλές χώρες ακολούθησαν αυτή τη συμβουλή. Eνα από τα χαρακτηριστικότερα και πλέον τραγικά παραδείγματα είναι αυτό της Αιθιοπίας.

Την περίοδο του μεγάλου λιμού του 1984, καθώς χιλιάδες άτομα πέθαιναν καθημερινά από την πείνα, η Αιθιοπία καλλιεργούσε λιναρόσπορο και ελαιοκράμβη, που εξάγονταν ως ζωοτροφές στη Βρετανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Είναι τρομερό το ότι το 80% των παιδιών που υποσιτίζονται ζουν σε χώρες που έχουν πλεόνασμα γεωργικών προϊόντων, το οποίο συχνά αποτελείται από ζωοτροφές. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, η παραγωγή δημητριακών για τη διατροφή ζώων έχει τριπλασιαστεί από το 1950 και σήμερα ξεπερνά το 21% της συνολικής παραγωγής δημητριακών. Στο Μεξικό, το ποσοστό της παραγωγής δημητριακών που καταναλώνεται από ζώα αυξήθηκε από το 5% το 1960 στο 45% σήμερα, στην Ταϊλάνδη από το 1% στο 30% σήμερα και στην Αίγυπτο από το 3% στο 31% σήμερα. Συνολικά στον πλανήτη το 36% της παραγωγής δημητριακών προρίζεται για τη διατροφή ζώων.

Τα τελευταία 50 χρόνια, η παγκόσμια παραγωγή κρέατος έχει πενταπλασιαστεί. Eτσι, ενώ ένα δισεκατομμύριο άτομα υποσιτίζονται, στο δυτικό κόσμο οι άνθρωποι πεθαίνουν από ασθένειες, που σχετίζονται με την υπερβολική κατανάλωση λιπαρών κρεάτων (πχ καρδιαγγειακά νοσήματα).

Παρ’ όλ’ αυτά, πολλοί θεωρούν ότι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων βοδινού και άλλων κρεάτων, που έχουν τραφεί με δημητριακά είναι βασικό δικαίωμα. Το γεγονός ότι για τον υποσιτισμό ενός τμήματος της ανθρωπότητας ευθύνεται η κουλτούρα του κρέατος δεν απασχολεί καθόλου την κοινή γνώμη. Μήπως είναι καιρός να το συζητήσουμε;

Οι αιτίες των λιμών

Κάθε φορά που ακούμε ότι ένας ακόμη λιμός ξέσπασε σε κάποια περιοχή του Τρίτου Κόσμου, η πρώτη αιτία που μας έρχεται στο μυαλό είναι η "ξηρασία".

Στην "ξηρασία" αποδίδουν πολλά μέσα ενημέρωσης και την επικείμενη λιμοκτονία στη νοτιότερη Αφρική, ενώ στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) οι ΗΠΑ πρότειναν, ως μόνη σωτηρία για τους φτωχούς επί της γης, την εξάπλωση των καλλιεργειών μεταλλαγμένων τροφίμων, ανθεκτικών (μεταξύ άλλων και) στην ξηρασία.

Το πρώτο συμπέρασμα επομένως είναι ότι οι λιμοί δεν οφείλονται στις ξηρασίες, αλλά (όπως περιμέναμε) στη φτώχεια. Ούτε οι κυβερνήσεις, ούτε βέβαια οι αγρότες των φτωχών χωρών διαθέτουν τα κεφάλαια να ξεπεράσουν μιά φυσική καταστροφή, αγοράζοντας τρόφιμα και βρίσκοντας τα μέσα να τα μεταφέρουν εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.

Ούτε άλλωστε λείπουν τα τρόφιμα ή οι εκτάσεις για καλλιέργεια. Πρόσφατη είναι η εμπειρία στη χώρα μας από τις χωματερές τροφίμων, ενώ είναι γνωστό ότι οι (απέραντες) εκτάσεις που αποδίδονται στην κτηνοτροφία αποδίδουν το ένα δέκατο των πρωτεϊνών που παράγουν εκτάσεις φυτεμένες με φυτικά τρόφιμα.

Από που θα βρεθούν όμως τα απαραίτητα κεφάλαια; Αναγκαστικά από τις εξαγωγές των γεωργικών προϊόντων που ζητά ο πλούσιος Βορράς, όπως τσάι, κακάο, καφέ, βαμβάκι, ζάχαρη, κτηνοτροφές, τροπικά φρούτα, καπνό, ναρκωτικά, δηλαδή αγαθά με μικρή ή αρνητική συμβολή στη διατροφή ενός πληθυσμού.

Για να είναι αποδοτική οικονομικά μια τέτοια καλλιέργεια πρέπει να γίνεται με τη μέθοδο της φυτείας, δηλαδή της απέραντης μονοκαλλιέργειας, με ιδιοκτήτη συνήθως δυτικοευρωπαίο ή κάποια εταιρεία. Εκεί λοιπόν που κάποτε αραιοί πληθυσμοί γεωργών και κτηνοτρόφων ζούσαν σε αυτάρκεια με ότι παράγει η γη, τώρα ακτήμονες εργάτες δουλεύουν στις φυτείες για (ελάχιστα) χρήματα, με τα οποία αγοράζουν την τροφή τους που έρχεται από μακρυά, ακόμη και από τον αναπτυγμένο Βορρά (αλεύρι, ρύζι και φτηνά προιόντα της βιομηχανίας τροφίμων όπως μαργαρίνη, γάλα σκόνη, γαριδάκια, ζαχαρωτά κλπ).

Οσο υπάρχει δουλειά (και επομένως λεφτά για αγορά τροφής), ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα. Οταν έρθει η κρίση, λόγω της μείωσης των εξαγωγών ή κάποιας φυσικής καταστροφής, οι άνθρωποι πεθαίνουν κατά εκατομμύρια, μια και τα όποια μικρά χωράφια τους έχουν τυχόν απομείνει δεν επαρκούν για να θρέψουν όλο τον πληθυσμό (χωράφια τα οποία από την υπερεκμετάλλευση έχουν άλλωστε μείνει γυμνά και άγονα).

Αυτό το φαύλο μοντέλο "ανάπτυξης" επιβλήθηκε φυσικά δια της βίας, σε εποχές που στα ιστορικά βιβλία περιγράφονται ως "εκπολιτισμός" των ιθαγενών στην Αφρική, την Αμερική και την Αυστραλία. Περιελάμβανε κατάσχεση της γης, σφαγές και κλοπές κοπαδιών, κεφαλικό φόρο σε χρήμα, υποχρεωτικό εκχρηματισμό των ανταλλαγών, στρατόπεδα εργασίας, ακόμη και θρησκευτική προπαγάνδα για τα καλά της (έμμισθης) εργασίας.

Ποτέ όμως δεν τους επετράπηκε μια αυτοδύναμη ανάπτυξη δυτικού τύπου, πέρα από το μοντέλο: μας πουλάτε φτηνά γεωργικά προϊόντα και πρώτες ύλες και αγοράζετε από εμάς ακριβά βιομηχανικά αγαθά. ΄Ετσι στάθηκε αδύνατη η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών πλούτου, πέρα από τις μονοκαλλιέργειες, καθώς ακόμη και τα πλούσια ορυκτά κοιτάσματα αρπάχτηκαν από πολυεθνικές εταιρείες (οι οποίες και σήμερα δεν διστάζουν να εξοπλίσουν και να χρηματοδοτήσουν μια ομάδα αντικυβερνητικών μισθοφόρων, αν η κυβέρνηση δείξει "σοσιαλιστικές" διαθέσεις).

Τελευταίο παράδειγμα αυτής της στάσης, ο βομβαρδισμός ενός εργοστασίου φαρμάκων στο Σουδάν από τις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τη σθεναρή υπεράσπιση του δικαιώματος της πατέντας από τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες, τακτική που εμποδίζει τις φτωχές χώρες να παράγουν μόνες τους φτηνά τα φάρμακα που τόσο χρειάζονται.

Στο κλίμα αυτό, οι αφρικανοί ηγέτες ζήτησαν, στη Σύνοδο Κορυφής, να απελευθερωθούν οι αγορές για να ανταγωνιστούν οι καλλιεργητές των φτωχών χωρών τις επιδοτούμενες καλλιέργειες των πλουσίων. Ζητούν δηλαδή απλά να τηρηθεί ο διεθνής παραγωγικός καταμερισμός που η ίδια η Δύση επέβαλε. Μερικοί τολμηροί, όπως ο Μουγκάμπε στη Ζιμπάμπουε, τόλμησαν να μιλήσουν και για αναδασμό της γης, ρισκάροντας μιά διεθνή καταδίκη.

Δεν θα εισακουστούν στο παραμικρό, όσο δεν έχουν κάτι για να απειλήσουν. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι από τη Σύνοδο Κορυφής του FAO οι περισσότερες πλούσιες χώρες απουσίασαν.

Ετσι, η Ευρώπη θα συνεχίσει να επιδοτεί τα τρόφιμά της τα γεμάτα χημικά, ενώ οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν την προσπάθεια γιά μονοπώληση της τεχνογνωσίας των μονοκαλλιεργειών, μέσω (και) των μεταλλαγμένων. Όσο για τις εκατοντάδες τα εκατομμύρια των απελπισμένων ανθρώπων αυτού του κόσμου, ήδη αρχίσαμε να χτίζουμε τα τείχη που θα τους κρατήσουν απέξω.

Εν τούτοις, πολλές περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές οργανώσεις πιστεύουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, και καταγγέλλουν ότι ο μονόπλευρος νεο-φιλελευθερισμός αλλά και ο αυταρχισμός των αναπτυγμένων χωρών, δημιουργούν ένα ασταθές διεθνές σύστημα που δεν μπορεί να διαρκέσει. Προτείνουν να ενισχυθούν οι φτωχές χώρες ώστε να αναπτύξουν πολλές διαφορετικές οικονομικές δραστηριότητες, αντί για την αποκλειστική ενασχόληση με τις εξαγωγές πρώτων υλών, και παράλληλα να τους επιτραπεί κάποιος βαθμός ελέγχου της εθνικής τους οικονομίας, αντί να υποχρεώνονται να ανοίξουν διάπλατα τις πόρτες τους στο συντριπτικό διεθνές εμπόριο.

Ας σημειώσουμε επίσης ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ο καταναλωτής έχει σήμερα τη δυνατότητα να αγοράσει προϊόντα "δίκαιου εμπορίου", που προέρχονται είτε κατευθείαν από τον παραγωγό, είτε από κάποια εταιρεία που έχει αναλάβει την υποχρέωση να αμοίβει ικανοποιητικά τους εργάτες της. Στην Ελλάδα δεν βρίσκουμε ακόμη τέτοιες επιλογές, όμως πρέπει να θυμόμαστε πως η καταναλωτική μας συμπεριφορά επηρεάζει τις ζωές πολλών ανθρώπων. Ο καθένας μπορεί να τηρεί κάποιες απλές αρχές, όπως να καταναλώνει λιγότερο κρέας ή να μην αγοράζει προιόντα διαβόητων για την απανθρωπιά τους πολυεθνικών όπως Νεστλέ, Μοσάντο (μεταλλαγμένα), Σελλ (πετρελαιοειδή) κλπ.

Ακόμη θα πρέπει να θυμηθούμε ότι η Ελλάδα, χώρα σχετικά πλούσια, και κατεξοχήν αποδέκτης οικονομικών ενισχύσεων, δεν φημίζεται για τη βοήθεια που προσφέρει σε φτωχές χώρες. Τέλος, κάποτε πρέπει να γίνει συνείδηση ότι η συνεχιζόμενη επιδότηση των βιομηχανικών μονοκαλλιεργειών στην Ελλάδα δεν οδηγεί πουθενά, και ότι η χώρα μας πρέπει να στραφεί προς τις ποιοτικές καλλιέργειες (επώνυμα προϊόντα) και τη βιολογική γεωργία μάλλον, παρά να επιδιώκει να ανταγωνιστεί, υπό την κάλυψη των ενισχύσεων της Ε.Ε., χώρες με πολύ μεγαλύτερες πεδινές εκτάσεις, πολύ φθηνότερα εργατικά χέρια, και που έχουν πολύ περισσότερο ανάγκη αυτό το εισόδημα.

Τα παιδιά της Αφρικής, και ειδικότερα του Νίγηρα, αντιμετωπίζουν το φάσμα του θανάτου από έλλειψη τροφής

Η κυβέρνηση του Νίγηρα, χαρακτήριζε «ανόητο» το αίτημα διανομής δωρεάν τροφίμων. Ο ΟΗΕ και η οργάνωση World Vision προειδοποίησαν ότι τουλάχιστον 800.000 παιδιά και τουλάχιστον 3,6 εκατομμύρια κάτοικοι συνολικά κινδυνεύουν να πεθάνουν από υποσιτισμό. Ηδη, 150.000 παιδιά εμφανίζουν συμπτώματα βαρύτατου υποσιτισμού και κινδυνεύουν να πεθάνουν.

Οι κυβερνήσεις του Νίγηρα - πρώην γαλλικής αποικίας - επί χρόνια εφάρμοσαν απαρέγκλιτα τις επιταγές και τις υπαγορεύσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, νεοαποικιακής κατεύθυνσης.

Η επιδρομή ακρίδων υπήρξε ο κρίσιμος παράγοντας, καταστρέφοντας το 15% των σπαρτών και το 40% των ζωοτροφών. «Δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου τρόφιμα διαθέσιμα ούτε καν για να αγοραστούν... όταν θα έρθει η περίοδος των βροχών πολλά χωριά θα αποκλειστούν... υπάρχουν κοινότητες που βρίσκονται σε επείγουσα, απελπιστική ανάγκη για τρόφιμα», δηλώνει ο διευθυντής του προγράμματος της World Vision για το Νίγηρα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του Νίγηρα δήλωνε τον περασμένο μήνα ότι οι ζωοτροφές που είναι αποθηκευμένες σε κρατικές αποθήκες «δε θα χαριστούν», χαρακτηρίζοντας το σχετικό αίτημα των διαδηλωτών «ηλίθιο και παράλογο». Και, επίσης τον περασμένο μήνα, ο ΟΗΕ ανακοίνωνε ότι «δεν έλαβε ούτε ένα δολάριο» από την υπεσχημένη χρηματοδότηση για την επισιτιστική βοήθεια στο Νίγηρα.

Το φάσμα του δολοφονικού λιμού ήταν ήδη ορατό. Πλέον, πλησιάζει εφιαλτικά κοντά.

Το Γραφείο του ΟΗΕ για το Συντονισμό της Ανθρωπιστικής Βοήθειας καλεί για την άμεση παροχή 16,2 εκατ. δολαρίων για την αγορά τροφής, η οποία θα παρασχεθεί στους αγρότες, στους κτηνοτρόφους και τις οικογένειες που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση. Τα δυτικά ΜΜΕ σιωπούν - εν μέσω των αυτοσυγχαρητήριων κειμένων περί της «βοήθειας» στην Αφρική.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ κάνει λόγο για άμεσο κίνδυνο που απειλεί 2,5 εκατ. ανθρώπους - σχεδόν το 30% του πληθυσμού της χώρας! - περιλαμβανομένων 800.000 παιδιών.

«Δεκάδες χρόνια οικονομικής κρίσης και κατάπτωσης μείωσαν τις δυνατότητες των ανθρώπων να αντιμετωπίζουν τέτοια σοκ», σημειώνει ο Ανρί Ζοσεράντ του FAO.

Φυσικά, και η κρίση δεν προέκυψε «μαγικά», και ούτε αποκλειστική της αιτία είναι η επιδρομή των ακρίδων: Αυτή ήταν η σκανδάλη που πυροδότησε τη σημερινή κρίση

Ο εφιάλτης της λιμοκτονίας

Δραματική χρονιά και το 2008 για το ένα τέταρτο του πληθυσμού του κεντροαφρικανικού Νίγηρα. Ο συνδυασμός της επιδρομής εκατομμυρίων ακρίδων, της ξηρασίας αλλά και της ανικανότητας της κυβέρνησης του Προέδρου του Νίγηρα, έφερε στα τέλη Ιούλη 3.600.000 απ' τους 12.000.000 κατοίκους του Νίγηρα αντιμέτωπους με την πείνα και το θάνατο.

Εκατοντάδες παιδάκια σαν και τον μικρούλη της φωτογραφίας έχασαν την ύστατη μάχη για τη ζωή. Και ας προειδοποιούσαν επί μήνες τα Ηνωμένα Εθνη τη διεθνή κοινότητα για τον επερχόμενο κίνδυνο.

Κανείς!

Ούτε οι πλούσιες χώρες, ούτε καν ο Πρόεδρος του Νίγηρα δεν έδωσαν σημασία. Ο τελευταίος μάλιστα προκάλεσε τις οργανώσεις αρωγής λέγοντας πως στη χώρα του κανείς δεν πεινάει, και πως οι διεθνείς εκκλήσεις για τρόφιμα στους λιμοκτονούντες συμπολίτες του είχαν πολιτικές σκοπιμότητες!

Οι πολιτικές ΔΝΤ και ΕΕ οδήγησαν στη λιμοκτονία στο Νίγηρα

Συνεχίζονται οι πρώτες διανομές ανθρωπιστικής βοήθειας από το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων του ΟΗΕ σε χιλιάδες λιμοκτονούντες κατοίκους του δυτικο-κεντροαφρικανικού Νίγηρα, αλλά το φάσμα της πείνας δύσκολα θα εγκαταλείψει αυτή την πρώην γαλλική αποικία... Κύρια, γιατί ο Νίγηρας (όπως και άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Μπουρκίνα Φάσο και η Μαυριτανία που σύμφωνα με πρόσφατες ανακοινώσεις του ΟΗΕ αντιμετωπίζουν άμεσα τον εφιάλτη της λιμοκτονίας...) είναι δέσμιες των αντιλαϊκών «διαρθρωτικών» οικονομικών πολιτικών που προωθούν όργανα του μεγάλου κεφαλαίου, όπως το «Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η ΕΕ», αναφέρει ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας Ιντεπέντεντ που σημειώνει πως τα οικονομικά προγράμματα που προωθούσαν στο Νίγηρα (τρίτη στον κόσμο στις εξαγωγές ουρανίου!) «συνέβαλαν (μεταξύ άλλων...) στην υψηλή αύξηση στις τιμές των δημητριακών».

Ρόλο στο εντεινόμενο δράμα της πείνας στο Νίγηρα έπαιξαν, κατά το ίδιο δημοσίευμα, και οι πολύμηνες υποχωρήσεις της κυβέρνησης στις πιέσεις των ντόπιων αγροτών που αντιδρούσαν στην εισαγωγή δωρεάν ανθρωπιστικής βοήθειας, θεωρώντας πως μία τέτοια εξέλιξη θα έριχνε στο ναδίρ τις τιμές των προϊόντων τους.

Μέσα σ' όλα αυτά (πέρα απ' τον παράγοντα των καταστροφών που επέφερε ο συνδυασμός ξηρασίας και επιδρομών ακρίδων στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις του Νίγηρα) δε θα πρέπει να ξεχνά κανείς την υποκρισία και την αναλγησία της «διεθνούς κοινότητας» και της κυβέρνησης του (δήθεν «αρωγού» της Αφρικής ως προεδρεύοντα του G-8) Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ, που παρά τις έγκαιρες και συνεχείς εκκλήσεις οργανώσεων του ΟΗΕ για τη συγκέντρωση 30 εκατομμυρίων δολαρίων στους δεινοπαθούντες κατοίκους του Νίγηρα, συγκεντρώθηκε (έως και πριν μερικές βδομάδες) μόλις το 1/3.

Χρειάζονται άμεση βοήθεια οι φτωχές οικονομίες

Με την ευκαιρία της επικείμενης συνόδου κορυφής, στο Πίτσμπουργκ, ΗΠΑ, των κρατών της G20, εκ μέρους της Παγκόσμιας Τράπεζας ανακοινώθηκε στην Ουάσινγκτον, στο τέλος του τρέχοντος επταημέρου ότι, προκειμένου να βοηθηθούν οι φτωχές οικονομίες στον πλανήτη χρειάζονται άμεσα όχι λιγότερα των 11,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αν παρόμοιο ποσό ήταν διαθέσιμο (τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια τα χαλάνε αλλού τα λαμόγια και δεν μπορούν να διαθέσουν 11,6 δισεκατομμύρια δολάρια στους εξαθλιωμένους ανθρώπους) τότε στις πολλές φτωχές χώρες στον πλανήτη μας θα προχωρούσαν, άμεσα, τα έργα για την Παιδεία, την Υγεία και την κοινωνική περίθαλψη, αλλά και τις υποδομές τους.

Η Παγκόσμια Τράπεζα εξέδωσε μάλιστα Τόμο, ειδικώς αφιερωμένο στην τύχη των φτωχών στον πλανήτη μας εν μέσω της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης κι ύφεσης. Επισήμανε σ' αυτόν ότι εάν δεν συγκεντρωθεί ένα σημαντικό, έστω, ποσό, ένα τμήμα του προαναφερθέντος, «τότε οι έως σήμερα επιτευχθείσες πρόοδοι σε φτωχές περιοχές του πλανήτη μας, που κερδήθηκαν με τόσο κόπο, θα εξανεμιστούν απλά».

Επισημάνθηκε ότι οι πολύ φτωχοί δεν αντιπροσωπεύονται στην ομάδα G20 --συνενώνει τα Οκτώ πλουσιότερα κράτη του κόσμου (ΗΠΑ, Ρωσία, Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία και Καναδάς) με τις 12 «αναδυόμενες οικονομίες» (Βραζιλία, Μεξικό, Αργεντινή, Νότια Κορέα, Σιγκαπούρη, Ινδονησία, Ινδία,, Κίνα, Αυστραλία, Σαουδική Αραβία, Ισπανία, Νότια Αφρική).

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, 89 εκατομμύρια πολίτες στον κόσμο ζουν με 1,25 δολάριο ΗΠΑ ημερησίως. Φυσικά, με την παρούσα κρίση κάθε άλλο παρά βελτιώθηκε η καθημερινότητά τους.

Η G20, την άνοιξη στη βρετανική πρωτεύουσα, «έταξε» στους πολύ φτωχούς 50 δισεκατομμύρια δολάρια. Άλλα 20 δισεκατομμύρια δολάρια «τάχθηκαν» από τους Οκτώ στην πλέον πρόσφατή σύνοδό τους, στη Λ' Ακουϊλα (Ιταλία), ειδικά για τον κρίσιμο αγροτικό τομέα.

Η Παγκόσμια Τράπεζα τόνισε με μία πρόσφατη ανακοίνωση της ότι, «τα υπεσχημένα πρέπει να τηρούνται».

Πολλά τα παραδείγματα

Όμως, δε θα πρέπει κανένας να νομίσει ότι το φτωχό βιοτικό επίπεδο που διαιωνίζεται ελλείψει των απαραίτητων κρατικών κεφαλαίων, αφορά μόνον «τους αναπτυσσόμενους» της ομάδας G20 αλλά και του πλανήτη.

Παραδείγματος χάρη, στην ανεπτυγμένη Βρετανία, πολλά παιδιά ζουν εν έτει 2009 σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας, ούτως ώστε η ζωή τους παραπέμπει σ εκείνη «της εποχής του Ντίκενς», όπως δήλωσε εύγλωττα η Βρετανή δασκάλα Λέσλι Γουόρντ, πρόεδρος της Ένωσης Δασκάλων και Επιμελητών (ATL).

Αλλά και στη Μαύρη Ήπειρο, περισσότερα από ένα εκατομμύριο παιδιά πεθαίνουν --κάθε χρόνο-- από ασθένειες, που προκαλούνται βασικά από την πνευμονία κι εύκολα θα προλαμβάνονταν με εμβόλια, σύμφωνα με μελέτη της ιατρικής επιθεώρησης . Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι 1,2 εκατομμύριο παιδιά κάτω των πέντε, πεθαίνουν ετησίως από τον στρεπτόκοκκο και τον αιμόφιλο της γρίπης.

Για αμφότερες, υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια, αλλά η χρήση του εμβολίου για τον αιμόφιλο της γρίπης --ελλείψει κονδυλίων-- μόλις τελευταία προωθείται προς τις φτωχές χώρες. Επιπλέον, επιστήμονες λένε ότι ο εμβολιασμός για τον πνευμονιόκοκκο --από έλλειψη κρατικού χρήματος πάλι-- δεν περιλαμβάνεται στα εθνικά προγράμματα εμβολιασμών σε ικανό αριθμό αναπτυσσόμενων κρατών.

Οι δέκα σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις του 2008

Για ενδέκατη συνεχή χρονιά, η Μη Κυβερνητική Οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα ανακοίνωσε τις δέκα σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις που έλαβαν χώρα το 2008. Μαζικές εκτοπίσεις άμαχων πληθυσμών, βία, πείνα, αρρώστιες, παντελής έλλειψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης... είναι ορισμένα μόνο από τα χαρακτηριστικά τους.

Σομαλία: Η ανθρωπιστική καταστροφή χειροτερεύει

Ενώ ήδη παλεύουν να επιβιώσουν με ελάχιστή ή και μηδαμινή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, οι Σομαλοί βιώνουν τα χειρότερα κρούσματα βίας της τελευταίας δεκαετίας, με ανθρώπους στα κεντρικά και νότια τμήματα της χώρας να ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες.

Το ιατροφαρμακευτικό σύστημα της χώρας έχει καταρρεύσει και η Σομαλία διαθέτει κάποιους από τους χειρότερους δείκτες υγείας στον κόσμο: μία στις δέκα γυναίκες πεθαίνει κατά τη γέννα και πάνω από ένα στα πέντε παιδιά χάνουν τη ζωή τους πριν φτάσουν την ηλικία των πέντε ετών.

Ο παιδικός υποσιτισμός επιδεινώθηκε εξαιτίας του πολέμου.

Η ραγδαία άνοδος των τιμών βασικών ειδών διατροφής και η παρατεταμένη ξηρασία που έπληξε τη χώρα, έκαναν την κατάσταση ακόμα πιο τραγική.


Μιανμάρ: Διεθνής αδιαφορία

Στις 2 Μαΐου του 2008, ο κυκλώνας Ναργκίς επανέφερε τη Μιανμάρ στο προσκήνιο, αφού κατέστρεψε το δέλτα του ποταμού Irrawaddy και άφησε πίσω του περίπου 130.000 αγνοούμενους ή νεκρούς.

Η καταστροφή αποτέλεσε το τελειωτικό χτύπημα για έναν λαό ξεχασμένο από τον έξω κόσμο, που ζει σε στρατιωτικό καθεστώς από το 1962.

Χρόνιες και άμεσες ιατρικές ανάγκες παρέμειναν ακάλυπτες –κατάσταση που επιδεινώθηκε από την παντελή έλλειψη επενδύσεων τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τη διεθνή κοινότητα.

Οι δαπάνες για τη δημόσια υγεία έφταναν τα 0.70 δολάρια ανά άτομο το 2007, μόλις το 0,7% του ΑΕΠ της χώρας.

Το επίπεδο της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας ανερχόταν στα 3 δολάρια το άτομο, το χαμηλότερο επίπεδο παγκοσμίως.

Η επιλεκτική αδιαφορία στις ανάγκες της χώρας, ειδικά στις περιοχές όπου το HIV/AIDS, η φυματίωση και η ελονοσία θερίζουν χιλιάδες ανθρώπινες ζωές ετησίως, είναι πρωτοφανής.

Ζιμπάμπουε: Βία και οικονομική κατάρρευση

Οι πρώτοι μήνες του 2008 αποτέλεσαν περίοδο περαιτέρω οικονομικής κατάρρευσης και πολιτικής βίας στη Ζιμπάμπουε.

Ενώ η χώρα βρίσκεται σε κρίση επί χρόνια, η κατάσταση χειροτέρευσε.

Ο πληθωρισμός πλέον ανέρχεται στο 231.000.000%, ενώ σημειώνονται ελλείψεις σε βασικά είδη διατροφής, καταπίεση στους οπαδούς της αντιπολίτευσης και περιορισμοί στην πρόσβαση των ανθρωπιστικών οργανώσεων μετά τις εκλογές του Ιουνίου.








Λ. Δ. Κονγκό: Πολίτες παγιδευμένοι στον πόλεμο

Με την επανεκκίνηση των εχθροπραξιών τον Σεπτέμβριο του 2007 στο Βόρειο Κίβου, μαζικές εκτοπίσεις πληθυσμών έχουν λάβει χώρα στην περιοχή.

Η συμφωνία κατάπαυσης πυρός που υπογράφτηκε τον Ιανουάριο του 2008 δεν τηρήθηκε και, στο τέλος Αυγούστου, μεγάλης κλίμακας συγκρούσεις ξέσπασαν εκ νέου στην περιοχή μεταξύ ανταρτών και του στρατού της Λ. Δ. του Κονγκό, παρά την παρουσία στη χώρα της μεγαλύτερης ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ, MONUC.








Αιθιοπία: Άμεση ανάγκη παροχής βοήθειας στις σομαλικές περιοχές της χώρας

Η κλιμακούμενη βία και οι ιδιαίτερα σκληρές κλιματικές συνθήκες μετατρέπουν την καθημερινότητα σε διαρκή αγώνα επιβίωσης για τους πληθυσμούς των σομαλικών περιοχών της Αιθιοπίας.

Ανάμεσα σε ομάδες επαναστατών που κινούνται στη περιοχή και τις κυβερνητικές δυνάμεις που μάχονται τους επαναστάτες, ο μεγάλος αυτός νομαδικός πληθυσμός απομονώνεται ολοένα και περισσότερο από την κάλυψη των βασικών του αναγκών και την ανθρωπιστική βοήθεια.








Πακιστάν: Θάνατοι και διωγμοί πολιτών, καθώς η διαμάχη εντείνεται στο Βορειοδυτικό Πακιστάν

Οι συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και αντικυβερνητικών ομάδων στη Βορειοδυτική Συνοριακή Επαρχία και τις Ομοσπονδιακά Διοικούμενες Φυλετικές Περιοχές του Πακιστάν έχουν ενταθεί κατά τη διάρκεια του 2008.

Οι αεροπορικές επιδρομές από τις ΗΠΑ έχουν αυξήσει την ανασφάλεια.

Τον Αύγουστο, χιλιάδες Πακιστανοί εκτοπίστηκαν στο εσωτερικό της χώρας.

Την ίδια περίοδο, ο πακιστανικός στρατός ξεκίνησε απελάσεις Αφγανών προσφύγων.





Σουδάν: Βία χωρίς τέλος

Το Σουδάν υποφέρει από δύο ανθρωπιστικές κρίσεις – την κατάσταση στο Νταρφούρ και τις συνέπειες του δεκαετούς εμφύλιου πολέμου στο Νότο.

Το 2008, το Νταρφούρ παρέμεινε η περιοχή που χρειάστηκε την αποστολή της μεγαλύτερης ανθρωπιστικής βοήθειας στον κόσμο. Πάνω από 80 οργανώσεις και 15.000 εθελοντές βοήθησαν το 1/3 του πληθυσμού που έχει εκτοπιστεί λόγω των συγκρούσεων.

Ωστόσο, παρά τις διεθνείς προσπάθειες, χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν χωρίς ελπίδα.






Ιράκ: Άμεση ανάγκη βοήθειας

Στο Ιράκ, 4 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τον πόλεμο και οι μισοί από αυτούς είναι παγιδευμένοι στο εσωτερικό της χώρας, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Κάποια βελτίωση έχει σημειωθεί τους τελευταίους 18 μήνες, καθώς τα επίπεδα βίας έχουν μειωθεί.

Παρόλα αυτά, η κατάσταση στο Ιράκ είναι αβέβαιη και πολλοί άνθρωποι ζουν ακόμα υπό την απειλή της βίας.








Παιδικός Υποσιτισμός

Λιγότερο ορατή, περισσότερο θανατηφόρα και επίμονη είναι η ανθρωπιστική κρίση του παιδικού υποσιτισμού.

Ενώ η μάχη κατά της πείνας αφορά στην πρόσβαση στη τροφή σε επαρκή ποσότητα, η μάχη κατά του υποσιτισμού εξαρτάται και από την εξασφάλιση τροφής με επαρκή διατροφική αξία.

Για τα μικρά, υποσιτισμένα παιδιά, τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία είναι απαραίτητα για την επιβίωση και την ανάπτυξή τους.








HIV/AIDS – Φυματίωση

Κάθε χρόνο, η φυματίωση προκαλεί το θάνατο 1,7 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η φυματίωση είναι πιο διαδεδομένη σε χώρες με υψηλά ποσοστά AIDS, ιδιαίτερα στη νότια Αφρική και αποτελεί ένα από τα κύρια αίτια θανάτου ασθενών με HIV/AIDS.

Η φυματίωση είναι 50 φορές πιθανότερο να εκδηλωθεί σε ασθενείς με ΑIDS.

Παρουσιάζει ρεκόρ ο υποσιτισμός το 2009

Το 2009 θα ξεπεραστεί λόγω της οικονομικής κρίσης το ιστορικό όριο του ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων στον κόσμο που υποσιτίζονται, ανακοίνωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO). "Ποτέ στο παρελθόν δεν έχει συμβεί το ένα έκτο της ανθρωπότητας να είναι θύμα υποσιτισμού", σημειώνει ο FAO σε προκαταρκτική έκθεσή του για την έλλειψη διατροφικής ασφάλειας.

"Η ανθρωπότητα θα έχει 1,20 δισεκατομμύριο ανθρώπους που θα υποφέρουν από την πείνα" στο τέλος της χρονιάς, προσθέτει ο FAO και υπογραμμίζει ότι πρόκειται για "ιστορικό επίπεδο".

Η κατάσταση αυτή "δεν είναι αποτέλεσμα μιας κακής σοδειάς σε παγκόσμιο επίπεδο", αλλά οφείλεται "στην παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία προκάλεσε ελάττωση των εισοδημάτων και απώλειες θέσεων εργασίας, μειώνοντας την πρόσβαση των φτωχών στα τρόφιμα", επισημαίνει.

"Δεδομένων κυρίως των σοκ από την οικονομική κρίση και των συχνά ανεβασμένων τιμών των προϊόντων διατροφής σε εθνικό επίπεδο, ο αριθμός των θυμάτων της πείνας αναμένεται να αυξηθεί παγκοσμίως κατά περίπου 11%", σύμφωνα με τις προβλέψεις του FAO, οι οποίες στηρίζονται σε μελέτη της υπηρεσίας Οικονομικών Ερευνών του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας.

Σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό, "σχεδόν το σύνολο των ανθρώπων που υποσιτίζονται ζουν στις αναπτυσσόμενες χώρες".

Τα θύματα του υποσιτισμού υπολογίζονται σε "642 εκατομμύρια στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, 265 εκατομμύρια στην υποσαχάρεια Αφρική, 53 εκατομμύρια στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, 42 εκατομμύρια στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και σε 15 εκατομμύρια στις αναπτυγμένες χώρες".

Ο αριθμός των ανθρώπων που υποσιτίζονται στον κόσμο αυξήθηκε από 825 εκατομμύρια την περίοδο 1995-1997 σε 873 εκατομμύρια την περίοδο 2004-2006, σύμφωνα με τον FAO.

Οξύνεται διεθνώς το πρόβλημα της πείνας

Το πρόβλημα της πείνας έχει επιδεινωθεί παγκοσμίως εξαιτίας της αύξησης των τιμών των βασικών ειδών διατροφής στο διάστημα 2007-2009 και σήμερα πλήττει 923 εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκοσμίου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO).

Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές περίπου 923 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από την πείνα παγκοσμίως.

To 89% περίπου των ανθρώπων, δηλαδή 750 εκατομμύρια, που υποφέρουν από την πείνα ζουν σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Σε 15 αφρικανικές χώρες η πείνα πλήττει άνω του 35% του πληθυσμού.

Είκοσι δύο χώρες είναι "ιδιαίτερα ευάλωτες" στην άνοδο των τιμών λόγω του υψηλού ποσοστού των χρόνια υποσιτιζόμενων ανθρώπων, της μεγάλης εξάρτησής τους από τις εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων (100% σε ορισμένες περιπτώσεις) και από στις εισαγωγές δημητριακών. Πρόκειται για την Ερυθραία, το Νίγηρα, τα νησιά Κομόρες, τη Μποτσουάνα, την Αϊτή, τη Λιβερία, το Μπουρούντι, το Τατζικιστάν, τη Σιέρα Λεόνε, τη Ζιμπάμπουε, την Αιθιοπία, τη Ζάμπια, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, τη Μοζαμβίκη, την Τανζανία, τη Γουινέα-Μπισάου, τη Μαδαγασκάρη, το Μαλάουι, την Καμπότζη, τη Βόρεια Κορέα, τη Ρουάντα και την Κένυα.

Ο δείκτης FAO των τιμών των ειδών διατροφής δείχνει αύξηση κατά 12% το 2006 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, κατά 24% το 2007 και μια έκρηξη των τιμών κατά 50% κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2008. Σύμφωνα με το FAO, η αύξηση που καταγράφηκε μετά το 2002 είναι η μεγαλύτερη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Σύμφωνα με το FAO, χρειάζονται περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο, ώστε να υπάρξουν εγγυήσεις για τη διατροφική ασφάλεια και για να δοθεί ώθηση στον αγροτικό τομέα, ο οποίος έχει παραμεληθεί χρόνια στις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την πείνα.

Σύμφωνα με το ΡΑΜ (Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα), η διεθνής βοήθεια σε τρόφιμα μειώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 ετών, τη στιγμή που όλο και περισσότερες χώρες έχουν επείγουσα ανάγκη αυτής της βοήθειας.

Υπάρχει περίπτωση να πεινάσουμε;

Οι τιμές των δημητριακών στον κόσμο έχουν εκτοξευτεί. Η τιμή του ρυζιού έχει διπλασιαστεί από πέρυσι, του σιταριού έχει τριπλασιαστεί, ενώ σημαντικές είναι οι αυξήσεις στις τιμές του τσαγιού, του κακάο, του καφέ, των γαλακτοκομικών, των φρούτων και λαχανικών... Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν από πέρυσι κατά 40%. Η Ευρώπη παλεύει ήδη με τον φόβο μιας επικείμενης επισιτιστικής κρίσης – το καλάθι της νοικοκυράς έχει το υψηλότερο κόστος από καταβολής Ε.Ε., ο πληθωρισμός καλπάζει και οι ευρωπαικές εταιρίες χάνουν(εξαιτίας της διαρκώς αυξανόμενης τιμής του ευρώ) την ανταγωνιστικότητά τους στην διεθνή αγορά, με αποτέλεσμα τα κέρδη τους να συρρικνώνονται. Η οικονομική επιβράδυνση είναι εδώ...Για πρώτη φορά ύστερα απο καιρό εμφανίζεται μείωση της οικ.ανάπτυξης.
Ποιές είναι όμως οι αιτίες για αυτή την κρίση που πέρα απο οικονομική τείνει να γίνει και επισιτιστική;

* Η συνεχής αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού κι η συνεχής μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
* Η καταστροφή του κλίματος, που προκαλεί ορισμένες μη αναστρέψιμες απώλειες καλλιεργήσιμης γης, λόγω ξηρασίας, πλημμυρών, θυελλών και διάβρωσης.
* Οι μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες μετατρέπουν εμμέσως όλο και περισσότερους αγρούς και παρθένα δάση σε βοσκότοπους.
* Η Παγκόσμια Τράπεζα ζητεί από τις αναπτυσσόμενες χώρες μεταρρυθμίσεις στην αγορά τους, δημιουργώντας ζημιές στην τοπική γεωργία.
* Κερδοσκόποι ανεβάζουν τις τιμές των πρώτων υλών, κι η αύξηση της τιμής του πετρελαίου οδηγεί με τη σειρά της στην καλλιέργεια «ενεργειακών φυτών» στη θέση αραβοσίτου διατροφής.
* Εκατομμύρια θύματα εμφυλίων χρειάζονται διατροφική βοήθεια, και μ' αυτό αποκλείονται ως καταναλωτές.

Στα παραπάνω δεν πρέπει να παραλείψουμε και αιτίες όπως:

* Το Ιράκ και το Σουδάν, «σιτοβολώνες» κάποτε της Αραβίας, εξαρτώνται σήμερα από το διεθνές επισιτιστικό πρόγραμμα.
* Η γιγαντιαία αύξηση ζήτησης τροφίμων από Κίνα και Ινδία.Και οι δύο χώρες κάνουν μεγάλες εισαγωγές τροφίμων και πολλές χώρες καθιέρωσαν ποσοστώσεις (quotas) στα προϊόντα εξαγωγής τους, ως προληπτικό μέτρο αποφυγής λιμοκτονίας των πληθυσμών τους.

Κάποιοι σε όλα τα παραπάνω κάνουν λόγο και για τις αρνητικές συνέπειες της δημιουργίας βιο-καυσίμων. Πιστεύω οτι η οικολογική μου συνείδηση είναι αρκετά ανεπτυγμένη και ομολογώ οτι αρχικά βρήκα τα βιο-καυσιμα ως μια εξαιρετική ιδέα.Διαβάζοντας όμως τις δηλώσεις του προέδρου του Ινστιτούτου Πολιτικής της Γης, Lester Brown προβληματίστηκα. Λέει:«Για να γεμίσει το ρεζερβουάρ ενός SUV -κάπου 80 λίτρα- με βιο-αιθανόλη, απαιτείται ποσότητα σπόρων δημητριακών που θα μπορούσε να θρέψει ένα άτομο για έναν ολόκληρο χρόνο».

Μήπως τελικά έχει «βάση» η κραυγή του Ινδού υπουργού Οικονομικών, ότι «σε έναν κόσμο όπου υπάρχουν πείνα και φτώχεια, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί πολιτική μετατροπής των σπόρων που προορίζονται για τροφή σε βιοκαύσιμα».

Δεν πρέπει να ξεχνάμε οτι για διάστημα αρκετών χρόνων, οι τιμές ρυζιού, αραβοσίτου και σιτηρών είχαν παραμείνει σταθερές,όμως την τελευταία τριετία αυξήθηκαν κατά 181%. Σταδιακά, σχηματίζεται μια στενωπός με σοβαρότερες ίσως συνέπειες απ' ό,τι η κρίση στις οικονομικές αγορές - αφού οι φτωχοί δεν έχουν τίποτε άλλο να χάσουν. Κι έχουν απεριόριστη οργή.

Η οργή εξαπλώνεται σε όλο τον πλανήτη. Στο Κάιρο, ο στρατός ανέλαβε την επείγουσα παρασκευή και διανομή ψωμιού, ύστερα από τις μεγάλες διαδηλώσεις που ξέσπασαν τις τελευταίες εβδομάδες. Στην Μπούρκινα Φάσο και σε άλλα κράτη της Αφρικής, διαδηλώσεις απελπισίας ξεσπούν σε καθημερινή βάση. Στην εύρωστη Μαλαισία, ο κυβερνητικός συνασπισμός κινδυνεύει να χάσει την εξουσία λόγω των ταραχών.

Ακόμη και στην Ταϊλάνδη, που παράγει 10 εκατομμύρια τόνους πλεόνασμα ρυζιού και είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ρυζιού στον κόσμο, τα σούπερ μάρκετ ανάρτησαν πινακίδες στα ράφια τους, περιορίζοντας την ποσότητα ρυζιού, που μπορεί να αγοράσει ο κάθε πελάτης.Στην Ινδονησία, η κυβέρνηση αναθεώρησε τον προϋπολογισμό του 2008, φοβούμενη διαδηλώσεις και ενίσχυσε τις επιδοτήσεις στα είδη διατροφής με 280 εκατ. δολάρια.

Στη Σενεγάλη, την αρχαιότερη και σταθερότερη δημοκρατία της Αφρικής, η αστυνομία χρησιμοποίησε βία για να διαλύσει μεγάλες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά των τιμών στα τρόφιμα. Το Μεξικό έζησε ένα πρωτοφανές κύμα διαδηλώσεων, λόγω αύξησης της τιμής του καλαμποκιού, ενώ βίαια επεισόδια σημειώθηκαν στο Ουζμπεκιστάν, την Υεμένη, τη Γουινέα, τη Μαυριτανία.

Πολλές οικογένειες έχουν μειώσει τα τρία γεύματα σε ένα, κι αυτά περικεκομμένα. Οι τροφές γίνονται όλο και πιο δυσεύρετες κι ακριβότερες -για πάρα πολλούς ανθρώπους είναι ήδη απρόσιτες, και εκατομμύρια άνθρωποι πηγαίνουν κάθε βράδυ για ύπνο νηστικοί.Αυτοί που ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα έχουν σχεδόν μηδενικές πιθανότητες να επιβιώσουν, ενώ ο αριθμός τους θα αυξηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια κατά 600 εκατομμύρια.

Μια θετική εξέλιξη είναι οτι ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Robert B. Zoellick, απηύθηνε έκκληση για μια «Νέα Συμφωνία Παγκόσμιας Επισιτιστικής Πολιτικής», ένα «New Deal» που θα αποσκοπεί στην ενίσχυση της παραγωγικότητας του αγροτικού τομέα στις φτωχές χώρες, τη βελτίωση της πρόσβασης σε βασικά αγαθά στα σχολεία και στους χώρους εργασίας και στη στήριξη των μικροκαλλιεργητών. Ο Zoellick κάλεσε τη διεθνή κοινότητα «να κάνει πράξη τα λόγια της και να δώσει χρήματα», τα 500 εκατομμύρια δολάρια που έχει ζητήσει η Παγκόσμια Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) ώς την 1η Μαΐου.

Χαρακτηριστικό είναι οτι τα νοικοκυριά δαπανούν 10-20% του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα, ενώ στις φτωχές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό είναι μεταξύ 60 και 90%.
Εν τω μεταξύ το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα: Ή να μειώσει τον αριθμό των επισιτιζόμενων κατά 40% ή να περικόψει τις μερίδες τους κατά 40%, καθώς κάθε εβδομάδα βρίσκεται με έλλειμμα –πλέον– εκατομμυρίων δολαρίων.

Εδώ το κεφαλαιώδες ερώτημα είναι λοιπόν το ακόλουθο.Υπάρχει τελικά πράγματι τόσο μεγάλη έλλειψη τροφίμων που να δικαιολογεί αυτή την κρίση;

Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Οκλαντ, υπάρχουν αρκετά τρόφιμα στον κόσμο για να καλυφθούν πλήρως οι ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού. Αρκετές τριτοκοσμικές χώρες ζητούν σήμερα βοήθεια όχι γιατί υπάρχει έλλειψη τροφίμων, αλλά γιατί τα τρόφιμα είναι ακριβά. Είναι γνωστό ότι οι πολιτικές των ανεπτυγμένων χωρών προς τις αναπτυσσόμενες, καταστρέφουν τις αγροτικές οικονομίες τους, ενώ τα προγράμματα διανομής σε τρόφιμα (που λειτουργούν ως μηχανή διανομής τροφίμων και όχι ως... μηχανισμός ανάπτυξης και εδραίωσης της γεωργίας στις χώρες αυτές) πλήττουν την τροφική αυτοδυναμία τους.

Οι επόμενοι μήνες προδιαγράφονται δυσοίωνοι και η εξοδος απο αυτή την κρίση δύσκολή.
Η διεθνής κοινότητα πρέπει να προσπαθήσει να βρει επειγόντως ολοκληρωμένη και συντονισμένη λύση στο πρόβλημα, γιατί τα δυσκολότερα ακόμη δεν ήρθαν.

Η διευθέτησή του προβλήματος αυτού δεν θα μπορούσε να είναι επιτακτικότερη.

Η οικονομική κρίση εντείνει το φάσμα της πείνας, προειδοποιεί ο ΟΗΕ

Διαδηλωτές έξω από τη σύνοδο διαμαρτυρήθηκαν για την πείνα, τα «μεταλλαγμένα» τρόφιμα και τα βιοκαύσιμα.

Η παγκόσμια επισιτιστική κρίση κινδυνεύει να επιδεινωθεί εξαιτίας της οικονομικής ύφεσης και της αστάθειας των τιμών στα αγροτικά προϊόντα, προειδοποίησε ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ.

«Έχουμε όλο και περισσότερους ανθρώπους που πεινούν στον κόσμο» δήλωσε ο Ντιούφ κατά την έναρξη διήμερης διεθνούς διάσκεψης για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια που πραγματοποιείται στη Μαδρίτη. «Η οικονομική αβεβαιότητα κινδυνεύει να επιβραδύνει τις επενδύσεις των αγροτών και να επιφέρει σημαντική μείωση της παραγωγής το 2009-2010» επισήμανε.

Σχεδόν 960 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο υποσιτίζονται, ενώ τουλάχιστον άλλοι 100.000 πεθαίνουν καθημερινά από αιτίες που σχετίζονται με την πείνα, δείχνουν τα στοιχεία του ΟΗΕ.

Οι εκπρόσωποι των 95 χωρών που μετέχουν στη διάσκεψη θα συγκεκριμενοποιήσουν τις δεσμεύσεις που έλαβαν στη σύνοδο της Ρώμης τον Ιούνιο του 2008. Η «διακήρυξη της Μαδρίτης» στην οποία θα καταλήξουν ορίζει τις δεσμεύσεις τους για τον περιορισμό της πείνας σε όλο τον κόσμο.

Στη σύνοδο της Ρώμης, οι χώρες-μέλη του FAO είχαν δεσμευτεί να μειώσουν κατά το ήμισυ, έως το 2015, τον αριθμό των ανθρώπων που πεινούν. Οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν ανταποκρίθηκαν πλήρως στις δεσμεύσεις τους και περιορίστηκαν σε πολύ μικρότερες οικονομικές παροχές.

Η επισιτιστική ανασφάλεια και οι υψηλές τιμές των τροφίμων απειλούν την ευημερία και την ασφάλεια πολλών αναπτυσσόμενων χωρών. Δεσμευόμαστε να αναπτύξουμε μια νέα συνεργασία με τις δωρήτριες χώρες, τις αναπτυσσόμενες χώρες, τις υπηρεσίες του ΟΗΕ, τις ΜΚΟ, τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να συντονίσουμε καλύτερα την πολιτική για την επίτευξη των Στόχων της Χιλιετίας.

Έξω από το συνεδριακό κέντρο της διάσκεψης συγκεντρώθηκαν διαδηλωτές που διαμαρτυρήθηκαν για την παγκόσμια πείνα, τα «μεταλλαγμένα» τρόφιμα και τα βιοκαύσιμα, τα οποία κατηγορούνται ότι οδηγούν σε αυξήσεις τιμών στα γεωργικά προϊόντα.

Πείνα: η μεγαλύτερη τραγωδία του αιώνα

Η πείνα πιθανόν να γίνει η μεγαλύτερη ανθρώπινη τραγωδία του αιώνα, καθώς η κλιματική αλλαγή έχει αρνητικές επιπτώσεις στις καλλιέργειες εκατομμυρίων αγροτών, αποκαλύπτει μελέτη επιστημόνων.

Οι εποχές αναμένονται συρρικνωθούν κατά πολύ και τα ακραία καιρικά φαινόμενα πρόκειται να συμβαίνουν συχνότερα.

Η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει τις ετήσιες συγκομιδές παγκοσμίως, με καταστροφικές συνέπειες για την ανθρωπότητα.

Η μελέτη αναφέρει ότι ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής στο κοντινό μέλλον είναι πιθανό, να αυξήσει τη πείνα στις φτωχότερες χώρες, που αντιμετωπίζουν ήδη πολλά προβλήματα επιβίωσης.

Εκατομμύρια αγρότες θα αναγκαστούν να σταματήσουν τις παραδοσιακές καλλιέργειες τροφίμων, καθώς οι εποχές του χρόνου έχουν αρχίσει ήδη και συρρικνώνονται.

Οι αγρότες σε ολόκληρο τον κόσμο, ήδη παρατηρούν τις αλλαγές που συμβαίνουν στις καιρικές συνθήκες που οδηγούν στη φτώχεια, τη πείνα και στη κακή ποιότητα ζωής.

Οι επιστήμονες συλλέξανε στοιχεία από 15 χώρες και παρατήρησαν ότι οι βροχοπτώσεις είναι πιο σύντομες στη διάρκεια, η δύναμη του αέρα που προκαλεί καταιγίδες και θύελλες έχει αυξηθεί καθώς και οι πυκνές ομίχλες.

Οι φτωχοί αγρότες από το Μπαγκλαντές μέχρι την Ουγκάντα και τη Νικαράγουα δεν μπορούν πλέον να στηριχτούν στις καλλιέργειες που εδώ και αιώνες ασχολούνταν. Οι εποχές γίνονται πιο θερμές και πιο ξηρές και οι περίοδοι των βροχοπτώσεων μειώνονται κατά πολύ.

Το ρύζι και το σιτάρι, δύο από τις σημαντικότερες συγκομιδές παγκοσμίως που εξαρτώνται εκατομμύρια άνθρωποι, παρουσιάζουν μεγάλες μειώσεις στις παραγωγές. Η παραγωγή σιταριού αναμένεται να μειωθεί κατά 15% ή και περισσότερο μέχρι το 2020, στο μεγαλύτερο μέρος της Υποσαχάριας Αφρικής και στην Ινδία.

Η μελέτη τεκμηριώνει επίσης ότι οι αυξανόμενες θερμοκρασίες έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη παραγωγικότητα των εργατών αφού χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν τη δουλειά τους και ιδιαίτερα όσοι εργάζονται στα χωράφια αφού κινδυνεύουν από αφυδάτωση.

Το όριο του ενός δισ. ανθρώπων ξεπερνά φέτος η παγκόσμια πείνα

Οι άνθρωποι που υποσιτίζονται σε όλο τον κόσμο θα ξεπεράσουν το 2009 το ιστορικό όριο του ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων, ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO). Η επιδείνωση της κατάστασης αποδίδεται στην οικονομική κρίση.

Τα θύματα της πείνας αναμένεται να αυξηθούν φέτος σε παγκόσμιο επίπεδο κατά περίπου 11% στα 1,02 δισ., εκτιμά ο FAO, βασισμένος σε μελέτη της υπηρεσίας Οικονομικών Ερευνών του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας.

«Ποτέ στο παρελθόν δεν έχει συμβεί το ένα έκτο της ανθρωπότητας να είναι θύμα υποσιτισμού» σημειώνει ο FAO σε προκαταρκτική έκθεση του για την έλλειψη διατροφικής ασφάλειας.

«Η σιωπηλή κρίσης της πείνας [...] αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη και την ασφάλεια» δήλωσε στη Ρώμη ο γενικός διευθυντής του FAO Ζακ Ντιούφ.

Η κατάσταση αυτή «δεν είναι αποτέλεσμα μιας κακής σοδειάς σε παγκόσμιο επίπεδο», αλλά οφείλεται «στην παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία προκάλεσε ελάττωση των εισοδημάτων και σε απώλειες θέσεων εργασίας, μειώνοντας την πρόσβαση των φτωχών στα τρόφιμα».

Το σύνολο σχεδόν των υποσιτιζόμενων ζει στις αναπτυσσόμενες χώρες, το πρόβλημα όμως είναι αισθητό και στις ανεπτυγμένες, όπου 15 εκατ. άτομα δεν βρίσκουν αρκετά τρόφιμα.

Τα θύματα υπολογίζονται σε «642 εκατομμύρια στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, 265 εκατομμύρια στην υποσαχάρια Αφρική, 53 εκατομμύρια στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, 42 εκατομμύρια στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και σε 15 εκατομμύρια στις αναπτυγμένες χώρες».

Gay Mitchell: "Από εγωισμό και αλτρουισμό πρέπει να βοηθήσουμε τον τρίτο κόσμο"

Οι άνθρωποι στις χώρες του τρίτου κόσμου δαπανούν μεγάλο μέρος των εισοδημάτων τους για τροφή και πλήττονται από την παγκόσμια επισιτιστική κρίση. Αύριο η κοινοβουλευτική επιτροπή Ανάπτυξης διοργανώνει μια ειδική συνεδρίαση, παρουσία διεθνών εμπειρογνωμόνων, που θα εστιάσει σε μια πρόταση διάθεσης χρημάτων από τον κοινοτικό προϋπολογισμό στην παραγωγή τροφίμων στις αναπτυσσόμενες χώρες και την προσφορά επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας. Μιλήσαμε με τον εισηγητή σχετικής έκθεσης Gay Mitchell.

Κύριε Mitchell, υποστηρίζετε την πρόταση χρήσης κονδυλίων από τον κοινοτικό προϋπολογισμό για τη γεωργία με σκοπό την ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών κατά τη διάρκεια της κρίσης στα τρόφιμα. Γιατί χρειάζονται αυτά τα χρήματα και πώς πρέπει να χρησιμοποιηθούν;

Πρώτα απ'όλα, αυτά τα χρήματα είναι διαθέσιμα από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επιδοτήσεις σε περίπτωση που πέσουν οι τιμές των γεωργικών προϊόντων. Ωστόσο, οι τιμές των τροφίμων δεν έχουν μειωθεί. Επομένως τα χρήματα αυτά δεν πρόκειται να δαπανηθούν και θα έπρεπε κανονικά να επιστραφούν στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπάρχει όμως ένα τεράστιο πρόβλημα στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Μέχρι και εξεγέρσεις έχουν γίνει λόγω της κρίσης στα τρόφιμα. Μερικές χώρες που ήταν ανέκαθεν εξαγωγείς ρυζιού τώρα εισάγουν, και μάλιστα με χαμηλό κόστος εισαγωγής, κάτι που συνεπάγεται μεγάλη απώλεια χρημάτων.

Ο δείκτης των τιμών των τροφίμων αυξήθηκε κατά περισσότερο από 40 τοις εκατό πέρσι, κάτι που όλοι μας μπορούμε να δούμε στα σουπερμάρκετ. Φανταστείτε τι σημαίνει αυτό για τους ανθρώπους που ζουν σε αναπτυσσόμενες χώρες και ήδη υποφέρουν από υποσιτισμό! Σύμφωνα με εκτιμήσεις, για την αντιμετώπιση του προβλήματος μεσοπρόθεσμα χρειάζονται περίπου 18 επιπλέον δισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτό που είπε η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι θα προσπαθήσει να βρει 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ τα επόμενα 2 ή 3 χρόνια. Επομένως τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν στις τρίτες χώρες το ποσό που ισοδυναμεί μ'αυτό το δισεκατομμύριο που θα πήγαινε κανονικά στη γεωργία.

Μερικά από τα λεφτά αυτά θα χρησιμοποιηθούν για να δοθεί φαγητό στο λαό, επειδή τα αποθέματα σιτηρών για παράδειγμα έχουν ελαττωθεί σε πρωτάκουστα επίπεδα. Το μεγαλύτερο μέρος όμως του ποσού θα χρησιμοποιηθεί για πράγματα όπως είναι οι σπόροι, τα λιπάσματα και τα αρδευτικά έργα, έτσι ώστε οι χώρες αυτές να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να αυξήσουν την παραγωγή τροφίμων τους.

Πώς μπορεί να διασφαλίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση ότι τα χρήματα αυτά θα φθάσουν σε εκείνους που τα έχουν πραγματικά ανάγκη;

Ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλοι διεθνείς παράγοντες ήδη προσπαθούν τώρα να καθορίσουν ποιες είναι οι φτωχότερες χώρες με τις μεγαλύτερες ανάγκες.

Αυτό πρέπει να γίνει πολύ γρήγορα, γιατί αλλιώς δεν θα φθάσουν τα λεφτά έγκαιρα σε όσους τα χρειάζονται. Σε λίγο είναι περίοδος συγκομιδής, γι'αυτό και ο προσεχής Μάρτιος είναι σημαντική ημερομηνία. Εάν ψηφίσουμε τώρα υπέρ της χορήγησης αυτών των χρημάτων στο Κοινοβούλιο, θα είμαστε σε θέση να δεσμευτούμε ότι θα δαπανήσουμε 750 εκατομμύρια ευρώ φέτος -εγκαίρως για την συγκομιδή του επόμενου έτους.

Πώς θα γίνει ο έλεγχος και η παρακολούθηση της χρήσης των κεφαλαίων;

Όπως λέω στην έκθεσή μου, πρέπει να έχουμε πλήρη διαφάνεια και υπευθυνότητα, καθώς και ανεξάρτητη αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο τα χρήματα θα δαπανηθούν.

Επιμένουμε στη σύνταξη τακτικών εκθέσεων. Θέλουμε να έχουμε γνώση όλων των εγγράφων πριν ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις και να λογοδοτούν τα άλλα κοινοτικά όργανα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Και οι Ευρωπαίοι πλήττονται από την άνοδο των τιμών των τροφίμων... Γιατί να μη βοηθήσουμε τις φτωχές οικογένειες της Ευρώπης;

Πρώτα από όλα, υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Γι'αυτούς είναι κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου.

Δεύτερον, είμαστε πραγματικά πίσω όσον αφορά τους αναπτυξιακούς στόχος της χιλιετίας για τον τερματισμό της πείνας και του υποσιτισμού. Είναι σαν να έχουμε ξεχάσει τον υποσιτισμό.

Τρίτον, εάν μπορέσουμε να αυξήσουμε την παραγωγή τροφίμων του αναπτυσσόμενου κόσμου, παράλληλα θα επηρεάσουμε τη διεθνή κατάσταση, κάτι που επίσης θα μας βοηθήσει. Υπάρχουν επομένως εγωιστικοί και αλτρουιστικοί λόγοι για να βοηθήσουμε τον τρίτο κόσμο.

Πρέπει να ταϊσουμε τους πεινασμένους

Πρέπει οι πλούσιες χώρες να καλύψουν το αίτημα του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ (PAM) για τη χορήγηση επιπλέον βοήθειας 755 εκατομμυρίων δολαρίων.

Πρέπει να συσταθεί ένας πυρήνας αντιμετώπισης της κρίσης, ο οποίος να συσπειρώνει τους επικεφαλής υπηρεσιών του ΟΗΕ, του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Οι επικεφαλής των διεθνών οργανισμών ζήτησαν από τα κράτη να μην προσφεύγουν σε περιορισμούς στις εξαγωγές τους για να εγγυηθούν τη δική τους διατροφική ασφάλεια, διότι οι έλεγχοι αυτοί ενθαρρύνουν τη συσσώρευση, ωθούν τις τιμές στα ύψη και τιμωρούν τους πιο φτωχούς κατοίκους του πλανήτη.

Με το αίτημα αυτό συντάχθηκε και ο γ.γ. του ΟΗΕ υπενθυμίζοντας ότι ζήτησε από όλα τα κράτη να άρουν άμεσα τα μέτρα αυτά. "Δεν πρόκειται για φυσική καταστροφή, όμως για τους περισσότερους ανθρώπους είναι καταστροφή (...) Οι δωρητές πρέπει να δράσουν τώρα".

Οι τιμές του ρυζιού, που προκάλεσαν αγοραστικό πανικό, διαμαρτυρίες και ανησυχίες όσον αφορά τη διατροφική ασφάλεια, μπορεί να έχουν φτάσει στο ανώτατο επίπεδό τους και να πέσουν τις ερχόμενες εβδομάδες, καθώς οι χώρες σπεύδουν να αυξήσουν την παραγωγή τους.

Μεγάλο πρόβλημα και ο τριπλασιασμός των ατόμων άνω των 60 ετών που θα φτάσουν τα 2 δισεκατομμύρια

Η Γη το 2050 δεν θα μπορεί να θρέψει 9 δισ. ανθρώπους. Πώς ο πλανήτης μας θα μπορεί να θρέψει τα 9 δισ. ανθρώπους που θα ζουν σ' αυτόν το 2050; Το ερώτημα αυτό απασχολεί τους επιστήμονες σε όλο τον κόσμο, που διαπιστώνουν ότι από τα 6,5 δισ. που ζουν σήμερα, 2 δισ. άνθρωποι υποσιτίζονται και 854 εκατ. υποφέρουν από την πείνα.

«Αντιμετωπίζουμε ήδη την ανάγκη να αυξηθεί κατά 30% η παραγωγή ώστε οι άνθρωποι να χορταίνουν, ενώ η παραγωγή πρέπει στη συνέχεια να αυξηθεί ακόμη περισσότερο ενόψει του 2050», λέει ο Μαρσέλ Μαζουαγιέ, καθηγητής στο γαλλικό ινστιτούτο AgroParisTechn.

«Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η παγκόσμια αγροτική παραγωγή πρέπει να διπλασιαστεί». Για να επιτευχθεί αυτό πρώτο μέτρο, γράφει ο Ερβέ Κεμφ στη Μοντ, είναι να αυξηθούν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις (σήμερα 15 δισ. στρέμ.).

Μελέτη
Η Γη το 2050 δεν θα μπορεί να θρέψει 9 δισ. ανθρώπους
Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποίησε η Οργάνωση του ΟΗΕ για τη διατροφή και τη γεωργία (FAO), ο αριθμός αυτός θα μπορούσε σχεδόν να διπλασιαστεί. Στηριζόμενη σε δορυφορικές φωτογραφίες, η μελέτη υπολογίζει σε 28 δισ. στρέμματα τη γη που θα μπορούσε να καλλιεργηθεί, με την αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων στην Αφρική και τη Νότια Αμερική.

Το δεύτερο μέτρο για την αντιμετώπιση της δημογραφικής πρόκλησης είναι η αύξηση της μέσης απόδοσης των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Στις ανεπτυγμένες χώρες, η εντατική γεωργία επιτρέπει αυξημένες αποδόσεις (200 με 1.000 κιλά/στρέμμα). Αλλά το μοντέλο αυτό δεν μπορεί να μεταφερθεί στις χώρες του Νότου. Η χρήση χημικών προκαλεί μόλυνση του περιβάλλοντος και η τιμή τους θα αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες λόγω αύξησης της τιμής του πετρελαίου. Αυτό που χρειάζεται είναι λιγότερα μηχανήματα και χημικά λιπάσματα, που οι φτωχοί αγρότες δεν μπορούν να πληρώνουν. Το μοντέλο αυτό, που λέγεται οικογεωργία ή αγροοικολογία, προβλέπει τον διπλασιασμό της απόδοσης στις χώρες του Νότου.

Πλανήτης ηλικιωμένων

Εν τω μεταξύ, έκθεση του ΟΗΕ αναφέρει ότι ο αριθμός των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών ενδέχεται να τριπλασιαστεί και να φτάσει τα 2 δισ. το έτος 2050, αποτελώντας τότε το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού. Η έκθεση προβλέπει ότι στα επόμενα 43 χρόνια ο αριθμός του πληθυσμού της Γης θα αυξηθεί κατά 2,5 δισ., από τα 6,7 που είναι σήμερα. Η μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού της Γης θα προέλθει από τις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη. Στην έκθεση τονίζεται επίσης ότι «η αύξηση του πληθυσμού συμβαίνει στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές και ειδικά στην ομάδα των 50 λιγότερο αναπτυγμένων χωρών, πολλές από τις οποίες έχουν ακόμη σχετικά ηλικιακά νέο πληθυσμό». Ο πληθυσμός των 50 λιγότερο αναπτυγμένων χωρών αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, φθάνοντας τα 1,7 δισ. το 2050 από 0,8 δισ. που είναι σήμερα.

Οι κλιματικές αλλαγές απειλούν με δίψα και πείνα τον πλανήτη

Αναμένονται «πόλεμοι για το νερό» και για τα τρόφιμα. Μόνο η λειψυδρία αναμένεται να πλήξει έως 3,2 δισ. ανθρώπους. Σε κίνδυνο το 50% της πανίδας της Ευρώπης.

Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι δεν θα έχουν πρόσβαση σε νερό μέσα σε λίγες δεκαετίες, ενώ δεκάδες εκατομμύρια άλλοι θα πλήττονται από πλημμύρες με μοιραία αποτελέσματα.

Τροπικές ασθένειες, όπως η ελονοσία, θα εξαπλωθούν. Μέχρι το 2050 οι πολικές αρκούδες θα συναντώνται κυρίως στους ζωολογικούς κήπους, αφού οι βιότοποί τους θα έχουν καταστραφεί. Για κάποιο σύντομο χρονικό διάστημα θα υπάρχει αφθονία τροφίμων, αλλά μέχρι το 2080 εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να έλθουν αντιμέτωποι με το φάσμα της πείνας.

Εκθεση
Πρόκειται για μερικά από τα κύρια σημεία του δεύτερου μέρους της έκθεσης από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος, σχετικά με τις επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου, το οποίο θα εκδοθεί επίσημα στις αρχές Απριλίου.

Σύμφωνα με την έκθεση, εκατοντάδες εκατομμυρίων Αφρικανών και δεκάδες εκατομμυρίων Λατινοαμερικάνων που σήμερα έχουν πρόσβαση στο νερό θα αντιμετωπίσουν ελλείψεις σε λιγότερο από 20 χρόνια. Αλλά και στην Ασία περισσότεροι από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ελλείψεις στο νερό μέχρι το 2050.

Μέχρι το 2080, η έλλειψη νερού ενδέχεται να απειλήσει 1,1 έως 3,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ανάλογα με το επίπεδο των αερίων του θερμοκηπίου που τα αυτοκίνητα και η βιομηχανία θα εκπέμπουν στην ατμόσφαιρα.

Θάνατοι
Τα ποσοστά θανάτων στους φτωχούς του πλανήτη από τις σχετικές με την παγκόσμια υπερθέρμανση ασθένειες, όπως ο υποσιτισμός και η διάρροια, θα αυξηθούν μέχρι το 2030. Η ελονοσία και ο δάγκειος πυρετός, καθώς και οι ασθένειες από την κατανάλωση μολυσμένων οστρακόδερμων, ενδέχεται επίσης να αυξηθούν.

Οι μικροί παγετώνες της Ευρώπης θα εξαφανιστούν, ενώ πολλοί από τους μεγάλους παγετώνες της ηπείρου θα συρρικνωθούν εντυπωσιακά μέχρι το 2050. Μέχρι το 2100 τα μισά από τα είδη των φυτών της Ευρώπης θα είναι τρωτά, υπό απειλή, ή θα εκλείψουν.

Απαισιοδοξία
Μέχρι το 2080, 200 με 600 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να έρθουν αντιμέτωποι με λιμό, ως αποτέλεσμα των συνεπειών από την αύξηση της θερμοκρασίας. Εξάλλου, μέχρι το 2080, περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι κάθε χρόνο θα έρχονται αντιμέτωποι με πλημμύρες από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Η αιθαλομίχλη στις αμερικανικές πόλεις θα επιδεινωθεί και οι σχετικοί με το όζον θάνατοι θα αυξηθούν περίπου κατά 4,5% το 2050, σε σχέση με τα επίπεδα της δεκαετίας του 90, μετατρέποντας έναν μικρό κίνδυνο για την υγεία σε ουσιαστικό.

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι υπάρχει ελπίδα αν οι διάφορες χώρες προχωρήσουν σε σοβαρή μείωση εκπομπής επικίνδυνων ρύπων, αλλά η μέχρι τώρα πορεία των εξελίξεων δεν δικαιολογεί ιδιαίτερη αισιοδοξία

ΗΠΑ: Αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο οι άστεγοι και η πείνα

Νέα έκθεση δείχνει ότι αυξήθηκαν στις ΗΠΑ η πείνα και οι άστεγοι. Ετήσια έκθεση αναφέρει ότι η πρόσφατη αύξηση στις κατασχέσεις κατοικιών, λόγω της παγκόσμιας κρίσης υπήρξε ανικανότητα των ιδιοκτητών τους να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους δάνειο.

Η μελέτη επίσης επισημαίνει ότι η έλλειψη προσιτών οικονομικά κατοικιών αποτελεί τον κύριο λόγο για την αύξηση των αστέγων και της πείνας.







Σύμφωνα με την έκθεση το ένα τέταρτο των αστέγων στις αμερικανικές μεγαλουπόλεις είναι γυναίκες και παιδιά.

Από τις 23 πόλεις που εξετάστηκαν 16 ανέφεραν αύξηση των αιτήσεων για επισιτιστική βοήθεια το χρόνο που μας πέρασε και 19 δήλωσαν ότι περιμένουν περαιτέρω αύξηση μέσα στο 2008.

Η φτώχεια συνιστά πρόκληση για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά και για την παγκόσμια ασφάλεια

Η φτώχεια αποτελεί στόχο της χιλιετίας στα σχέδια των ηγετών ή θα μείνουν μόνο οι υποσχέσεις;

Είμαστε όλοι μας αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα που είναι πολύ χειρότερη από εκείνη των επίσημων στοιχείων. Έχουμε "φάει| μιά γροθιά όλη η ανθρωπότητα και δεν το έχουμε καταλάβει.

Στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον που ζούμε, οι αποκλεισμένοι του Πρώτου Κόσμου, οι παράπλευρες απώλειες μιας ασύμμετρης ανάπτυξης και η περαιτέρω εξαθλίωση του Τρίτου Κόσμου θα επιβεβαιώνουν τις πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον αναπτυσσόμενο, αλλά και τον αναπτυγμένο κόσμο, όπου το 10% όσων ζουν στις μητροπόλεις διαβιεί κάτω από τα όρια της φτώχειας.

Ο αξιωματούχος του Αναπτυξιακού Προγράμματος του ΟΗΕ Ζαν Φάμπρ τόνισε ότι «ενώ ο πληθυσμός της γης τον περασμένο αιώνα διπλασιάσθηκε, ο πλούτος τετραπλασιάσθηκε. Την ίδια στιγμή, το 80% του πληθυσμού της γης διαβιεί σε περιοχές όπου το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών συνεχώς εντείνεται.

Η φτώχεια είναι το πρωταρχικό πρόβλημα, διότι η έκταση όλων των άλλων παγκοσμίων προβλημάτων αυξάνεται όσο μεγαλύτερη είναι η φτώχεια.

Οι οκτώ πλουσιότερες χώρες του κόσμου, αν και ανακοινώνουν τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της φτώχειας, στην πραγματικότητα κάνουν ελάχιστα.

Πάνω από 400 εκατομμύρια άτομα υποφέρουν από πείνα στην Νότια Ασία

Υποφέρουν από πείνα στην Νότια Ασία κυρίως εξαιτίας της παγκόσμια οικονομικής κρίσης και των αυξήσεων στις τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, αναφέρει σε σημερινή της ανακοίνωση η Unicef.

Η διεθνής οργάνωση δημοσιοποίησε μία έκθεση με τίτλο "Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στις γυναίκες και στα παιδιά στη Νότια Ασία".

Η περιοχή που αποτελείται από οκτώ χώρες (Ινδία, Νεπάλ, Σρι Λάνκα, Μπαγκλαντές, Μαλδίβες, Μπουτάν, Πακιστάν και Αφγανιστάν) και όπου διαβιούν περίπου 1,6 δισεκατομμύριο άνθρωποι.



Οπως σημειώνεται στην έκθεση, σε διάστημα δύο ετών, ο αριθμός αυτών που υποφέρουν από πείνα στην Νότια Ασία αυξήθηκε κατά περίπου εκατό εκατομμύρια, έφθασε στα 300 εκατομμύρια πριν από το ξέσπασμα της κρίσης και εκτιμάται σήμερα στα περίπου 400 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με την Unicef, o "παράγοντας των τριών F" στα αγγλικά, τρόφιμα (Food), καύσιμα(Fuel) και οικονομική κρίση (Financial crisis), ευθύνεται κυρίως για την εξέλιξη αυτή.

Τα Ηνωμένα Εθνη υπενθυμίζουν ότι περίπου 1,18 δισεκατομμύριο άτομα στη Νότια Ασία ζούν με περίπου δύο δολάρια την ημέρα.

Ψάχνουν για τροφή

Παιδιά στη Ζιμπάμπουε προσπαθούν να πιάσουν τερμίτες ώστε να ξεγελάσουν τη πείνα τους.

Το πολιτικό αδιέξοδο έχει μεγιστοποιήσει τις αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης σε επίπεδο όχι μόνο διακυβέρνησης αλλά και οικονομίας.

Ζεί κανείς σήμερα με ένα μόνο ευρώ την ημέρα;

Με λιγότερο από 1,25 δολάρια την ημέρα αναγκάζεται να ζήσει ένας στους δέκα Ινδούς, σύμφωνα με έρευνα των Ηνωμένων Εθνών.

Την ίδια στιγμή στην Ισπανία περίπου 40.000 άνθρωποι διασκεδάζουν πετώντας ντομάτες ο ένας στον άλλον, στην Ελλάδα θάβουν στη χωματερή πορτοκάλια και ροδάκινα και χύνουν το γάλα στους δρόμους, ενώ στη Νότιο Αφρική οι στρατιωτικοί κατεβαίνουν στους δρόμους, διεκδικώντας καλύτερους μισθούς.

Σοκαριστήκατε;

Αυτή η φωτογραφία δηµοσιεύτηκε σε µία ινδική εφηµερίδα µε την ακόλουθη λεζάντα:

Μόνον όποιος είναι φτωχός και ξέρει τι θα πει πείνα, ενεργεί µε τόση γενναιοδωρία!

Πώς να μη συγκλονιστείς από τη θέα του υποσιτισμένου μωρού;

Πώς γίνεται να μη λαμβάνονται υπόψη οι ανθρώπινες ψυχές κι ο πόνος στις αποφάσεις των μεγάλων κι εμείς να τις αποδεχόμαστε;

Ένα όνειρο για τον παράδεισο για να ξυπνήσουμε στη γή

Είδα στον ύπνο μου πως επισκέφθηκα τον Παράδεισο κι ένας άγγελος ανέλαβε να με ξεναγήσει. Περπατούσαμε δίπλα – δίπλα σε μια τεράστια αίθουσα γεμάτη με αγγέλους. Ο άγγελος οδηγός μου σταμάτησε μπροστά στον πρώτο σταθμό εργασίας και είπε :

«Αυτό είναι το Τμήμα Παραλαβής. Εδώ παραλαμβάνουμε όλες τις αιτήσεις που φτάνουν στον Θεό με τη μορφή προσευχής».

Κοίταξα γύρω – γύρω στον χώρο. Έσφυζε από κίνηση, με τόσο πολλούς αγγέλους να βγάζουν και να ταξινομούν αιτήσεις γραμμένες σε ογκώδεις στοίβες από χαρτιά και σημειώματα, από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Μετά, προχωρήσαμε σε έναν μακρύ διάδρομο, μέχρι που φτάσαμε στον δεύτερο σταθμό. Ο άγγελος μού είπε:

«Αυτό είναι το Τμήμα Συσκευασίας και Παράδοσης. Εδώ οι χάρες και οι ευχές που έχουν ζητηθεί προωθούνται και παραδίδονται σ’ αυτούς που τις ζήτησαν».

Πρόσεξα και πάλι πόση κίνηση είχε και εδώ. Αμέτρητοι άγγελοι πηγαινοέρχονταν δουλεύοντας σκληρά, αφού τόσες πολλές επιθυμίες είχαν ζητηθεί και συσκευάζονταν για να παραδοθούν στη γη.

Τέλος, στην άκρη ενός μακρινού διαδρόμου, σταματήσαμε στην πόρτα ενός πολύ μικρού σταθμού. Προς μεγάλη μου έκπληξη μόνο ένας άγγελος καθόταν εκεί, χωρίς να κάνει ουσιαστικά τίποτα.

Αυτό είναι το Τμήμα των Ευχαριστιών» μου είπε σιγανά ο φίλος άγγελός μου.
Έδειχνε λίγο ντροπιασμένος.
«Πώς γίνεται αυτό; Δεν υπάρχει δουλειά εδώ;» ρώτησα.

«Είναι λυπηρό» αναστέναξε ο άγγελος. «Αφού παραλάβουν τις χάρες τους οι άνθρωποι, πολύ λίγοι στέλνουν ευχαριστήρια».

«Πώς μπορεί κάποιος να ευχαριστήσει τον Θεό για τις ευλογίες που παρέλαβε;» ρώτησα πάλι.

«Πολύ απλά», απάντησε «Χρειάζεται μόνο να πεις: Ευχαριστώ Θεέ μου!»

«Και για τι ακριβώς πρέπει να ευχαριστήσουμε;»

«Αν έχεις τρόφιμα στο ψυγείο σου, ρούχα στην πλάτη σου, μια στέγη πάνω απ’ το κεφάλι σου και ένα μέρος για να κοιμηθείς, είσαι πλουσιότερος από το 75% αυτού του κόσμου.

Αν έχεις χρήματα στην τράπεζα, στο πορτοφόλι σου και λίγα κέρματα σ’ ένα πιατάκι. είσαι ανάμεσα στο 8% των ανθρώπων που ευημερούν.

Αν ξύπνησες σήμερα το πρωί με περισσότερη υγεία από όση αρρώστια είσαι πιο ευλογημένος από όσους δεν θα επιζήσουν καν ως την αυριανή μέρα.

Αν ποτέ δεν βίωσες την εμπειρία του φόβου του πολέμου, της μοναξιάς της φυλακής, της αγωνίας του βασανισμού και της σουβλιάς της πείνας, είσαι μπροστά από 700 εκατομμύρια ανθρώπους αυτής της γης.

Αν μπορείς να προσευχηθείς σε έναν ναό, χωρίς τον φόβο της επίθεσης, της σύλληψης ή της εκτέλεσης. θα σε ζηλεύουν σίγουρα περίπου 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο.

Αν οι γονείς σου είναι ακόμα ζωντανοί και είναι ακόμα παντρεμένοι μεταξύ τους, είσαι σπάνιος.

Αν μπορείς να κρατάς το κεφάλι σου ψηλά και να χαμογελάς. δεν είσαι ο κανόνας, είσαι η εξαίρεση για όλους όσους ζουν μέσα στην αμφιβολία και στην απόγνωση.

Και αν διαβάζεις τώρα αυτό το μήνυμα, μόλις έλαβες μια διπλή ευλογία, πρώτον γιατί σου το έγραψε κάποιος που σ’ αγαπάει και δεύτερον γιατί είσαι πιο τυχερός από 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, που δεν ξέρουν καν να διαβάζουν.

«Κατάλαβα. Και τώρα τι κάνω; Πώς μπορώ να αρχίσω;»

«Να πεις καλημέρα» μου χαμογέλασε ο άγγελός μου.

Να μετρήσεις τις ευλογίες σου και να περάσεις αυτό το μήνυμα και σε άλλους ανθρώπους, για να τους θυμίσεις πόσο ευλογημένοι είναι.

Και μην ξεχάσεις να στείλεις το ευχαριστήριό σου».

Εικόνες πείνας από την "Κατοχή" και κρέμασμα στους μαυραγορίτες

Το ένα δισεκατομμύριο θα φτάσουν οι άνθρωποι που μαστίζονται από την πείνα μέσα στον επόμενο χρόνο

Σήμερα, τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων, καταγράφουν 963 εκατομμύρια πληθυσμό που ζει υποσιτισμένος.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, και παρά τις φιλόδοξες υποσχέσεις της Δύσης για άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, τα ποσοστά έχουν εκτοξευτεί σε ανησυχητικά νούμερα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων εικάζει, ότι κυρίαρχη αιτία είναι η εντυπωσιακή αύξηση του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αλήθεια, όμως, είναι άλλη.

Καθώς η οικονομική κρίση διεισδύει μέσα στις κοινωνίες, τα Ηνωμένα Έθνη αναφέρουν, ότι η πείνα θα αυξάνεται. Λόγος δεν είναι η ανεπαρκής παραγωγή βασικών προϊόντων, όπως παλαιότερα, αλλά το ότι ο κόσμος δεν έχει τη δυνατότητα ή τα μέσα να αγοράσει φαγητό.

Οι πλούσιες χώρες απέτυχαν να παράσχουν τα υποσχόμενα κονδύλια σε χώρες του Τρίτου Κόσμου, ώστε να ενισχύσουν την αγροτική τους ανάπτυξη, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να μένουν αβοήθητες. Από την άλλη, στις αναπτυσσόμενες χώρες, η κρίση εξάντλησε τα αποθέματά τους και οδήγησε το λαό στη φτώχεια.

Ο ΟΗΕ ανέφερε, ότι, κατά τη δεκαετία του ΄90, οι προσπάθειές του Οργανισμού για μείωση της ανέχειας σε χώρες, όπως η Γκάνα, το Περού, το Μεξικό και η Χιλή υπήρξαν επιτυχείς. Όμως, η πραγματικότητα έδειξε, ουσιαστικά, ότι όσο αυξανόταν η ευημερία στις αναπτυγμένες χώρες, τόσο η πείνα αυξανόταν στην «άλλη πλευρά» του πλανήτη.

Η κατακόρυφη αύξηση στις τιμές βασικών ειδών διατροφής και ειδών πρώτης ανάγκης, απέκλεισε από την αγορά ομάδες της κοινωνίας, που ίσα ίσα τα έβγαζαν πέρα. Ενδεικτικά, η τιμή του σιταριού αυξήθηκε κατά 130%, το ρύζι κατά 74% και το καλαμπόκι κατά 70%. Η εσωτερική παραγωγή των υπανάπτυκτων χωρών είναι τόσο μικρή, που δεν καταφέρνει να καλύψει τις ανάγκες των πληθυσμών τους. Και για τις χώρες του Τρίτου Κόσμου, το ενδεχόμενο να αυξήσουν την αγροτική τους παραγωγή είναι απίθανο, λόγω της ακρίβειας της καλλιέργειας.

Πρόβλημα παραμένει και το ότι, λόγω της κρίσης, οι πλούσιες χώρες Δύσης και Ανατολής έχουν σταματήσει να αγοράζουν και να επενδύουν στις πιο φτωχές. Έτσι, η ανεργία καλπάζει και η οικονομική στενότητα απλώνεται. Η οικονομική ύφεση, δηλαδή, έχει δημιουργήσει ένα ντόμινο συνεπειών, οι οποίες δεν βοηθούν τις Χώρες του Τρίτου Κόσμου να βγουν από το φαύλο κύκλο, όπου έχουν εισέλθει.

Εξίσου ανησυχητική είναι η πρόσφατη διαπίστωση του ΟΗΕ, ότι οι προμήθειες που αποστέλλονται σύντομα θα εξαντληθούν. Ναι, η κρίση είναι σοβαρή. Το ίδιο σοβαρό, όμως, είναι και το ζήτημα της πείνας, που μαστίζει τον πλανήτη και πυροδοτείται από την κρίση. Πρόοδος δεν θα υπάρξει, εάν δεν γίνουν πράξη οι πολιτικές προθέσεις και διακηρύξεις.

Ποιός θα μας δώσει απαντήσεις;

Η κρίση μερικών μεγαλοτραπεζιτών οδηγεί όλο τον πλανήτη σε κινητοποίηση για την σωτηρία τους;

ΓΙΑΤΙ η παγκοσμιοποημένη πείνα, η παγκοσμιοποιημένη έλλειψη νερού και περίθαλψης δεν οδηγεί σε ανάλογες ενέργειες;

ΓΙΑΤΙ έχουν μεγαλύτερη σημασία για τους ισχυρούς οι «άυλοι τίτλοι» της Γουώλ Στρήτ ή της Σοφοκλέους από τα ταλαιπωρημένα προσωπάκια των απισχνασμένων μανάδων και παιδιών του πλανήτη;

Δεν υπάρχουν καταραμένα παιδιά στη γή

Ξέρω, σας χαλάω τη διάθεση ειδικά άν τρώτε κανένα εύγεστο φαγητό στρωμένο σε ένα πλούσιο από εδέσματα τραπέζι, όμως αξίζει. Γιατί τίποτε δεν είναι πιό σημαντικό από το να σωθούν μερικές αθώες ζωούλες! Αυτά τα παιδάκια παρότι δεν έχουν φταίξει σε τίποτε, μόνο και μόνο επειδή είχαν την ατυχία να γεννηθούν σε περιοχές του πλανήτη φτωχές, άνυδρες, όπου η πείνα, η αμάθεια (βασικός λόγος εξάπλωσης του AIDS) αλλά κι οι πόλεμοι που τις έχουν κυριολεκτικά ρημάξει, δεν έχουν απολύτως κανένα μέλλον.

Σε όλες αυτές τις περιοχές (Αιθιοπία, Νιγηρία, Ουγκάντα, κ.λ.π.) χιλιάδες παιδιά αποδεκατίζονται καθημερινά από το λιμό, την ξηρασία, τις αρρώστιες. Κι όλα τους πεθαίνουν αργά & βασανιστικά, εξαθλιώνεται πρώτα ολοκληρωτικά ο οργανισμός τους, σβήνει το ανοσοποιητικό τους σύστημα & τα έρημα καταλήγουν σε συνθήκες εντελώς απάνθρωπες, συνθήκες που εμείς μόνο με μια λέξη θα μπορούσαμε να τις περιγράψουμε: ΦΡΙΚΗ!!!

Την ίδια στιγμή που εμείς όλοι εδώ στις ευνοημένες-ευλογημένες περιοχές του πλανήτη έχουμε γίνει υπερκαταναλωτικά κτήνη, την ίδια στιγμή που εμείς αγοράζουμε στα δικά μας παιδιά το ένα παιχνίδι μετά το άλλο κι επιλέγουμε τα ρούχα τους από μια πληθώρα "επώνυμων" καταστημάτων, την ίδια στιγμή που τα δικά μας παιδιά πετάνε με ευκολία το δικό τους γάλα για να φάνε π.χ. σοκολάτες ή χίλιες-δυό άλλες αηδίες, εκεί, στην άλλη άκρη του πλανήτη μας (τόσο μακρυά μα & τόσο κοντά ταυτόχρονα) κάποια (αναρίθμητα) άλλα παιδάκια βασανίζονται με τρόπο εντελώς ανίερο από την ασιτία, τις λιμώξεις και πεθαίνουν αβοήθητα.

Ούτε σε ζώα δεν αξίζει βέβαια τέτοια μοίρα! Εμείς εδώ που έχουμε τόσο ευαισθητοποιηθεί για να σώζουμε καθημερινά όπως μπορούμε ο καθένας τα ζωάκια του πλανήτη μας από τους κυνηγούς, τις πυρκαγιές, την εξαφάνιση, ας σκεφτούμε πως εκτός από τα ζώα, υπάρχουν κι όλες αυτές οι παιδικές ψυχές που έχουν την ανάγκη μας! Γιατί τα παιδιά αυτά δεν είναι ούτε κατώτερα, ούτε ανάξια να λάβουν αγάπη! Δεν είναι παιδιά κανενός κατώτερου Θεού! Έχουν ίσα δικαιώματα με τα δικά μας παιδιά, μόνο που κανείς δεν τους το είπε.

Ας πάψουμε πια να εθελοτυφλούμε κι ας γίνουμε εμείς όλοι, οι Θεοί που θα τα βοηθήσουν! Γιατί πραγματικά όσα κι αν διδάσκουν του κόσμου όλου οι θρησκευτικές οργανώσεις, εγώ ξέρω πως τον Θεό τον έχουμε όλοι μέσα μας, στην καρδιά μας, στη θέλησή μας να συνδράμουμε κι όταν το θέλουμε γινόμαστε παντοδύναμοι!!!

Έστω κι από 10 ευρώ να στείλουμε (με όποιο τρόπο) ο καθένας μας (8ευρώ κοστιζει ένα σετ με 10 ευχετήριες κάρτες!), έστω και το 1 από τα δέκα να φτάσει στον προορισμό του (γιατί δεν ξέρω όλες οι εμφανιζόμενες ως ανθρωπιστικές οργανώσεις κατά πόσο πραγματικά βοηθούν), πάλι αυτό το ένα ευρώ μπορεί σίγουρα να σώσει τουλάχιστον μια ζωούλα προσφέροντάς τους ένα εμβόλιο, λίγο νεράκι, λίγο γαλατάκι!






Μπορείτε να γίνετε μέλη της οργάνωσης UNICEF (άσχετα αν ψιθυρίζεται ότι κι αυτή είναι δήθεν φιλανθρωπική οργάνωση) με μόλις 15 ευρώ ετήσια συνδρομή(!) ή ανάδοχοι κάποιων από αυτά τα παιδιά με μόλις 20ευρώ το μήνα(!), αν το σκεφτείτε θα δείτε πως τα ποσά είναι πολύ μικρά, όλοι μας μπορούμε να τα κόψουμε από κάτι άλλο εντελώς ασήμαντο και να νιώσουμε την αγαλίαση πως βοηθάμε ουσιαστικά κάποια παιδιά που τόσο μας έχουν ανάγκη!







Δεν είναι δυνατό να νιαζόμαστε τα ζώα (καλά κάνουμε, αλλά ας βοηθήσουμε πρώτα τους ανθρώπους που αποδεκατίζονται κυριολεκτικά), να παριστάνουμε τους πολιτισμένους και να μη καταβάλλουμε όλοι μας κάθε δυνατή προσπάθεια για να συνδράμουμε σε τέτοιες καταστάσεις.

Και στο κάτω-κάτω, αφού τελικά όλοι μπορούμε, γιατί να μην το κάνουμε;

Η έλλειψη βασικών διατροφικών ειδών εξαναγκάζει τους γονείς να τρέφουν τα παιδιά τους με φαγητό που δεν έχει καμμία θρεπτική αξία

Χιλιάδες παιδιά πέθαναν από υποσιτισμό εξαιτίας της φτώχειας και της έλλειψης τροφίμων, στην ανατολική επαρχία Νούσα Τενγκάρα της Ινδονησίας. Τα παιδιά που πέθαναν ζούσαν σε άθλιες συνθήκες.

Συνολικά τους έξι πρώτους μήνες της χρονιάς καταγράφηκαν 512.400 υποσιτισμένα παιδιά, σημείωσε ο Ταοπάν.

Τα περισσότερα δέχονται ιατρικές φροντίδες σε κέντρα για την αντιμετώπιση του υποσιτισμού.

Οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις κατέστρεψαν μεγάλες καλλιέργειες στην περίοδο των βροχών, από το Σεπτέμβριο του 2007 έως το Φεβρουάριο του 2008, προκαλώντας επισιτιστική κρίση στην επαρχία.

Κάθε χρόνο οι βρετανοί πετάνε 10 δισ λίρες στα σκουπίδια

Οι ποσότητες φαγητού που πετούν οι Βρετανοί άνευ λόγου έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ και κοστίζουν ετησίως στην οικονομία της χώρας 10 δισ. λίρες στερλίνες.

Περισσότερο από τη μισή ποσότητα τροφής που πετούν οι Βρετανοί στα σκουπίδια κάθε χρόνο και που φτάνει τους 6,7 εκατομμύρια τόνους, θα μπορούσε κάλλιστα να καταναλωθεί, τονίζει το Πρόγραμμα Δράσης για τα Απόβλητα και τους Πόρους (WRAP), στη μελέτη του με τίτλο "Η τροφή που πετάμε".

Με βάση τα στοιχεία αυτά υπολογίστηκε ότι εάν το κατάλληλο φαγητό σταματούσε να καταλήγει στους κάδους των απορριμάτων και καταναλωνόταν, οι ετήσιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειώνονταν κατά 18 εκατομμύρια τόνους.

Το όφελος δηλαδή για το περιβάλλον θα ήταν σημαντικό, αφού θα ισοδυναμούσε με την απομάκρυνση ενός στα πέντε αυτοκίνητα από τους δρόμους της Βρετανίας.

Έρχεται πείνα για όλους; «...και εκάλεσεν λιμόν επί την γην, παν στήριγμα άρτου συνέτριψεν». Ψαλμ. 104-16

Τώρα το λένε οι επιστήμονες... υπάρχει έλλειψη τροφίμων...

Όταν ο άνθρωπος απεφάσισε να γίνει αφεντικό της Φύσης, θέλοντας να αντικαταστήσει το Θεό, μόνο στη μόλυνση του περιβάλλοντος θα έδειχνε την αποτυχία του;

Μέχρι το τέλος σχεδόν του 20ού αιώνα μόνο για θαύματα της επιστήμης ακούγαμε.

Μετά άρχισαν τα αντιθαύματα: Μόλυνση του περιβάλλοντος, ασθένειες από κακή χρήση τεχνολογίας ή από ατυχήματα όλων των ειδών με χειρότερα αυτά της διαρροής ραδιενεργών ουσιών, θάνατοι από τα ίδια αίτια, αλλά και από ηθελημένες στρατιωτικές επεμβάσεις, τρομοκρατικές ή αντι-τρομοκρατικές ενέργειες κλπ.

Και να τώρα όχι πλέον στον τρίτο (αποκαλούμενο) κόσμο, αλλά σε όλους, "πολιτισμένους" και μη, τα νέα λένε υπάρχει έλλειψη τροφίμων δηλ. έρχεται πείνα...

Η Ε.Ε. αποφασίζοντας να προωθήσει τα βιοκαύσιμα για να μειώσει δήθεν έτσι τους ρύπους, μείωσε και την καλλιεργήσιμη γη για τρόφιμα, δηλ. αύξησε το πρόβλημα.

Το SPIEGEL αναφέροντας τη γνώμη των "πρασίνων" λέει ότι είναι αντίθετη στον τελευταίο σχεδιασμό της Ε.Ε. με τον οποίο προβλέπεται το 10% των καυσίμων στις μεταφορές να είναι από βιοκαύσιμα.

"Πρόκειται να κάνουν μεγάλη καταστροφή στο περιβάλλον, και θα δημιουργήσουν επίσης δραματικά κοινωνικά προβλήματα (περισσότερο στις φτωχές, αλλά και τις τροπικές χώρες όπου μεγαλώνουν πλήθος φυτά για βιοκαύσιμα )..."

Tα βιοκαύσιμα μας απογυμνώνουν από δάση:

Ολόκληρα δάση, όπως το παραπάνω καταστρέφονται στην Ινδονησία για να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή βιοκαυσίμων.






"Ξεχάστε το πετρέλαιο, η νέα παγκόσμια κρίση είναι τρόφιμα".

Το καλαμπόκι χρησιμοποιείται πλέον, εκτός από τροφή για ανθρώπους και ζώα, και στα βιοκαύσιμα. Έτσι σε τι να πρωτοφτάσει;

Ο Donald Coxe, υπεύθυνος στη χάραξη στρατηγικής σε παγκόσμια κλίμακα του οικονομικού γκρουπ της ΒΜΟ, είπε (την Πέμπτη) στο Τορόντο: "Δεν είναι το θέμα εάν, αλλά πότε". Κατά τη γνώμη του πρόκειται αυτό το χρόνο να χτυπήσει σκληρά (η έλλειψη τροφίμων).

Οι τιμές, είπε, των βασικών αγαθών ήδη ανέβηκαν κατά 22% από πέρισυ.

Οι τιμές του σταριού μόνο, αυξήθηκαν κατά 92% τον περασμένο χρόνο.

Στο καλαμπόκι η τιμή ανέβηκε 44% στους 15 τελευταίους μήνες, αλλά αποτελεί κύρια ουσία της βιομηχανίας αιθανόλης και η ζήτηση είναι αυξημένη.

Το 54% της παγκόσμιας παραγωγής καλαμποκιού προέρχεται από τις κεντρο-δυτικές πολιτείες των ΗΠΑ.


Οι αληθινά πιστοί δεν θροούνται*, κατά το λόγο του Κυρίου, αλλά πόσοι τέτοιοι έμειναν; Καλύτερα ας λέμε "βοήθει μου τη απιστία".**

Είχαμε δει το πόσο θαυματουργικά επιδρούν ο Σταυρός και οι ακολουθίες & τα Μυστήρια της Εκκλησίας πάνω στον άνθρωπο και το περιβάλλον του. Αυτά για τους πιστούς, που δεν ξεχνιούνται, αποτελούν μια διαρκή παρηγοριά. Διότι οι θλίψεις δεν μπορεί να μην έλθουν σ' αυτή τη ζωή.

Τώρα με πολύ περισσότερους τρόπους βοηθάει ο Θεός τους έχοντας ανάγκη, από ότι στον καιρό του παλιού Ισραήλ. Υπάρχουν οι Άγιοι που μεσολαβούν υπέρ ημών, και είναι στρατιά μεγάλη οι θαυματουργοί, οι οποίοι και εν καιρώ ειρήνης βοηθούν όταν από τη μεριά μας υπάρχει λίγη πίστη και τους επικαλούμεθα. Μεταξύ αυτών πρώτη η κυρία Θεοτόκος, που πολλές θαυματουργές εικόνες της υπάρχουν στο Άγιον Όρος και σε όλο τον κόσμο.

Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι να μην εκπέσωμε από την πίστη, την αποδεικνυόμενη από τα έργα μας. Για να μην συμβεί και σε μας ότι έλεγε προς τους Ιουδαίους ο Κύριος Ιησούς Χριστός, που βέβαια πολύ τους παρόργιζε, γιατί ήταν ψεύτικη η ευσέβειά τους.

Μυστική αναφορά της Διεθνούς Τραπέζης, λέει αριστερά άρθρο της Γκάρντιαν, ρίχνει το φταίξιμο για την έλλειψη τροφίμων στα βιοκαύσιμα!

Ο πρίγκιπας Φίλιππος λέει ότι φταίει ο υπερ-πληθυσμός για την έλλειψη τροφίμων, και για την καλπάζουσα αύξηση στις τιμές τους.

Προφανώς οι άνθρωποι που συναναστρέφεται ο έχων Ορθόδοξη ρίζα Φίλιππος, δεν του μίλησαν για την πλούσια προς όλους πρόνοια του Θεού (ανοίξαντός Σου την χείρα τα σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος), την οποία όμως δεν πρέπει να αντιμάχονται τα μικροσυμφέροντα, και γενικά η κακία των ανθρώπων, για να μην συμβεί το: «αποστρέψαντός Σου το πρόσωπον ταραχθήσονται»!

Ο Κύριος Ιησούς Χριστός είπε:

«...όταν δε ακούσητε πολέμους και ακοάς πολέμων, μη θροείσθε. Δει γαρ γενέσθαι, αλλ� ούπω το τέλος. Εγερθήσεται γαρ έθνος επί έθνος και βασιλεία επί βασιλείαν, και έσονται σεισμοί κατά τόπους, και έσονται λιμοί και ταραχαί. Αρχαί ωδίνων ταύτα». (κατά Μάρκον Ιγ 7-9).

** «...ο δε Ιησούς είπεν αυτώ: το ει δύνασαι πιστεύσαι, πάντα δυνατά τω πιστεύοντι. Και ευθέως κράξας ο πατήρ του παιδίου μετά δακρύων έλεγε: πιστεύω, Κύριε, βοήθει μου τη απιστία. (κατά Μάρκον Θ 23-24).

Πιο φοβερός όμως είναι ο πνευματικός λιμός, όταν αφού απομακρυνθούν οι άνθρωποι από την Αλήθεια, και εγκαθιδρύσουν υποκατάστατα ψέματα μέσα τους, τότε κάποτε αισθανόμενοι την έλλειψη της αληθινής πνευματικής τροφής, θα ψάχνουν να την βρουν αλλά δεν θα την βρίσκουν:

«Ιδού ημέραι έρχονται, λέγει Κυριος, και εξαποστελώ λιμόν επί την γην, ου λιμόν άρτων ουδέ δίψαν ύδατος, αλλά λιμόν του ακούσαι τον λόγον Κυρίου. Και σαλευθήσονται ύδατα από της θαλάσσης έως θαλάσσης, και από βορρά έως ανατολών περιδραμούνται ζητούντες τον λόγον του Κυρίου και ου μη εύρωσιν». (Αμώς 8, 11-12)

Ζητείται ελπίδα

Η ελπίδα για να σβήσουν τέτοιες εικόνες από προσώπου γης θα έρθει μόνο όταν θα είμαστε πραγματικά έτοιμοι να μοιραστούμε τα πάντα εξίσου με τους συγκατοίκους μας στη Γη, με βάση την αγάπη και την ειρήνη.




Αυτό φυσικά προϋποθέτει την αλλαγή ολόκληρου του συστήματος που κυβερνά τον κόσμο:

* την εγκαθίδρυση της ειρήνης σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, ώστε το κάθε έθνος να μπορέσει να ανακάμψει.
* τη διαγραφή όλων των ληστρικών χρεών, που οι ίδιες οι Παγκόσμιες και Κεντρικές τράπεζες με δόλο χρέωσαν σε χώρες που παράλληλα λήστευαν μέσω των πολυεθνικών επιχειρήσεων τους.
* την καταστροφή όλων των οπλικών συστημάτων και την παύση κάθε είδους στρατιωτικής δαπάνης για πολεμικό εξοπλισμό.
* τον επαναπροσδιορισμό όλων των επιστημών με βάση την ολιστική αντιμετώπιση του ανθρώπου και της φύσης
* τη λήξη κάθε μορφής "πνευματικών δικαιωμάτων και υπεραξίας λόγω ευρεσιτεχνίας", ώστε η γνώση και η τεχνολογία να είναι προσβάσιμη απ' όλους
* τη δίκαιη ανταμοιβή των χωρών που προσφέρουν πρώτες ύλες.

Ακόμη στην ίδια κατεύθυνση θα μπορούσε να συνδράμει και

* η δημιουργία μίας παγκόσμιας αχρήματης κοινωνίας ή η χρήση χρημάτων ως απλό μέσο ανταλλαγής αγαθών και όχι ως μέσο πλουτισμού
* η κατάργηση κάθε ιδιωτικού τραπεζικού συστήματος ή ιδιόκτητης κεντρικής τράπεζας που στοχεύει στον πλουτισμό
* η δημιουργία μικρότερων κοινωνιών που θα διαβιώνουν με τοπική αυτάρκεια και τα κατάλληλα κίνητρα για αποκέντρωση
* η επιστροφή στην αρμονία με τη φύση και η παύση ανάπτυξης κάθε μορφής τεχνολογίας που αποδεδειγμένα είναι ενάντια στη φύση και τον άνθρωπο (μικροκυματική ακτινοβολία, κινητή τηλεφωνία, πυρηνικοί αντιδραστήρες, χημικά λιπάσματα κτλ) όπως και
* η απεξάρτηση της επιστημονικής κοινότητας από τα ιδιωτικά συμφέροντα και η επανένταξη των προσπαθειών της στην υπηρεσία του ανθρώπου

Και φυσικά όπως σε όλους τους τομείς, έτσι και στο θέμα της φτώχειας και της πείνας στον κόσμο, η αλλαγή θα ξεκινήσει από μέσα μας. Εμείς οι ίδιοι καλούμαστε να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο. Εμείς θα πρέπει να γίνουμε ενσαρκώσεις της αγάπης, της ειρήνης και της δικαιοσύνης, αποτραβώντας τη δύναμη μας από κάθε σύστημα που στηρίζει τη διαιώνιση του πολέμου και της αδικίας.



Εμείς οι ίδιοι θα σπάσουμε τα δεσμά των συμφερόντων και θα γίνουμε κρίκοι μιας νέας αλυσίδας ανθρώπων που θα προάγουν την ειρήνη και θα δώσουν τέλος στη φτώχεια και την πείνα...

Και αυτή η εξέλιξη δεν μπορεί παρά να είναι αποτέλεσμα ατομικής εσωτερικής αρμονίας, εσωτερικής ειρήνης και ισορροπίας που θα έχουμε καταφέρει σαν αποτέλεσμα της διαδικασίας συνειδητοποίησης μας....

Η πείνα είναι ...τρομοκράτης!!!

Στη Βραζιλία, στις 122 υποανάπτυκτες χώρες του κόσμου, οι φτωχοί του Sao Paulo που στεγάζονται κάτω από τις λαμαρίνες, ανάμεσα στα απορρίματα που βρωμάνε σαπίλα και κόπρανα, τα παιδιά ψάχνουν να βρούνε το φαγητό του από τα σκουπίδια, πού πετάνε οι αριστοκράτες.

Εκεί κυριαρχεί η ασθένεια Kwashiorkor, μία άσχημη αρρώστια για τα παιδιά στην ανάπτυξή τους. Παιδιά με πρησμένες κοιλιές, ραχιτικά χωρίς δόντια, αναιμικά αδύναμα, χωρίς ενέργεια απαθή, μεγαλώνουν σε μία ατμόσφαιρα που μολυσματική.

Εκεί οι αρουραίοι δαγκώνουν από τα βρέφη τα πρόσωπά τους, πολλά από αυτά δεν φτάνουν να επιζήσουν το 5ο έτος της ηλικίας τους.

Η πείνα έρχεται έξω από το σώμα, λέει ένα κοριτσάκι 14 χρονών.

Η πείνα είναι ένας τρομοκράτης, είναι ένα τέρας που με αρπάζει, δεν μπορώ να αντισταθώ... δεν έχω τη δύναμη. Αισθάνομαι υπεύθυνη για τη μοίρα μου. Ντρέπομαι για τα κουρέλια που φοράω, ντρέπομαι για τα δάκρυα των μικρών μου αδελφών. Δε μπορώ να τα βοηθήσω, το σώμα μου είναι αδύναμο, δεν είμαι ικανή για τίποτε. Περιμένω να ξανάρθει το βράδυ να κατέβω στο κέντρο της πόλης να ψάξω στα δοχεία των απορριμμάτων και σ’ αυτά, που τα πολυτελή ξενοδοχεία, πετάνε τ’ αποφάγια... ίσως εκεί να βρω κάτι το φαγώσιμο, να το πάρω μαζί μου να δώσω λίγο και στα μικρά μου τ’ αδέλφια με τις πρησμένες κοιλιές να φάνε. Τον πατέρα μας τον χάσαμε και η μητέρα είναι κι αυτή άρρωστη δεν μπορεί να κινηθεί. Πρέπει να ξεπεράσω τη ντροπή γυρεύοντας στα σκουπίδια φαγητό... η κλεψιά μου έχουν πει, είναι κακό. Στη ζωή μου φοβάμαι, δύο πράγματα ότι με κυνηγούν, η αστυνομία και ή πείνα... προσπαθώ και από τα δύο να ξεφύγω, αλλά η πείνα είναι ένα πόνος... ένα πόνος που με τραυματίζει... που με βασανίζει, πονάει το όλο μου το σώμα.


Εκεί οι πατεράδες δεν έχουν να αναθρέψουν την οικογένειά τους και οι μητέρες κλαίνε μπροστά στα πεινασμένα τους παιδιά. Εκεί η πείνα είναι ντροπή.

Αυτή είναι κραυγή αγωνίας χιλιάδων, εκατομμυρίων παιδιών στην εποχή της προόδου της τεχνολογίας, του πλούτου και της πολυτέλειας. Στην εποχή που οι μεγάλες δυνάμεις διαθέτουν αστρονομικά ποσά για εξοπλισμούς και πολέμους... αλλά στην πείνα δεν διαθέτουν το ελάχιστο.

Το άκρον άωτο της παραφροσύνης... ενός κόσμου ποτα τα ρίχενι όλα στον καιάδα της αδιαφορίας!

Ο αριθμός των ανθρώπων που στερούνται τροφής θα φτάσει σε τρομακτικό σημείο

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ανακοινώσει στην Independent ότι την επόμενη χρονιά, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, παγκοσμίως, θα πεινάσουν, καθώς βαθαίνει η διεθνής οικονομική κρίση.

Κι αυτός ο αριθμός θα ξεπεραστεί – παρά το δεύτερο κατά σειρά ρεκόρ σοδειάς παγκοσμίως – επειδή οι άνθρωποι αδυνατούν ν’ αγοράσουν τις παραγόμενες τροφές.

Οι πλούσιες χώρες έχουν αποτύχει στην παροχή των υποσχόμενων χρημάτων που θα έδιναν ώθηση στην γεωργία των χωρών του Τρίτου Κόσμου, η οικονομική κρίση κρατάει τις αναπτυσσόμενες χώρες μακριά από τους πόρους και οδηγεί τους ανθρώπους τους σε μεγαλύτερη φτώχεια και η βοήθεια προς τους λιμοκτονούντες αναμένεται ν’ αρχίζει να στερεύει τον επόμενο μήνα.

Οι φιλανθρωπικές οργανώσεις ανάπτυξης, προσφάτως, κάλεσαν τον νεο-εκλεγέντα Πρόεδρο των Η.Π.Α. Μπαράκ Ομπάμα να τοποθετήσει την σιτιστική κρίση «έμπροσθεν και στο κέντρο» των προτεραιοτήτων του.

Γύρω στο 963 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται αυτήν την στιγμή, παγκοσμίως, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα για την κρίση από τον Οργανισμό Σίτισης και Γεωργίας (FAO), και ο Ο.Η.Ε. αναμένει να χειροτερέψει η κατάσταση εξ αιτίας της οικονομικής ύφεσης. «Ο αριθμός θ’ αυξηθεί σταθερά του χρόνου» είπε εκπρόσωπος του FAO στην Independent της Κυριακής. «Εμείς προβλέπουμε 1.000.000.000 ανθρώπους. Αυτό είναι ξεκάθαρο.» Το FAO εκφράζει τους φόβους του ότι ο απολογισμός θ’ αυξηθεί ακόμη περισσότερο μέσα στα επόμενα χρόνια που θα έρθουν.

Δεκαετίες προόδου προς την μείωση της πείνας, τώρα, αντιστρέφονται απότομα καταφέρνοντας έτσι ισχυρό χτύπημα στις δεσμεύσεις των ηγετών του κόσμου, πριν από 8 χρόνια, στην σύσκεψη κορυφής τον Σεπτέμβριο του 2000, ότι «θα μειώσουν στο ήμισυ τον αριθμό εκείνων που υποφέρουν από πείνα» από τα επίπεδα του 1990 έως το 2015, ως μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου Στόχων Ανάπτυξης μέσα στην χιλιετία.

Εκείνη την στιγμή και για πολλά χρόνια μετά, ο στόχος φαινόταν εφικτός, αν μη τι άλλο προκλητικός. Ανάμεσα στα 1990 και 2005 ο αριθμός των υποσιτιζόμενων παρέμεινε λίγο έως πολύ το ίδιο, δηλαδή ανάμεσα σε 800 και 850 εκατομμύρια, αν και ο πληθυσμός της γης αυξήθηκε κατά 1,2 δισεκατομμύρια, πράγμα που σημαίνει ότι η αναλογία του ραγδαία αυξανομένου πληθυσμού, που πεινούσε, έπεφτε σταθερά.

Μερικές χώρες – όπως Γκάνα, Περού, Μεξικό, Χιλή, Τζαμάϊκα, Κόστα Ρίκα – στην πραγματικότητα προχώρησαν μπροστά απ’ τους στόχους, ενώ άλλες – όπως η Αιθιοπία, η Νικαράγουα, και η Μοζαμβίκη ήταν σε καλό δρόμο για να τους πετύχουν. 25 αναπτυσσόμενα έθνη φαίνονταν να μπορούν να περιορίσουν στο ήμισυ τον απόλυτο αριθμό των πεινασμένων τους – και όχι απλά την αναλογία αυτών ως προς τον αυξανόμενο πληθυσμό – έως την ημερομηνία του στόχου.

Πεθαίνοντας στην αφθονία

Μια χούφτα πολυεθνικές εταιρείες έχουν καταφέρει να ελέγξουν την «καρδιά» του φαγητού που βάζουμε στο καθημερινό μας τραπέζι:

Τον ίδιο τον σπόρο και ως εκ τούτου την παγκόσμια γεωργική παραγωγή.

Οι χρηματιστές στον ανεπτυγμένο κόσμο τζογάρουν με τα τρόφιμα, ανεβοκατεβάζοντας τις τιμές, παίζοντας με το θεμελιώδες δικαίωμα των ανθρώπων να έχουν πρόσβαση στο φαγητό.

Την ίδια στιγμή σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο υποσιτίζονται και 25.000 πεθαίνουν κάθε μέρα από πείνα.

Μήπως η Γη αδυνατεί πλέον να θρέψει τους κατοίκους της;

Τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο! Η κρίση των τροφίμων, όπως θα περάσει στην ιστορία, συμβαίνει την στιγμή που ο πλανήτης παράγει περισσότερο φαγητό από ποτέ.

Το «Πεθαίνοντας στην Αφθονία» ξεδιπλώνει μπροστά σας το βασίλειο του Παραλόγου, τις διαπλοκές ενός συστήματος, στο οποίο υπάρχει μεν επάρκεια φαγητού, αλλά είναι τόσο ακριβό που οι φτωχοί δεν μπορούν να το αγοράσουν.

«Εμείς, οι επικεφαλής των Κρατών και των κυβερνήσεων, επιβεβαιώνουμε το δικαίωμα καθενός να έχει πρόσβαση σε ασφαλή και θρεπτική τροφή, συναφές με το δικαίωμα σε επαρκή τροφή και το θεμελιώδες δικαίωμα καθενός να μην υπόκειται σε καθεστώς πείνας».

Ποιές μπορεί να είναι οι συνέπειες όταν ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο αγαθό στο παγκόσμιο χρηματιστηριακό καζίνο;

Την άνοιξη του 2008, σχεδόν ταυτόχρονα, σε 33 χώρες σε όλο τον κόσμο, ξέσπασαν πρωτόγνωρες διαδηλώσεις, με ένα κοινό αίτημα.

Άνθρωποι στα όρια της απόγνωσης κατέλαβαν τους δρόμους, σε κάποιες περιπτώσεις και τα όπλα, προκειμένου να διεκδικήσουν το όπως φαίνεται όχι αυτονόητο δικαίωμά τους, να έχουν πρόσβαση στο φαγητό.

Τη δυνατότητά τους αυτή δεν τους τη στέρησε κανένας δικτάτορας, ούτε προέκυψε από πραγματική έλλειψη αποθεμάτων τροφίμων. Οι ειδικοί μιλούν για μια «τέλεια θύελλα», στο πλαίσιο της λειτουργίας της αγοράς, η οποία είχε ως συνέπεια τη ραγδαία αύξηση των τιμών των τροφίμων. Μέσα σε ένα χρόνο, ως τον Μάρτιο του 2008, η τιμή του καλαμποκιού είχε ανέβει κατά 31%, του ρυζιού κατά 74% και του σιταριού κατά 130%!

Τα τρόφιμα βρίσκονταν σε πληθώρα στα ράφια των μαγαζιών, αλλά οι άνθρωποι δεν είχαν τα χρήματα για να τα αγοράσουν.

Το πρόβλημα ένιωσαν κατά πρώτο λόγο οι κάτοικοι των αναπτυσσόμενων χωρών του Τρίτου Κόσμου, αλλά και οι κάτοικοι στις μεγαλουπόλεις της Δύσης.

«Κάποιοι άνθρωποι και κάποια ταλαιπωρημένα από τη φτώχεια έθνη βρέθηκαν σε μια πολύ άβολη κατάσταση; Ναι, όντως βρέθηκαν! Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα της αγοράς», παραδέχεται ο Ντένις Γκάρτμαν, ένας διεθνούς φήμης γκουρού της χρηματοπιστωτικής οικονομίας, που με τις προβλέψεις του συχνά κατευθύνει τις τάσεις της αγοράς.

Το μεγαλύτερο χρηματιστήριο τροφίμων στον κόσμο βρίσκεται στο Σικάγο. Εκεί καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό η τιμή του φαγητού που βάζουμε κάθε μέρα στο τραπέζι μας. Το χρηματιστήριο του Σικάγο γνώρισε πρόσφατα πρωτόγνωρη εισροή κεφαλαίων, καθώς μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στράφηκαν σε αυτό προκειμένου να αντισταθμίσουν τις απώλειές τους μετά την «κρίση των στεγαστικών δανείων» και να αυξήσουν και πάλι τα κέρδη τους.

Αυτή τη φορά κερδοσκόπησαν πάνω στη δυνατότητα των ανθρώπων να εξασφαλίσουν με αξιοπρέπεια την καθημερινή τους τροφή . Ως αποτέλεσμα της ραγδαίας αύξησης της τιμής των τροφίμων που ακολούθησε, 75 εκατομμύρια άνθρωποι προστέθηκαν μέσα στο 2007 σε όσους βρίσκονταν ήδη αντιμέτωποι με το φάσμα της πείνας παγκοσμίως.

Έτσι, ο μαστιζόμενος από την πείνα πληθυσμός της γης προσέγγισε πια σε σύνολο το ένα δισεκατομμύριο.

Αναλογιστείτε, ένα παιδί πεθαίνει σήμερα από την πείνα κάθε 3 δευτερόλεπτα. Η Ινδία, με περίπου 700 εκατ. ανθρώπους να ασχολούνται με τη γεωργία, είναι η πατρίδα του μεγαλύτερου σώματος μικροκαλλιεργητών στον κόσμο.

Δεύτερη μετά την Κίνα σε παραγωγή ρυζιού και σιταριού, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφής. Κι όμως, είναι ταυτόχρονα η πατρίδα και των περισσότερων υποσιτισμένων ανθρώπων, ξεπερνώντας πια στην κατάταξη τις χώρες της Αφρικής.

Παράλογο; Πάντως επιβεβαιώνει το ποσοστό που θέλει το 80% των μαστιζόμενων από την πείνα ανθρώπων παγκοσμίως να είναι αγρότες ή εργάτες της γεωργίας.

Στο μικρό χωριό Παρόντα της Ινδίας, η γιαγιά Σαρασβάτι έχει να θρέψει τα 4 εγγόνια της. Δεν γνωρίζει από χρηματιστήρια και κανόνες της αγοράς, ξέρει μόνο πως τα τρόφιμα στο μαγαζάκι του χωριού έχουν ακριβύνει τα τελευταία χρόνια πάρα πολύ.

«Οι φτωχοί έχουν μεγάλο πρόβλημα, έχουμε πολύ άγχος. Η κατάσταση είναι δραματική. Ο φτωχός τι μπορεί να κάνει, να κοιτάξει το στομάχι του, να ξοδέψει τα λεφτά για τις αρρώστιες ή να ταΐσει τα παιδιά του; Είναι μέρες που δεν μπορούμε να χορτάσουμε, πάμε στο κρεβάτι νηστικοί», μας λέει.

Πίσω στο Σικάγο, ο χρηματιστής Βίκτορ Λισπανέσε μας εξηγεί τους κανόνες του παιχνιδιού: «Αυτό δεν είναι κάτι που μπαίνει στο σκεπτικό μου. Αν είναι λογικό ή όχι, δεν είναι το ζήτημα. Εγώ κοιτάω πώς αυτό το γεγονός επηρεάζει την αγορά».

Οι κάτοικοι των αναπτυσσόμενων χωρών ξοδεύουν ήδη σχεδόν το 80% των εισοδημάτων τους για να εξασφαλίσουν το καθημερινό τους φαγητό. Έτσι, όταν οι τιμές των τροφίμων ανεβαίνουν, δεν έχουν ποια άλλα έξοδα να περικόψουν και κόβουν το φαγητό.

Το ερώτημα επανέρχεται αμείλικτο: πώς ανέχεται ο πολιτισμός μας να πεθαίνει έστω κι ένας άνθρωπος από την πείνα, σήμερα που παράγεται περισσότερος πλούτος από ποτέ;

«Η πείνα, που έχει γίνει μόνιμη και παγκόσμια, είναι ολοκληρωτικά δημιουργία του παγκόσμιου επισιτιστικού συστήματος, το οποίο δεν έχει δημιουργηθεί για να θρέφει τους λαούς του κόσμου, αλλά για να μεγιστοποιεί τα κέρδη της Μονσάντο, για τους σπόρους, της Κάργκιλ, για το εμπόριο, για να πουλάνε παρασιτοκτόνα, φυτοκτόνα, λιπάσματα.

Την περίοδο 2007-08 ενώ οι τιμές των τροφίμων διπλασιάστηκαν, τα κέρδη αυτών των εταιριών επίσης διπλασιάστηκαν», καταγγέλλει η Ινδή ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα Βαντάνα Σίβα.

Η Ρετσέα ζει σ' ένα μικρό αγροτικό χωριό. Έχει ανάψει τη φωτιά για να ετοιμάσει το βραδινό φαγητό για την οικογένεια.

«Ετοιμάζω ίσα-ίσα για να μας φτάσει, φτιάχνω ψωμί και φακές, ψωμί και λαχανικά, όσο με βγάλει. Δεν μπορώ να ξοδεύω πολλά λεφτά.», εξηγεί.

Ο άντρας της αυτοκτόνησε πριν δύο χρόνια, πνιγμένος από τα χρέη. Είναι ένας από τους περίπου 200.000 αγρότες που έχουν αυτοκτονήσει στην Ινδία τα τελευταία 15 χρόνια, μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στα όλο και αυξανόμενα έξοδα της αγροτικής παραγωγής.

Η αγορά του σπόρου, των λιπασμάτων, των φυτοφαρμάκων, αποτελεί πια ένα δυσβάσταχτο κόστος, αφού οι αγρότες είναι πλέον υποχρεωμένοι να απευθύνονται στις εταιρίες για να τα προμηθευτούν και έχουν μετατραπεί και οι ίδιοι από παραγωγοί σε καταναλωτές.

«Επιτυχία μας είναι η επιτυχία των αγροτών», απαντά ο εκπρόσωπος της Μονσάντο στην Ινδία, Κρίστοφερ Σάμιουελ.

Τον συναντήσαμε στη Γιαβατμάλ, «την πόλη του βαμβακιού», όπου καλλιεργούνται ευρέως οι μεταλλαγμένοι σπόροι βαμβακιού της εταιρίας.

«Η παραγωγή τροφής πρέπει να διπλασιαστεί μέσα σε 40 χρόνια και πιστεύουμε ότι έχουμε ένα ρόλο να παίξουμε καθώς είμαστε οι μεγαλύτεροι επενδυτές στην έρευνα στον τομέα της γεωργίας», υποστηρίζει.

Κι όταν επισημαίνουμε ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι η αγροτική παραγωγή είναι σήμερα επαρκής ρωτάειμας ρωτά με γνήσια απορία:

«Υπονοείτε ότι υπάρχει αρκετό φαγητό για όλους; Τότε γιατί υπάρχουν τόσα εκατομμύρια ανθρώπων που πεινάνε;».

Πεθαίνουν εκατομμύρια άνθρωποι από πείνα, γιά να "τζογάρουν" κάποιοι εγκληματίες στο φαγητό;

Γιά μένα αυτοί που παίζουν με το φαγητό, άρα με τη ζωή και τον θάνατο των ανθρώπων είναι εγκληματίες και πρέπει να μπουν φυλακή.

Πρέπει να τους κλειδώσουν μέσα στη φυλακή και να πετάξουν και τα κλειδιά.

Η πείνα στην Ελλάδα της Κατοχής

Ο επισιτισμός της Ελλάδος αποτελούσε ανέκαθεν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματά της. Η φύση του ελληνικού εδάφους και οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούσαν την παραγωγή βιομηχανικών γεωργικών προϊόντων ή γεωργικών προϊόντων πολυτελούς επισιτισμού τα οποία ήταν και είναι εξαιρετικά ευπρόσβλητα στην περίπτωση διεθνών κρίσεων. Αυτά ανταλλάσσονταν με τρόφιμα πρώτης ανάγκης και ο όγκος των ανταλλαγών αυτών κατείχε σημαντική θέση στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας. Η Ελλάδα εξήγε καπνό, σταφίδα, κρασί, λάδι, σύκα, κ.ά. και εισήγε σιτηρά, κρέας και άλλα ζωοκομικά προϊόντα, ζάχαρη, ρύζι κ.ά. Πριν από τον πόλεμο η Ελλάδα δεν είχε αυτάρκεια σε τρόφιμα και επομένως, για να διατηρηθεί το επίπεδο διατροφής του λαού, ήταν απαραίτητος ο συμπληρωματικός εφοδιασμός της από το εξωτερικό. Η Ελλάδα τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια έχει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, της Μικρασιατικής Καταστροφής, αλλά και να ξεπεράσει τις οικονομικές επιπτώσεις και να αφομοιώσει το ενάμισι περίπου εκατομμύριο προσφύγων που έρχονται στην Ελλάδα από τη Μικρά Ασία. Οι προπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις λαμβάνουν δραστήρια μέτρα και προχωρούν σε μεταρρυθμίσεις για την αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά, και η αυξανόμενη παραγωγή δεν ήταν αρκετή για να θρέψει ολόκληρο τον ελληνικό πληθυσμό και να εξασφαλίζει την αυτάρκεια της χώρας σε τρόφιμα και οι εισαγωγές αγαθών εξακολουθούν να είναι αναγκαίες. Ο ελληνικός αγροτικός πληθυσμός ζει με μεγάλη λιτότητα έχοντας ως κύριο διατροφικό μέσο το ψωμί. Η κατανάλωση κρέατος, γάλακτος και ψαριών καθώς και των προϊόντων πολυτελείας (τσάι, καφές, κακάο κ.ά.) είναι εξαιρετικά χαμηλή. Καθώς πλησιάζει η έκρηξη του πολέμου η κατάσταση επιδεινώνεται. Οι τοπικές επιστρατεύσεις, οι στρατιωτικές προπαρασκευές και η εκτέλεση αμυντικών έργων απορροφούν ολοένα και περισσότερα αποθεματικά ποσά. Ταυτόχρονα ο κίνδυνος της σύρραξης προξένησε δικαιολογημένο πανικό στον λαό με αποτέλεσμα την πρωτοφανή αγοραστική κίνηση σε ολόκληρη τη χώρα που εξαφάνισε κάθε διαθέσιμο απόθεμα αγαθών. Η έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 προκάλεσε εξάλλου δυσχέρειες στο εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδος αλλά και στην υπερπόντια ελληνική ναυτιλία, που επέφερε αναπόφευκτες συνέπειες στον απαραίτητο εφοδιασμό από το εξωτερικό και κατ’ επέκταση στον εντοπισμό του ελληνικού πληθυσμού. Με την κήρυξη του πολέμου από τους Ιταλούς η Ελλάδα μετατρέπεται σε θέατρο επιχειρήσεων. Ο στρατός, που έχει προτεραιότητα στη διατροφή, απορροφά μεγάλο μέρος από τα αποθέματα τροφίμων και έτσι λιγοστεύουν συνεχώς οι ποσότητες που απομένουν για τον αστικό πληθυσμό. Κάθε διαθέσιμο συνάλλαγμα φυλάσσεται για την αγορά πολεμοφοδίων. Η επιστράτευση στερεί τη γεωργία από τα απαραίτητα εργατικά χέρια, ενω η επίταξη των μεταφορικών μέσων και των υποζυγίων αποδυναμώνει και δυσχεραίνει καταστροφικά την παραγωγή. Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η παρατεταμένη ξηρασία που οδηγεί σε μεγάλη μείωση της φθινοπωρινής σποράς (μόνο το 1/10 της κανονικής) αλλά και η έλλειψη σπόρων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και καυσίμων εξαιτίας του πολέμου. Το 1941 η σοδειά έχει πέσει στο μισό τόσο εξαιτίας του πολέμου αλλά και εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών. Το εθνικό εισόδημα, που φτάνει το 1939 τα 62,8 δισεκατομμύρια δραχμές, πέφτει το 1941 στα 23.

Οι εισαγωγές παύουν εντελώς, ενώ πολλά εργοστάσια κλείνουν εξαιτίας της έλλειψης πρώτων υλών και καυσίμων. Η ναυτιλία, που αποτελούσε ζωτικό πόρο για τη χώρα, παραλύει, όπως και η αλιεία που απαγορεύεται για στρατιωτικούς λόγους. Οι μεταφορές, σιδηροδρομικές και οδικές, περιορίζονται στο ελάχιστο. Με τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο η χώρα υπέστη ολέθριο πλήγμα στην οικονομική υποδομή της που θα τη σημάδευε και θα την έφερνε πολλά χρόνια πίσω. Για να μπορέσει να ανακάμψει, θα χρειάζονταν πολλά χρόνια, ακόμη κι αν μετά τον πόλεμο ακολουθούσε ειρηνική περίοδος ανοικοδόμησης. Το γεγονός ότι μετά τη σύρραξη ακολουθεί σκληρή και εξαντλητική Κατοχή, τόσο από πλευράς υλικών όσο και ανθρώπινων πόρων, αποδεικνύει το μέγεθος της καταστροφής, αλλά και την απελπιστική κατάσταση στην οποία θα περιέλθει το ελληνικό στοιχείο.

Κατοχική πολιτική και λεηλασία

Τον Απρίλιο του 1941 οι Γερμανοί εισβάλλουν στην Ελλάδα και καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της. Συγχρόνως, οι Βούλγαροι, με την άδεια των Γερμανών, καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Η χώρα διαιρείται σε τρεις ζώνες κατοχής: τη γερμανική (Θεσσαλονίκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, το μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης, Μήλος, Αίγινα, Σαλαμίνα, το αεροδρόμιο Τατοΐου και Ελληνικού, Κηφισιά, Χαλάνδρι, Εκάλη, Ελευσίνα, λιμάνι του Πειραιά και σιδηρόδρομος Αθήνας-Θεσσαλονίκης), την ιταλική (Πελοπόννησος, Ήπειρος, Θεσσαλία, Κυκλάδες, Σποράδες, Σάμος, Ιόνια νησιά και ανατολική πλευρά της Κρήτης) και τη βουλγαρική.Η βουλγαρική περίπτωση εμπεριέχει ένα παράδοξο. Η Βουλγαρία κατέλαβε επαρχίες ενός κράτους προς το οποίο δεν είχε κηρύξει τον πόλεμο, ούτε ήρθε σε εχθροπραξίες μαζί του, ούτε απηύθυνε οποιαδήποτε προειδοποίηση ή τελεσίγραφο διατυπώνοντας κάποια αξίωση.
Σιωπηρά, ακολουθώντας τα γερμανικά στρατεύματα, ο βουλγαρικός στρατός, με πλήθος διοικητικών αρχών, εγκαταστάθηκε μέχρι τον ποταμό Στρυμόνα. Επίσης και η επίσημη ελληνική κυβέρνηση, στην Αθήνα αρχικά, στο εξωτερικό έπειτα, τηρούσε τυπική σιωπή απέναντι στη βουλγαρική εισβολή επί δυόμισι μήνες περίπου και μόνο στις αρχές Ιουλίου θα κηρύξει τον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας.
Θα πρέπει να προσθέσουμε ότι η βουλγαρική κατοχή του τμήματος αυτού της χώρας, η τρίτη και σκληρότερη στα τελευταία τριάντα χρόνια, υπήρξε πολύ βίαιη και συνοδευόταν από την καταστροφική οικονομική απομύζηση αλλά και συστηματικές ενέργειες εκβουλγαρισμού του ελληνικού στοιχείου. Στο πλαίσιο των ενεργειών αυτών εγκαταστάθηκαν στη χώρα μας δεκάδες χιλιάδες Βούλγαροι έποικοι οι οποίοι, όπως και ο υπόλοιπος βουλγαρικός στρατός, λυμαίνονταν τις ελληνικές περιουσίες. Χαρακτηριστικό της εκμετάλλευσης αποτελεί το γεγονός ότι οι Έλληνες χωρικοί καλλιεργούσαν τα χωράφια τους τα οποία είχαν παραχωρηθεί στους Βουλγάρους και έτσι ήταν αναγκασμένοι να πληρώνουν δυσβάσταχτους φόρους και για τις περιουσίες τους και για το εισόδημά τους.

Επίσης, δεν υπήρχε καμία μέριμνα από τις βουλγαρικές αρχές οι οποίες δεν έδειχναν το παραμικρό ενδιαφέρον για την τύχη του ελληνικού πληθυσμού.
Συνέπεια όλων αυτών ήταν η εμφάνιση φοβερής πείνας που αποδεκάτιζε τον πληθυσμό. Δικαίωμα στην παραγωγή είχαν μόνο οι Βούλγαροι, ενώ όσες φορές μερικοί Έλληνες αποκτούσαν προμήθειες πέραν του καθορισμένου τιμωρούνταν με φυλάκιση ή ακόμη και με θάνατο. Οι λόγοι αυτοί ανάγκασαν χιλιάδες κατοίκους της περιοχής να καταφύγουν στη γερμανική ζώνη της Θεσσαλονίκης. Σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής έφτασαν εκεί πάνω από 25.000 με την προσδοκία ότι θα αντιμετωπίσουν καλύτερη μεταχείριση. Όσοι δεν τα κατάφερναν συλλαμβάνονταν και φονεύονταν από τις αρχές.

Στην υπόλοιπη Ελλάδα υπήρχε ουσιαστικά γερμανική διοίκηση αφού η ιταλική υπάκουε στις εντολές των Γερμανών. Και οι δύο κατακτητές πάντως φέρθηκαν στους Έλληνες με την ίδια και μεγαλύτερη σκληρότητα από αυτήν των Βουλγάρων, αν και οι Ιταλοί πολλές φορές υπήρξαν πιο ανεκτικοί. Χαρακτηριστικό, πάντως, και των τριων ήταν η αλόγιστη και χωρίς όρια εκμετάλλευση του ελληνικού πλούτου και η αδιαφορία για την απογύμνωση και την καταστροφή της ελληνικής οικονομίας. Στις υπόλοιπες κατακτημένες ή ουδέτερες χώρες οι Γερμανοί ακολούθησαν την πολιτική της «λογικής εκμετάλλευσης» των πλουτοπαραγωγικών πηγών, επειδή συνήθως αυτό εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στη Δανία και στη Νορβηγία οι γερμανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν το υπάρχον οικονομικό παραγωγικό δυναμικό καθώς και τον νομισματικό μηχανισμό και προέβαιναν σε ενέργειες για τη διατήρηση του πληθωρισμού. Όταν η τεχνική αυτή δεν απέδιδε παρά μόνο ασήμαντα ή δευτερεύοντα αποτελέσματα, τότε το Ράιχ κατέφευγε στην αρπαγή και στη λεηλασία. Παράδειγμα τέτοιων χωρών αποτελούν η Ελλάδα και η Ουκρανία.
Οι Γερμανοί είχαν δύο κύρια οικονομικά ενδιαφέροντα στην Ελλάδα: τις προμήθειες αγαθών και τα μεταλλεύματα. Υπήρχε μόνο ένα σημαντικό εργοστάσιο παραγωγής πυρομαχικών (Μποδοσάκη), αλλά αφού τα υλικά έπρεπε να εισαχθούν από τη Γερμανία, οι μηχανές του αποσυναρμολογήθηκαν και στάλθηκαν εκεί, ενώ τα κτίρια μετατράπηκαν σε χώρο επισκευών της Λουφτβάφε. Παρόμοια τύχη είχε και η υπόλοιπη ελληνική οικονομία.
Σύμφωνα με τα κείμενα των σχεδίων της Χάγης του 1899 και των Βρυξελλών, αλλά και τον κανονισμό της Χάγης του 1907, όταν ένας στρατός καταλαμβάνει μια ξένη χώρα οφείλει να εξασφαλίσει τη συντήρησή του με τρόφιμα της πατρίδας του και να συμπληρώνει τις προμήθειές του, όταν αυτό χρειαστεί, από τους πόρους της κατεχόμενης χώρας υπό τον όρο να μην διαταράσσει δραματικά τη διατροφή του πληθυσμού. Οι δυνάμεις του Άξονα όχι μόνο δεν τήρησαν αυτό τον κανόνα, αλλά και ενήργησαν με τέτοιο τρόπο που έκαναν αδύνατη τη διατροφή των Ελλήνων με τα προϊόντα της χώρας τους.
Μεταξύ της 1ης Μαΐου του 1941 και 15ης Οκτωβρίου του 1942 το Ράιχ αφαίρεσε κάθε χρήσιμο παραγωγικό εργαλείο και δεν έδωσε τίποτα, ή πολύ λίγα, σε ανταπόδοση καθιστώντας έτσι αδύνατη την ανάκαμψη της οικονομίας. Ολόκληρη η σοδειά κατασχέθηκε ως λεία πολέμου ή αγοράστηκε σε πολύ χαμηλές τιμές και μεταφέρθηκε στη Γερμανία. Όλα τα πολύτιμα για τις εξαγωγές αποθέματα σε λάδι, σταφίδα, καπνό, σύκα και ελιές κατασχέθηκαν με σκοπό πολλά από αυτά να θρέψουν τον γερμανικό στρατό της Βόρειας Αφρικής. Ακόμη και ελληνικό νερό στάλθηκε σ’ αυτή την περιοχή. Μέχρι και εργοστάσια τροφίμων ίδρυσαν οι Γερμανοί, για να κονσερβοποιούν τα ελληνικά προϊόντα και να τα στέλνουν στην πατρίδα τους. Όσον αφορά τις επιτάξεις, χαρακτήριζαν την ύπαρξη και των ελάχιστων ιδιωτικών αποθεμάτων ως λαθρεμπόριο πολέμου και έτσι όλοι έσπευδαν τρομοκρατημένοι να παραδώσουν ό,τι είχαν στην κατοχή τους ακόμη και φάρμακα. Συχνά επιβάλλονταν ομαδικές ποινές των κατοίκων σε τρόφιμα, ενώ πολλές ήταν και οι επιτάξεις ζώων. Περίπου στο ίδιο διάστημα μεταφέρθηκαν στη Γερμανία αγαθά αξίας 45.700.000 μάρκων, ενώ μέχρι το τέλος του ίδιου χρόνου έφτασαν τα 150.000.000. Όλες οι αγορές έγιναν σε τιμές Κατοχής σε αναλογία 1 μάρκο προς 50 δραχμές. Στον τομέα της βιομηχανίας η υφαντουργία, που απασχολούσε χιλιάδες εργαζομένους, υπολειτουργούσε δημιουργώντας έτσι πάρα πολλούς ανέργους, ενώ η εμπορική ναυτιλία, που προσπόριζε σημαντικά έσοδα στη χώρα έπαψε να το πράττει, και ο πόλεμος σταμάτησε τα πολύτιμα εμβάσματα των Ελλήνων από το εξωτερικό.

Το γερμανικό οικονομικό επιτελείο έβλεπε τα ελληνικά μεταλλεύματα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Υλικά όπως το χρώμιο, ο βωξίτης, το μαγγάνιο, ο μόλυβδος και το νικέλιο ήταν ζωτικής σημασίας για τα κράματα των πυρομαχικών και οι Γερμανοί ήλπιζαν ότι με τα μεταλλεύματα αυτά θα κάλυπταν ένα μεγάλο μέρος των αναγκών τους στον τομέα αυτό. Έτσι εξηγείται εξάλλου και η ενέργεια του Ράιχ να καταλάβει την πλούσια σε χρώμιο περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ η υπόλοιπη Μακεδονία ήταν στα χέρια των Βουλγάρων. Πάντως, τα γερμανικά σχέδια στον τομέα αυτόν δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, αφού η προσδοκώμενη παραγωγή δεν επιτεύχθηκε ποτέ και διότι πολλές ήταν οι διολιοφθορές και οι ανατινάξεις των ορυχείων από μέλη της Εθνικής Αντίστασης.
Εκτός των άλλων, οι Έλληνες ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν το κόστος κατοχής, δηλαδή την κάλυψη όλων των αναγκών των κατακτητών με το ελληνικό προϊόν. Ο πόλεμος του 1940-1941 είχε ήδη δημιουργήσει ένα τεράστιο έλλειμμα της τάξεως των 4.563.000.000 δραχμών το 1940 και 7.516.000.000 δραχμών το 1941. Αυτή τη χρονιά το κόστος κατοχής είναι τετραπλάσιο από τα προβλεπόμενα έσοδα. Η πολιτική της κακοδιαχείρισης που είδαμε πριν επέσπευσε την επιδείνωση της οικονομίας η οποία δεν μπορεί να επωφεληθεί από τους φόρους και τα εισοδήματα που εισπράττονταν προπολεμικά. Το 1941 το κόστος κατοχής φτάνει το 40% του εθνικού εισοδήματος, ενώ τον επόμενο χρόνο το 90%. Η διαδικασία αυτή συνετέλεσε στην ανοδική πορεία του πληθωρισμού που έφτασε σε απίθανα ύψη ως την Απελευθέρωση. Με την άνοδο του κόστους κατοχής η κυβέρνηση αναγκαζόταν να αυξήσει τις τιμές καθώς η κίνηση της δραχμής αυξανόταν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, νέα άνοδο του κόστους κατοχής και έτσι συνεχιζόταν ο φαύλος κύκλος.

Ο πληθωρισμός δεν ήταν μόνο συνέπεια των συνθηκών αυτών. Ήταν συνάμα και το αποτέλεσμα εσκεμμένων ενεργειών των κατακτητών, που σκόπευαν σε τρεις βασικούς στόχους. Πρώτον, με τον πληθωρισμό είχαν την ευχέρεια να αποκτούν ό,τι χρειάζονταν πληρώνοντας σε νόμισμα χωρίς εσωτερική αξία. Δεύτερον, υποχρέωναν τον ελληνικό λαό, με τις άθλιες συνθήκες που δημιουργούσαν, να πουλήσει τα σπίτια του, τα κοσμήματά του και γενικά τα υπάρχοντά του και να στραφεί προς τον κατακτητή ζητώντας δουλειά στα εργοστάσια της Γερμανίας (τον Σεπτέμβριο του 1944 οι Έλληνες καταναγκαστικοί εργάτες στο «έδαφος του Ράιχ» φτάνουν τις 16.000). Τρίτον, με την πείνα και την εξαθλίωση προσπαθούσαν οι κατακτητές να αποδυναμώσουν την αντιστασιακή δράση.

Για τη διευκόλυνση των αγορών τους, οι δυνάμεις του Άξονα εξέδωσαν δικό τους νόμισμα τους πρώτους μήνες της Κατοχής. Οι Γερμανοί τα μάρκα κατοχής, οι Ιταλοί τη μεσογειακή δραχμή (στα νησιά του Ιονίου την ιονική δραχμή) και οι Βούλγαροι το επίσημο βουλγαρικό νόμισμα, το λέβα. Τα νέα νομίσματα δεν έφεραν καμία υπογραφή παρά μόνο τα στοιχεία της σειράς και τον αύξοντα αριθμό και δεν είχαν αξία εκτός Ελλάδος. Αφού τα χρησιμοποίησε για την αγορά μεγάλης ποσότητας αγαθών το Ράιχ τα αποσύρει τον Αύγουστο του 1941 και τα αντικαθιστά με ισοτιμία 60 προς 1 για το μάρκο και 1 προς 1 για τη μεσογειακή δραχμή. Ακόμη όμως και έτσι η Τράπεζα της Ελλάδος εξακολούθησε να τυπώνει ελληνικές δραχμές χωρίς αντίκρισμα, αφού τα αποθέματα χρυσού είχαν φυγαδευθεί, και τα έδινε στους κατακτητές είτε με τη μορφή αποζημίωσης είτε δανεισμού! Με τις ογκώδεις δεσμίδες δραχμών που έπαιρναν Γερμανοί και Ιταλοί, αγόραζαν σε χαμηλές τιμές τα προϊόντα της χώρας στους τόπους παραγωγής τους. Οι 763.000 χρυσές λίρες και τα 11.265 χρυσά φράγκα που διοχετεύθηκαν από την Τράπεζα του Ράιχ με ενέργειες του οικονομικού πληρεξουσίου Νόυμπαχερ δεν ήταν αρκετά για να αποτρέψουν το οικονομικό χάος.

Τον Ιούλιο του 1941 η ποσότητα των δραχμών σε κυκλοφορία έφτασε τα 24 δισεκατομμύρια δραχμές, τον Δεκέμβριο τα 49 δις, ένα χρόνο μετά τα 306 δις, τον Ιούνιο του 1943 τα 550 και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους τα 3,1 τρισεκατομμύρια. Τους τελευταίους μήνες της Κατοχής οι γερμανικές απαιτήσεις ανέρχονταν σε 50 δισεκατομμύρια ημερησίως, ενώ η κυβέρνηση τύπωνε περίπου 500 δις σε ημερήσια βάση. Μετά το τέλος του πολέμου η νομισματική κυκλοφορία έχει φτάσει στο ασύλληπτο ποσό των 7.305.500.000.000.000 δραχμών σε αντίθεση με τα 11 δισεκατομμύρια του 1940. Την περίοδο αυτή το μικρότερο τραπεζογραμμάτιο που κυκλοφορούσε ήταν αξίας 100 δισεκατομμυρίων δραχμών (είχε αγοραστική δύναμη μικρότερη της μιας προπολεμικής δραχμής ή σε είδος, την αξία ενός αβγού), ενώ το κόστος μιας εφημερίδας έφτανε τα 500 δισεκατομμύρια δραχμές. Μία οκά ψωμί, που το 1941 στοίχιζε 10 δραχμές, έφτασε τον Σεπτέμβριο του 1944 να πωλείται 153 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι τα είδη πρώτης ανάγκης ανέβηκαν 50.000 φορές ενώ οι μισθοί μόνο 2.000 φορές. Οι μισθοί (που μόλις επαρκούσαν για τρεις οκάδες λάδι ή έξι οκάδες ψωμί) ορίζονταν από επιτροπή, για να ανταποκρίνονται κατά το δυνατόν στις συνεχείς αυξήσεις των ειδών διατροφής. Το κόστος ζωής, με βάση το έτος 1940, διπλασιάσθηκε το πρώτο εξάμηνο της Κατοχής. Τον Οκτώβριο του 1943 ήταν 335 φορές μεγαλύτερο του προπολεμικού, τον Δεκέμβριο του 1943 828, και τον τελευταίο μήνα της Κατοχής, τον Οκτώβριο του 1944, είχε φτάσει σε ιλιγγιώδη επίπεδα. Η χρυσή λίρα, που έμενε στην αναλογία με τη δραχμή στο 1 προς 375 πριν τον πόλεμο, έφτασε στο 1 προς 600.000 για μεγάλο διάστημα του πολέμου. Έχει υπολογισθεί ότι εξαιτίας του πληθωρισμού η συνολική ζημιά που υπέστη η χώρα ως την 1η Οκτωβρίου του 1944 έφτανε τις 27.452.262 χρυσές λίρες. Στις 10 Νοεμβρίου τέθηκε σε κυκλοφορία η νέα δραχμή. Η σχέση της με την παλαιά ορίσθηκε: 1 νέα δραχμή=50 δισεκατομμύρια παλαιές δραχμές και η σχέση της με την αγγλική χάρτινη λίρα ήταν 600 νέες δραχμές.
Με τη στροφή του πολέμου προκύπτει μια αλλαγή της λειτουργίας της Ελλάδος στην όλη ναζιστική στρατηγική. Λόγω της γρήγορης προέλασης των βρετανικών μονάδων μετά τη μάχη του Ελ Αλαμέιν (από τις 23 Οκτωβρίου 1942), η Ελλάδα δεν είναι πια διαμετακομιστική χώρα για τα γερμανοϊταλικά στρατεύματα Βόρειας Αφρικής, αφού αναμένεται Συμμαχική επίθεση κατά της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Έτσι η χώρα από βάση εφοδιασμού και εξόρμησης γίνεται οχυρό που πρέπει να προστατεύσει το πολιτικά και πολεμοοικονομικά σημαντικό νοτιοανατολικό τμήμα της ναζιστικής αυτοκρατορίας από επιθέσεις προς Νότον. Επίσης, μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών και την αποχώρηση της 11ης Ιταλικής Στρατιάς, δυνάμεως 25.000 ανδρών, το ναζιστικό καθεστώς επεκτάθηκε σε ολόκληρη την Ελλάδα πλην της βουλγαρικής ζώνης. Όλα αυτά ενέτειναν την τρομοκρατία και κλιμάκωσαν την κατοχική εκμετάλλευση.
Αυτή η εξαντλητική οικονομική πολιτική των Γερμανών αποσκοπούσε στην εξασφάλιση προμηθειών για τις δυνάμεις Κατοχής, στην αποστολή πρώτων υλών και εργατικού δυναμικού στη Γερμανία αλλά και στη διείσδυση και κυριαρχία του γερμανικού κεφαλαίου στην ελληνική οικονομία. Η γερμανική πολιτική απέβλεπε γενικότερα στην εφαρμογή ενός σχεδίου περιορισμένης εκβιομηχάνισης των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με την ίδρυση εργοστασίων προσανατολισμένων στην ελαφρά βιομηχανία. Οι μονάδες αυτές θα λειτουργούσαν συμπληρωματικά ως προς τη βαριά γερμανική βιομηχανία και θα βοηθούσαν στην αποδιάρθρωση των παλαιών οικονομικών δομών στις χώρες αυτές και στην αποδέσμευση πλεονάζοντος εργατικού δυναμικού που θα μπορούσε να απορροφηθεί από τη γερμανική βιομηχανία.

Εμφάνιση της πείνας – Αιτίες

Υπ’ αυτές τις συνθήκες, οι πρώτες ελλείψεις έχουν αρχίσει να εμφανίζονται πριν ακόμη την έλευση του κατακτητή. Μετά την αρχή της Κατοχής η πείνα κάνει αισθητή την παρουσία της, χωρίς να φτάσει όμως ακόμη στο σημείο που θα βρεθεί αργότερα. Στις αρχές φθινοπώρου του 1941 ήδη τα εισοδήματα, οι μισθοί και οι συντάξεις έχουν σχεδόν εκμηδενισθεί. Τα περισσότερα λαϊκά συσσίτια που ιδρύονται το καλοκαίρι διακόπτουν τη λειτουργία τους γιατί δεν διαθέτουν τα μέσα και δεν βρίσκουν τρόφιμα.
Επιπλέον η διαίρεση της χώρας σε τρεις ζώνες κατοχής κάνει πολύ πολύπλοκη τη διανομή τροφίμων. Εξάλλου, αν και η βουλγαρική ζώνη περιελάμβανε μόνο το 11% του πληθυσμού και το 15% του εδάφους, διέθετε ωστόσο το 40% της παραγωγής σιταριού, το 60% της παραγωγής σίκαλης και αβγών, το 50% των οσπρίων και το 80% του βουτύρου, προϊόντα που πρωταγωνιστούσαν στην ελληνική διατροφή. Σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής η Βουλγαρία δεν αποδέχθηκε να παραχωρήσει κανένα από αυτά τα αγαθά στις υπόλοιπες ζώνες, οι οποίες εξάλλου περιελάμβαναν και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Των τελευταίων μάλιστα ο αριθμός είχε αυξηθεί δραματικά μετά την αποχώρηση των στρατιωτών από τις εμπόλεμες ζώνες και τη μεταφορά τους εκεί, όπου περίμεναν ότι το ελληνικό κράτος θα τους μετέφερε στην ιδιαίτερη πατρίδα τους. Η κυβέρνηση από την άλλη δεν κατορθώνει να συγκεντρώσει το σιτάρι και τα άλλα γεωργικά προϊόντα από τη γερμανοϊταλική αγροτική ζώνη αφού οι χωρικοί κρύβουν τη σοδειά τους. Πολλοί, ιδιαίτερα οι εύποροι αγρότες, διατηρούν κρυφές αποθήκες, για να ανεβάζουν τις τιμές, ενώ αρκετές οικογένειες έχουν στη διάθεσή τους προμήθειες μέχρι την επόμενη σοδειά. Συχνά μάλιστα γίνονται εκκλήσεις από διάφορες αντιστασιακές ομάδες που προτρέπουν τους παραγωγούς να μην παραδώσουν στις αρχές τα γεωργικά προϊόντα, ώστε να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να σταλούν αυτά στη Γερμανία. Ουσιαστικά δηλαδή, στην ελληνική υπηρεσία εφοδιασμού φτάνει μόνο το 4% της ήδη μειωμένης σοδειάς σιταριού και μόνο το 2% των υπολοίπων δημητριακών.Η επίθεση του Χίτλερ στη Σοβιετική Ένωση ματαίωσε κάθε πιθανότητα εφοδιασμού με σιτάρι από την περιοχή αυτή. Εξάλλου το αρχηγείο του Ράιχ διεμήνυε ότι, αφού άλλες χώρες όπως το Βέλγιο, η Νορβηγία και η Ολλανδία ήταν περισσότερο σημαντικές από την Ελλάδα, θα έρχονταν πρώτες στις αποστολές τροφίμων και έτσι η χώρα μας δεν είχε να περιμένει και να ελπίζει βοήθεια από τη Γερμανία.
Εκτός των άλλων, ένας καθοριστικός παράγοντας στο ζήτημα της πείνας ήταν ο αποκλεισμός των Συμμάχων. Η Μεγάλη Βρετανία είχε σφυρηλατήσει ένα σιδερένιο κλοιό γύρω από την ηπειρωτική Ευρώπη και κανένα εμπόρευμα δεν επιτρεπόταν να περάσει σε καμιά κατεχόμενη χώρα ούτως ώστε να μην υπάρχει η δυνατότητα εφοδιασμού των κατακτημένων χωρών του Άξονα... Η πολιτική αυτή, που είχε δοκιμασθεί και κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν απόλυτη και έπρεπε να διατηρηθεί με κάθε θυσία αφού θεωρούνταν αναγκαία για το νικηφόρο και σύντομο τέλος του πολέμου. Κάθε χαλάρωση του αποκλεισμού θα ευνοούσε τον εχθρό και έτσι ο πόλεμος θα παρατεινόταν. Μόνο η συμμαχική νίκη θα σήμαινε στην ουσία τροφή για την Ευρώπη.

Οι ανάγκες του πολέμου θα μπορούσαμε να πούμε ότι δικαιολογούσαν ένα τέτοιο μέτρο? όμως, στην περίπτωση αυτή, η Ελλάδα θιγόταν περισσότερο λόγω της θέσης της αλλά και επειδή ούτως ή άλλως ήταν αναγκασμένη να καλύπτει το διατροφικό έλλειμμά της με εισαγωγές από το εξωτερικό.
Με τον αποκλεισμό, κάθε αποστολή βοήθειας από άλλες χώρες γινόταν αυτομάτως αδύνατη. Όπως και να είχε η κατάσταση, πάντως, η Ελλάδα ήταν μια συμμαχική χώρα που ο ηρωισμός της και η σθεναρή αντίστασή της εναντίον του κατακτητή είχαν αποσπάσει τον παγκόσμιο θαυμασμό (και ιδιαίτερα τον βρετανικό) και είχε εμψυχώσει τον υπόλοιπο κόσμο να αντισταθεί στον Άξονα. Η χώρα αυτή τώρα είχε αφεθεί αβοήθητη στη μοίρα της.
Πολλοί Έλληνες είδαν τον αποκλεισμό ως πράξη απαξίας από πλευράς των Συμμάχων. Η άρση του, από την άλλη, θα έσωζε χιλιάδες ζωές. Ήδη από τον Μάιο του 1941 οι προβλέψεις για τον ερχόμενο χειμώνα είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητικές. Ο Γερμανός πληρεξούσιος Άλτενμπουργκ ενημερώνει στις 7 Μαΐου τον υπουργό Εξωτερικών του Ράιχ και τη γερμανική διοίκηση ότι η πείνα θα εξαπλωνόταν εάν το κενό των τροφίμων δεν έκλεινε.

Στο Βερολίνο γίνονται συζητήσεις μεταξύ των αρμοδίων για το θέμα, αλλά η απάντηση είναι αρνητική, ενώ δίνεται η εντολή στον πληρεξούσιο να ξεχάσει κάθε απαίτηση από τη Γερμανία. Οποιαδήποτε προμήθεια από τη Ρωσία δεν είναι εφικτή, όπως επίσης και ο εφοδιασμός των ιταλικών ζωνών από τη γερμανική καθώς η τελευταία ήταν η πολυπληθέστερη. Τον Οκτώβριο μάλιστα ο Χίτλερ παραχωρεί την ευθύνη για τη διατροφή των Ελλήνων στους Ιταλούς οι οποίοι διά στόματος Μουσολίνι απαντούν ότι ο Χίτλερ «πήρε από τους Έλληνες ακόμη και τα κορδόνια των παπουτσιών τους και περιμένει τώρα από τους Ιταλούς να τους θρέψουν». Ο Άλτενμπουργκ, παρ’ όλα αυτά, έχοντας συναίσθηση της κατάστασης και προσπαθώντας να τη βελτιώσει ζητά 10.000 τόνους δημητριακών το καλοκαίρι, αλλά το γερμανικό Υπουργείο Γεωργίας αρνείται και πάλι. Μόνο όταν οι εκθέσεις του πληρεξουσίου έδειχναν καθαρά ότι η οικονομική κρίση και η επερχόμενη πείνα θα απειλούσαν τα γερμανικά στρατιωτικά συμφέροντα αναγκάστηκαν οι αρμόδιοι του Ράιχ να δώσουν κάποια προσοχή. Ο Γερμανός πληρεξούσιος παρουσιάζει μια ανάλυση του οικονομικού προβλήματος και ζητά εκτός των άλλων μείωση του κόστους κατοχής, για να αποτραπεί η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας. Στον επίλογό του τονίζει ότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην απώλεια των προμηθειών λαδιού και μεταλλευμάτων που ήταν τόσο απαραίτητα για τη Γερμανία. Τον Σεπτέμβριο φθάνουν στην Ελλάδα 10.000 τόνοι δημητριακών. Όμως ξεκαθαρίζεται ότι άλλη βοήθεια δεν πρόκειται να αποσταλεί.

Την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου η πείνα, που είχε προβλεφθεί τον Μάιο, γίνεται τώρα πολύ έντονη. Τα αποθέματα δημητριακών έχουν εξαντληθεί. Οι Ιταλοί πιέζουν τους Βουλγάρους, που κατέχουν τις πιο παραγωγικές περιοχές, να στείλουν 100.000 τόνους δημητριακών αλλά αυτοί αρνούνται, ενώ και η πίεση από την πλευρά των Γερμανών αποτυγχάνει. Μετά την άρνηση αυτή, οι Ιταλοί στέλνουν 800 τόνους δημητριακών, ενώ οι Γερμανοί φορτίο 10.000 τόνων.

Δυστυχώς το πλοίο που εκτελούσε τη μεταφορά βυθίστηκε από τους Άγγλους έξω από τις ελληνικές ακτές και ο Γερμανός πληρεξούσιος ζητά άλλο φορτίο το οποίο δεν φθάνει ποτέ στην Ελλάδα. Οι Γερμανοί προσπάθησαν να λύσουν υπεύθυνα και μόνιμα το πρόβλημα της έλλειψης αγαθών μόλις το καλοκαίρι του 1942.

του Γιώργου Ζαβάκου

923 εκατομμύρια άνθρωποι κάτω από το όριο της πείνας!

Σήμερα ο υποσιτισμός απειλεί περίπου 850 εκ. ανθρώπων στον πλανήτη και περίπου 40 εκ. πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα.

Ο υποσιτισμός δεν ορίζεται μονάχα ως έλλειψη τροφίμων, αλλά και ως έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών που θέτουν άμεσα σε κίνδυνο την υγεία και την ανθρώπινη ζωή. Υπολογίζεται ότι 2 δις. άνθρωποι υποφέρουν από χρόνια έλλειψη θρεπτικών ουσιών ενώ το 55% των παιδικών θανάτων στον αναπτυσσόμενο κόσμο, οφείλεται στη χαμηλής θρεπτικής αξίας διατροφή.

Το 2007 προστέθηκαν, λόγω της αύξησης των τιμών των τροφίμων, επιπλέον 75 εκατομμύρια άνθρωποι στο ποσοστό του πληθυσμού που ζει κάτω από το όριο της πείνας, αυξάνοντας συνολικά τον αριθμό τους σε περίπου 923 εκ. παγκοσμίως.

Η αύξηση των τιμών των τροφίμων ανέτρεψε και επιβράδυνε την θετική πορεία που υπήρχε για την επίτευξη του στόχου της χιλιετίας, την μείωση, δηλαδή, στο ήμισυ του πληθυσμού που υποφέρει από την πείνα μέχρι το 2015.

Από την άλλη πλευρά, το αγροτοδιατροφικό μοντέλο της δύσης δημιούργησε καινούργια πρότυπα διατροφής.

Η υπερεντατικοποίηση του πρωτογενούς τομέα παραγωγής γεωργικών προϊόντων ζωικής και φυτικής προέλευσης, η ραγδαία ανάπτυξη τεχνολογιών επεξεργασίας και συντήρησης τροφίμων και η υπερκατανάλωση βιομηχανοποιημένων τροφίμων, οδήγησαν στην αύξηση των διατροφογενών ασθενειών.

Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2020, η παχυσαρκία καθώς και οι επιπλοκές που δημιουργεί (καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, καρκινογενέσεις) θα ευθύνονται για το 72% των θανάτων.

Η πείνα ζεί και βασιλεύει

Αν και όλοι μας ζούμε τα χρόνια της αφθονίας και της αλόγιστης σπατάλης, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο εξακολουθούν να μαστίζονται από την πείνα και τις θανατηφόρες ασθένειες.

Ο "πολιτισμένος" κόσμος, όμως, αδυνατεί να αντιδράσει ή αδυνατεί να ξεφύγει από τα δίχτυα της καλοπέρασης και έτσι η κατάσταση διαιωνίζεται και τα παιδιά συνεχίζουν να πεθαίνουν αφυδατωμένα και αποστεωμένα, χωρίς καν τα ψίχουλα των τροφαντών συγκατοίκων τους στον πλανήτη γη!

Κάνουν "παιχνίδι" με την πείνα!

Η επισιτιστική βοήθεια αμφισβητείται πλέον σε τέσσερις ηπείρους εξαιτίας των αμερικανικών δωρεών με γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα.

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ υιοθέτησε νομοθεσία που συνδέει τη βοήθεια για το AIDS με την αποδοχή των Γενετικά Μεταλλαγμένων Οργανισμών (ΓΜΟ). Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ προσέβαλαν ενώπιον του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) το ευρωπαϊκό μορατόριουμ για τους ΓΜΟ.

Σε επιστολή τους καθώς και στη σχετική έκθεση οι "Φίλοι της Γης" απαιτούν από τις ΗΠΑ να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την πείνα ως πολιτικό και εμπορικό εργαλείο, προς όφελος των μεγάλων αγροτικών επιχειρήσεων.

"Οι ΗΠΑ πρέπει να σταματήσουν να παίζουν με την πείνα. Αφού προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν το πρόγραμμα της USAID για την αντιμετώπιση του λιμού για να ξεφορτωθούν στη νότια αφρικανική ήπειρο ανεπιθύμητο μεταλλαγμένο καλαμπόκι, τώρα καταφεύγουν σε ακόμη πιο απαράδεκτες μεθόδους. Τα αφρικανικά έθνη θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν τι θα τρώνε οι λαοί τους. Είναι ανήθικο για τις ΗΠΑ να εκμεταλλεύονται το λιμό και την κρίση του AIDS με αυτόν τον τρόπο", τόνισε ο Νίμο Μπάσεϊ, διευθυντής της οργάνωσης "Δράση για τα Περιβαλλοντικά Δικαιώματα / Φίλοι της Γης - Νιγηρία".

Οι διενέξεις για τα γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα ξεκίνησαν το 2000 και εντάθηκαν το 2002, όταν κατά τη διάρκεια επισιτιστικής κρίσης πολλές χώρες της νότιας αφρικανικής ηπείρου αρνήθηκαν να δεχθούν βοήθεια με μεταλλαγμένα τρόφιμα. Οι αφρικανικές χώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια κατάσταση στην οποία ή θα δέχονταν τους ΓΜΟ ή πολλοί άνθρωποι θα πέθαιναν. Πολλές χώρες, όπως η Μοζαμβίκη και η Ζιμπάμπουε, αρνήθηκαν το γενετικά μεταλλαγμένο σιτάρι λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών, το δέχθηκαν, όμως, αλεσμένο.

Μόνο η Ζάμπια αποφάσισε να απορρίψει το γενετικά μεταλλαγμένο σιτάρι, τόσο με τη μορφή σπόρων όσο και με τη μορφή αλευριού, επικαλούμενη ανησυχίες για την υγεία.

Πολλές αναφορές από τη Ζάμπια δείχνουν ότι έως τώρα η χώρα καταφέρνει να αντιμετωπίσει την επισιτιστική κρίση, χωρίς τη μεταλλαγμένη επισιτιστική βοήθεια.

Η πρόσφατα κατατεθείσα αίτηση των ΗΠΑ κατά της Ε.Ε. ενώπιον του ΠΟΕ υπογραμμίζει μια νέα διένεξη. Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι το ευρωπαϊκό μορατόριουμ στους γενετικά μεταλλαγμένους οργανισμούς είναι η αιτία που οι Αφρικανοί απέρριψαν ως επισιτιστική βοήθεια τα γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα, ισχυρισμό που απορρίπτει η Ε.Ε.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι ένας νόμος σχετικά με τις δαπάνες για το AIDS, ο οποίος εγκρίθηκε από την αμερικανική Γερουσία στις 15 Μαΐου και προηγουμένως είχε περάσει από το Κογκρέσο, περιλαμβάνει μια τροποποίηση σχετικά με τους ΓΜΟ, η οποία συνδέει τη βοήθεια για το AIDS με την αποδοχή των ΓΜΟ.

Η έκθεση των "Φίλων της Γης" που φέρει τον τίτλο "Παίζοντας με την Πείνα" παρουσιάζει μια σύνοψη περιπτώσεων που σχετίζονται με την αποστολή ΓΜΟ ως επισιτιστικής βοήθειας σε τέσσερις ηπείρους από το 2000 έως σήμερα.

Η διένεξη για τα γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα κατά τη διάρκεια της επισιτιστικής κρίσης στη νότια αφρικανική ήπειρο θα μπορούσε να είχε προληφθεί από το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Επισιτισμού (WFP) των Η.Ε. καθώς και από την Υπηρεσία των ΗΠΑ για τη Διεθνή Ανάπτυξη (USAID). Και οι δύο υπηρεσίες γνώριζαν από το 2000 τα προβλήματα και τις αμφιβολίες σχετικά με την επισιτιστική βοήθεια και τους ΓΜΟ και θα έπρεπε να είχαν φροντίσει να προσφέρουν μια γνήσια εναλλακτική λύση στις χώρες που είχαν ανάγκη βοήθειας.

Με επιστολή της η οργάνωση κάλεσε και τις δύο υπηρεσίες να φροντίσουν να μην ξανασυμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον.

Άς γίνει, η εκάστοτε νηστεία μας, μετοχή στην πείνα και δίψα του κόσμου για δικαιοσύνη

Aν είμαι συνέχεια χορτάτος και δεν έχω δοκιμάσει ποτέ μου την δυσκολία της πείνας, πώς μπορώ να νοιώσω τον μικρό μου αδελφό, που κλαίει για μια μπουκιά ψωμί και μιά γουλιά νερό;

Kαι λογίζομαι καλός άνθρωπος η καλός χριστιανός και μάλιστα νηστευτής, όταν σταματώ μεν να τρώω κρέας αρχίζω δε τα ...χταπόδια, τους αστακούς, τις καραβίδες και τις γαρίδες οι οποίες μου στοιχίζουν πολλαπλάσια, ενώ την ίδια στιγμή σε μια απόσταση 2-3 ωρών με το αεροπλάνο εκατομμύρια συνάνθρωποι μου πεθαίνουν από πείνα και δίψα;

Ας "παίξουμε" λίγο με την πείνα μας μερικές ημέρες τον χρόνο.

Ίσως με αυτό τον τρόπο να μπορέσουμε να εν-συν-αισθανθούμε τι κόσμο φτιάχνουμε για τους ασθενέστερους αλλά και ποιες είναι οι αξίες που πράγματι κυριαρχούν στη ζωή μας και καθορίζουν το "είναι" μας.

Κατοχική πείνα

Η ιστορική μέρα της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν η Ελλάδα εισήλθε σε εμπόλεμη κατάσταση, βρήκε το Χρηματιστήριο με στασιμότητα τιμών και περιορισμένες συναλλαγές.

Τις ημέρες της εισβολής, οι συνεδριάσεις στο Χρηματιστήριο διεξάγονταν μέσα στην εναγώνια ατμόσφαιρα των πολεμικών ανταποκρίσεων από το μέτωπο και διακόπτονταν από τους επανειλημμένους συναγερμούς, έτσι που η συναλλακτική κίνηση ήταν υποτυπώδης και οι συνεδριάσεις υποτονικές.

Πρώτο οικονομικό μέτρο της κυβέρνησης μετά την κήρυξη του πολέμου, ήταν ο περιορισμός στις αναλήψεις των πάσης φύσεως καταθέσεων στις τράπεζες.

Συγκεκριμένα, κάθε μήνα, θα επιτρεπόταν στους καταθέτες η απόδοση χρηματικού ποσού μέχρι το ύψος του 5% των καταθέσεών τους, με ανώτατο όριο το ποσό των 10.000 χιλιάδων δραχμών. Για τις βιομηχανικές επιχειρήσεις γνωμοδοτούσε η Ειδική Επιτροπή των Τραπεζών, ώστε να κάνουν μεγαλύτερες αναλήψεις.

Το Χ.Α.Α., για λόγους προστασίας των συναλλασσομένων από ενδεχόμενες παράλογες ζημιές, προχώρησε σε προσωρινή αναστολή της λειτουργίας του, η οποία παρατάθηκε περισσότερο, εξαιτίας της δέσμευσης των καταθέσεων.

Από τις 19 Δεκεμβρίου του 1940, επαναλειτούργησε το Χ.Α.Α, χωρίς βέβαια να μπορεί να αναπτύξει άξια λόγου δράση.

Στα τέλη του 1940 και τις αρχές του 1941 επικρατούσε κλίμα ανάκαμψης με ανοδικές τάσεις στις τιμές των μετοχών, φαινόμενο που το υπέθαλπε και το κύμα έξαρσης από τις νίκες του στρατού στο αλβανικό μέτωπο.

Θετική είναι η διαπίστωση πως δεν παρατηρήθηκε υπερβολική και σπασμωδική προσφορά μετοχικών τίτλων, λόγω της ταραγμένης πολεμικής ατμόσφαιρας. Το Χ.Α.Α, προφανώς, αντιμετώπιζε με οριακή ψυχραιμία την κατάσταση.

Στις 27 Απριλίου του 1941, οι Γερμανοί εισήλθαν στην Αθήνα (ήδη είχε πεθάνει ο Μεταξάς τον Ιανουάριο του 1941 και μέσα στο χάος της ήττας ο επόμενος πρωθυπουργός Κορυζής αυτοκτόνησε).

Στις ημέρες της εισβολής, οι συνεδριάσεις στο Χρηματιστήριο διεξάγονταν μέσα στην εναγώνια ατμόσφαιρα των πολεμικών ανταποκρίσεων από το μέτωπο και διακόπτονταν από τους επανειλημμένους συναγερμούς, ώστε η συναλλακτική κίνηση ήταν υποτυπώδης και οι συνεδριάσεις υποτονικές.

Ωστόσο, η νέα τάξη πραγμάτων στη χώρα επέβαλε ώστε οι κατακτητές να δαπανούν τους πόρους της χώρας για τη συντήρησή τους, παράλληλα με τα μεγάλα χρηματικά ποσά που αναγκάστηκε το κράτος να τους καταβάλει για τα έξοδά τους.

Όλη η παραγωγή, ο φυσικός πλούτος και τα αγαθά δεσμεύτηκαν από τους Γερμανούς. Κάτω από την πίεση ενός καλπάζοντος πληθωρισμού εκμηδενίστηκαν τα εισοδήματα, οι μισθοί και τα ημερομίσθια. Η εξαφάνιση των τροφίμων και η συνεπακόλουθη πείνα που μάστιζε τη χώρα είχε ως άμεσο επακόλουθο την εμφάνιση της μαύρης αγοράς.

Πείνα
13.12.41

Πείνα και αθλιότης στους δρόμους και στα σπίτια. Οι άνθρωποι πρίζονται. Πεθαίνουν στους δρόμους. Οι Γερμανοί αφαιρούν το παν. Τα τρόφιμα έχουν φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη. Το θέαμα ανθρώπων αναίσθητων από την πείνα στα πεζοδρόμια της Λεωφόρου Πανεπιστημίου είναι κάθε μέρα συχνότερο. [...] Στο σταθμό μια γυναίκα πέφτει μπροστά μου σαν κεραυνόπληχτη. Την σηκώνουν, μαζεύεται κόσμος και της δίνει λεφτά. Τι να τα κάνει;

(Ασημ. Πανσέληνος, Φύλλα Ημερολογίου (1941-1943), Αθήνα, Κέδρος, 1993, σ. 118-119)

Μεγάλες θλιβερές ουρές

"Οι ουρές είναι μεγάλες, είναι θλιβερές, με λυπημένους ανθρώπους που ακολουθούν μια δική τους αυστηρή πειθαρχία κοπαδιού. [...] Η μητέρα προσφέρθηκε να πάει στην ουρά του φούρνου. Έφυγα από το σπίτι στις εννιά το πρωί. Εκείνη είχε ξυπνήσει από τις εξήμισι. Πίστευε πως θα ήταν με τους πρώτους. Βρήκε να περιμένουν διακόσιοι άνθρωποι. Γύρισα στις εννιά το βράδυ κι ήταν ακόμα εκεί, στην ίδια θέση περιμένοντας να φέρουν αλεύρι, να το ζυμώσουν, να το ψήσουν και ν' αρχίσουν τη διανομή που είναι τριάντα δράμια στο άτομο. Τη σήκωσα και τη βάσταξα για να γυρίσουμε σπίτι. Γι' αυτό αγόρασα το ψωμί απ' τον οδηγό. Τ' αγοράζεις με μια χρυσή λίρα."

(Γιώργος Καράγιωργας, Οι τραγουδιστάδες της Λευτεριάς, αναφορά στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 40-44, β' έκδοση, Αθήνα, Κέδρος, 1993, σ. 328)

Πεινώ

Κατοχή. Στις γωνιές των δρόμων οι ντενεκέδες με τα σκουπίδια περιμένουν όχι το αυτοκίνητο ή μάλλον το κάρο να τους αδειάσει. Περιμένουν τους πεινασμένους ανθρώπους να ψάξουν μέσα να βρουν κάτι φαγώσιμο: λεμονόκουπα, φύλλα κρεμμυδιού...

Τα μπακάλικα άδεια. Το μόνο που βρίσκαμε ήταν μουστάρδα. Ο κυρ Βαγγέλης -ο παντοπώλης μας- διερωτάται πώς αγοράζουμε όλο μουστάρδα... Μια μέρα του έλυσα την απορία αυτή: "Σπουδαίο φαγητό" του λέω...











Η λέξη "πεινώ" αντηχούσε συνεχώς στ' αυτιά μας. Παιδιά γύριζαν σκελετωμένα, ωχρά, σύρριζα στο πεζοδρόμιο και φώναζαν "πεινώ" για να τ' ακούσουν οι ένοικοι των ισογείων σπιτιών να συγκινηθούν και να τους δώσουν κάτι, αν είχαν.

Κάποτε μας έδιναν με δελτίο λίγο ψωμί οι φούρνοι. Ήταν από σκουπόσπορο. Αν το κρατούσες στα χέρια να πας στο σπίτι, κάποιος σου τ' αρπούσε χωρίς ντροπή.

Καθε 3 δευτερόλεπτα πεθαίνει ένα παιδί απο την πείνα

Μέχρι να διαβάσετε αυτή την ανάρτηση θα έχουν πεθάνει 22 παιδιά από την πείνα!!!

10 εκατ. παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα (Καθε 3 δευτερολεπτα πεθαινει ενα παιδι απο την πεινα)
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

8.855:οι εξακριβωμένοι νεκροί μετανάστες στα έτη 1993-2007. Από αυτή τη λίστα θανάτου στην Ευρώπη-φρούριο -παρουσιάζεται τούτες τις μέρες στην πρώτη Μπιενάλε της Αθήνας- απουσιάζουν οι πνιγμένοι στη Μεσόγειο θάλασσα, που τους πρώτους εννιά μήνες του χρόνου έφτασαν τους 500, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ή τους 1.000 σύμφωνα με τις οργανώσεις.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Για να καταλάβουμε την απόκλιση αλλά και τη δραματική αύξηση των πνιγμών, αρκεί να δούμε πόσοι χάθηκαν στα νερά των ελληνικών νησιών: το 2005 ξεβράστηκαν 10 νεκροί και 16 ήταν αγνοούμενοι, το 2006 βρέθηκαν 9 νεκροί και αγνοούνταν 10, ενώ το πρώτο εννιάμηνο φέτος ανασύρθηκαν 44 νεκροί και 54 είναι αγνοούμενοι.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Ποια είναι η κόκκινη γραμμή που συνδέει αυτούς τους νεκρούς στην απελπισμένη προσπάθειά τους για μια καλύτερη ζωή, με τα 18 εκατομμύρια που αφανίζει κάθε χρόνο η πείνα;
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Η καταγωγή τους, αφού προέρχονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες, μα κυρίως η φτώχεια. Αυτή που σκοτώνει κάθε τρία δευτερόλεπτα που περνούν ένα παιδί. Υπολογίστε πόσα παιδιά έχουν πεθάνει από την πείνα και τις αρρώστιες που αυτή συνεπάγεται μέχρι να διαβάσετε τούτες τις γραμμές. Σοκαριστικό;
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Υπάρχει άραγε μεγαλύτερη τρομοκρατία από την απόλυτη ένδεια, το γεγονός ότι απόψε θα κοιμηθούν νηστικοί 854 εκατομμύρια άνθρωποι, από αυτήν την πραγματικότητα που σκοτώνει ετησίως 10 εκατομμύρια παιδιά; Υπάρχει άραγε πιο επείγον θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης αυτή τη στιγμή στον πλανήτη από το να σωθούν οι ζωές αυτών των παράπλευρων θυμάτων ενός ακήρυχτου πολέμου;
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Και όμως λύσεις υπάρχουν, αρκεί να απαιτήσουμε την εφαρμογή τους: αν θέλουμε να μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα έως το 2015, πρέπει να διαγραφούν όλα τα χρέη των φτωχότερων χωρών, καθώς με τα υπέρογκα ποσά που οι αναπτυσσόμενες χώρες πληρώνουν για την εξυπηρέτηση των δανείων στερούνται αναγκαίων πόρων για να επενδύσουν στη βελτίωση της εκπαίδευσης, της υγείας και της ανάπτυξης. Από τα 10 εκατομμύρια παιδιά που πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα, τα 7 εκατομμύρια πεθαίνουν ως αποτέλεσμα της κρίσης που προκαλεί το χρέος. Την ίδια στιγμή το παγκόσμιο εμπόριο κλέβει από τις φτωχές χώρες 1,3 δισ. δολάρια την ημέρα, 14 φορές το ποσό που λαμβάνουν σε βοήθεια.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

- Ποιοι είναι οι λόγοι για την παγκόσμια φτώχεια;
Αλλο ενα παιδι μολις πεθανε απο την πεινα.

*Σύμφωνα με τη φιλόσοφο (Ernst Freund Distinguished Service Professor of Law and Ethics, Πανεπιστήμιο του Σικάγο) Μάρθα Νούσμπαουμ, με πεδίο ερευνητικής δουλειάς την Ινδία, η οποία αναδεικνύει στη συζήτησή μας τη γυναικεία διάσταση της φτώχειας: «Ορισμένοι λόγοι έχουν να κάνουν με την εσωτερική κατάσταση σε συγκεκριμένες χώρες: ανισότητα στις ευκαιρίες μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, μεταξύ των κυρίαρχων και των περιθωριοποιημένων ομάδων και κυρίως μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αν και πολλά από τα στοιχεία για τη φτώχεια εστιάζουν στα νοικοκυριά, αν δούμε βαθύτερα βρίσκουμε ότι οι γυναίκες είναι δυσανάλογα φτωχές, άρρωστες και αμόρφωτες στα περισσότερα μέρη του κόσμου».
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

-Τι προκαλεί τέτοιες ανισότητες;
Αλλο ενα παιδι μολις πεθανε απο την πεινα.

«Πολλές πηγάζουν από μακροχρόνιες παραδόσεις διακρίσεων, αλλά αυτές οι παραδόσεις μπορούν να αλλάξουν και μία κατάλληλη πολιτική και νομική παιδεία μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά, όπως διαπιστώνει κανείς συγκρίνοντας την Ινδία με το Πακιστάν, εξήντα χρόνια μετά την Ανεξαρτησία. Η Ινδία έχει μεγάλη φτώχεια αλλά το πρόβλημα το διευθετεί επιδέξια η κυβέρνηση και υπάρχουν ευκαιρίες για τους φτωχούς ανθρώπους να επηρεάσουν την κατεύθυνση της κυβέρνησης. Στο Πακιστάν η αδιαφορία της ελίτ για τους φτωχούς και η εκτεταμένη διαφθορά δυσχεραίνουν την εξάλειψη του προβλήματος.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Η φτώχεια μπορεί να βελτιωθεί, σε μερικές περιπτώσεις, από την παγκόσμια αγορά, η οποία δημιουργεί νέες ευκαιρίες για χώρες όπως η Ινδία. Από την άλλη όμως η παγκοσμιοποίηση αποβαίνει ιδιαίτερα σκληρή για τους φτωχούς αγρότες και κάθε καλή πολιτική διάρθρωση οφείλει να παίρνει ειδικά μέτρα για να διασφαλίζει ότι δεν τους προσπερνά στη βιασύνη για κέρδη».
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

-Πόσο πολιτική είναι η φτώχεια;
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

«Σε μεγάλο βαθμό είναι πολιτική, γιατί όλα τα κράτη θα μπορούσαν να πετύχουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για τους πολίτες τους, αν τους το επέτρεπαν και οι ευκαιρίες διανέμονταν εξίσου και επαρκώς. Ωστόσο, σε μερικές περιπτώσεις η παγκόσμια οικονομική τάξη δημιουργεί μεγάλες δυσκολίες σε συγκεκριμένα κράτη να προστατέψουν τους πολίτες τους -κυρίως τους φτωχούς αγρότες- από την ένδεια. Το πρόβλημα της γυναικείας φτώχειας είναι σίγουρα πολιτικό, αλλά είναι επίσης και προ-πολιτικό, με την έννοια ότι ο αντρικός έλεγχος πάνω στις ευκαιρίες των γυναικών είναι μια επίμονη πραγματικότητα στην ανθρώπινη ιστορία και διαπερνά τις σύγχρονες πολιτικές δομές».
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

*Η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας (Επιτροπή για την Παγκόσμια Σκέψη, Πανεπιστήμιο Κολούμπια) Σάσκια Σάσεν δίνει μια περισσότερο διευρυμένη εικόνα για να εξηγήσει τους λόγους της παγκόσμιας φτώχειας: «Βλέπουμε σοβαρή οικονομική υπανάπτυξη και κυβερνητική διαφθορά, έτσι ώστε ακόμη και μια χώρα πλούσια σε πετρέλαιο στην Αφρική, όπως η Νιγηρία, υποφέρει από τη χειρότερη μορφή φτώχειας. Πέρα από τη σχέση υπανάπτυξης και φτώχειας, όμως, υπάρχει ο βασικός και πολύ γνωστός πια παράγοντας, ότι οι παλαιές ευρωπαϊκές δυνάμεις στην Αφρική, τη νότια Ασία και τη Λατινική Αμερική σχετίστηκαν με αυτές τις περιοχές με όρους απόσπασης -ορυκτών, εμπορικού αγροτοπαραγωγικού πλούτου, εργασίας (σκλαβιά και συμβάσεις υποτέλειας). Πιο κοντά στην τρέχουσα εποχή, αυτό που έχει σημασία να καταλάβουμε είναι: α) Πως οι δυνάμεις της Ευρώπης και των ΗΠΑ υπονόμευσαν τους μετά την ανεξαρτησία ηγέτες (συμπεριλαμβανομένων και δολοφονιών, όπως με τον Πατρίς Λουμούμπα) στις φτωχές χώρες που προσπάθησαν να αναπτύξουν τις οικονομίες τους με τρόπους που θα ωφελούσαν αυτές, παρά τις πλούσιες βόρειες δυνάμεις, και β) πως η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση έχει καθιερώσει πολιτικές που έχουν καταστρέψει αρκετά από όσα αυτές οι φτωχές οικονομίες κατάφεραν να αναπτύξουν παρά τα τεράστια εμπόδια.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Συγκεκριμένα: η δέσμη πολιτικών που συνήθως αναφέρονται ως όροι του ΔΝΤ ή νεοφιλελεύθερο μοντέλο, που ξεκίνησε να εγκαθιδρύεται τη δεκαετία του '80 για να συνεχίσει και στην επόμενη δεκαετία, υπήρξαν καταστροφικές στις περισσότερες φτωχές χώρες. Το ΔΝΤ και η Π.Τ. επέμεναν να ανοίξουν αυτές τις οικονομίες, το οποίο σήμαινε ότι οι ξένες εταιρείες μπορούσαν να μπουν σε οποιαδήποτε αγορά -συνήθως ισχνή- σε αυτές τις χώρες. Αυτό κατέστρεψε πολλές μικρές, περισσότερο παραδοσιακές εταιρείες που σίγουρα ήταν ανεπαρκείς, αλλά στην πραγματικότητα σχημάτιζαν ένα είδος κολλώδους ιστού στον οποίο πολλά νοικοκυριά παρέμεναν συνδεδεμένα με τουλάχιστον κάποιον να εργάζεται. Αυτός ο ιστός καταστράφηκε. Με αυτό κατά νου, ισχυρίζομαι ότι η αύξηση της διακίνησης ανθρώπων για εργασία, περιλαμβανομένου του εμπορίου του σεξ που απογειώθηκε στη δεκαετία του 1990, δεν είναι ασύνδετη με το ρήμαγμα αυτών των οικονομιών».
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Η φτώχεια είναι φτιαχτή
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

-Πόσο πολιτική είναι η φτώχεια;
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

«Πιστεύω ότι η φτώχεια που βλέπουμε σήμερα είναι μια πολιτική οικονομία που παράγεται, δεν είναι ένα είδος φυσικής συνθήκης. Είναι φτιαχτή. Οχι όλη η φτώχεια, αλλά ο παγκόσμιος "σχηματισμός" ή κατάσταση που βλέπουμε σήμερα». Με αυτές τις βασικές επισημάνσεις για τα γενεσιουργά αίτια και συνεπώς τις ευθύνες στη δημιουργία της παγκόσμιας φτώχειας επιχειρούμε σήμερα να ρίξουμε φως σ' αυτό το φαινόμενο. Για ένα τόσο ζωτικής σημασίας θέμα αφορμή μόνο μπορεί να είναι η Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της φτώχειας που έχει θεσπίσει ο ΟΗΕ στις 17 Οκτωβρίου.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

«Η αύξηση της παγκόσμιας φτώχειας και ανισότητας, που έχει παρατηρηθεί την τελευταία εικοσαετία, οφείλεται σε συγκεκριμένες οικονομικές και πολιτικές επιλογές, οι οποίες καθορίζουν τις πρακτικές των διεθνών οργανισμών αναπτυξιακής βοήθειας, είναι ξεκάθαρες και βασίζονται στο μοντέλο ανάπτυξης που αποκλειστικό στόχο έχει την οικονομική μεγέθυνση. Το θέμα δεν είναι ότι υπάρχει έλλειψη πόρων όπως σε άλλες ιστορικές περιόδους. Τα μέσα για την εξάλειψη της φτώχειας υπάρχουν. Ωστόσο, πολύ απλά, η καταπολέμηση της φτώχειας και της ανισότητας δεν αποτελεί προτεραιότητα κανενός», μας λέει η Καρολίνα Κάνλιφ από τη «Συμμαχία Ενάντια στη Φτώχεια», η οποία εξηγεί τη συμβολή της Παγκόσμιας Τράπεζας (Π.Τ.) και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) στην επιδείνωση αυτής της πραγματικότητας. Ο γενικός διευθυντής της ActionAid στην Ελλάδα, Γεράσιμος Κουβαράς, περιγράφει τι έχει επιτευχθεί και τι απομένει να γίνει από τη διεθνή συμφωνία για τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας και ο ερευνητής στο ΙΚΠΟ-ΕΚΚΕ Ηλίας Κικίλιας αναλύει τις όψεις της ανισότητας στην Ευρώπη και την Ελλάδα.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Μπορεί η φτώχεια να διαφέρει από ήπειρο σε ήπειρο, αλλά ο παρονομαστής είναι κοινός: η καταπολέμηση της ανισότητας οφείλει να αναδειχτεί σε προτεραιότητα. Οπως και η κοινωνική δικαιοσύνη, έννοιες μάλλον παραγκωνισμένες στις σημερινές νεοφιλελεύθερες εποχές. Ενας άλλος κόσμος παραμένει πάντα εφικτός. Και στο χέρι μας.
Άλλο ενα παιδί μόλις πέθανε απο την πείνα.

Ελπίδα να σβήσει η φτώχεια από τον κόσμο

Μοιάζουν ασυμβίβαστα αυτά τα δύο, όταν βλέπουμε τους αριθμούς να μιλούν για την κατάσταση που επικρατεί εδώ και δεκαετίες στον κόσμο.

Μοιάζουν ασυμβίβαστα, όταν επί δεκαετίες οι προσπάθειες διαφόρων οργανισμών δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικά το πρόβλημα στη ρίζα του, αλλά "χαϊδεύουν" τα συμπτώματα και εφησυχάζουν τις συνειδήσεις των ανθρώπων στις ανεπτυγμένες χώρες...

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία παγκόσμιων οργανισμών

* 963 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι πεινασμένοι
* Κάθε μέρα πεθαίνουν 25.οοο άνθρωποι επειδή για μεγάλο διάστημα δεν έχουν να φάνε.
* Από αυτούς περίπου 16.000 είναι παιδιά που πεθαίνουν από αιτίες που σχετίζονται με την πείνα ή τις ασθένειες που επιδεινώνονται από υποσιτισμό.
* Ένας άνθρωπος πεθαίνει κάθε 5 δευτερόλεπτα (!) από την πείνα
* Μια μάνα χάνει το παιδί της κάθε 5 δευτερόλεπτα, επειδή δεν υπάρχει τροφή...
* Ένας στους πέντε -από αυτούς που πεθαίνουν- είναι παιδί.
* Περισσότερο από το ήμισυ των θανάτων που σημειώνονται παγκοσμίως κάθε χρόνο μπορεί να αποδοθεί στην πείνα...

Στην ουσία, η πείνα είναι η πιο ακραία μορφή φτώχειας, όπου οι άνθρωποι δεν μπορούν να καλύψουν ούτε την βασικότερη ανάγκη τους για τροφή.

Παράλληλα βέβαια με τον λιμό που μαστίζει πολλές φτωχές χώρες, αλλά και μέρος του πληθυσμού ανεπτυγμένων θεωρητικά κρατών της Ευρώπης ή των ΗΠΑ, εμφανίζονται και άλλες επιπλοκές στην υγεία των ανθρώπων αυτών λόγω του χρόνιου υποσιτισμού, όπως η αδυναμία και η αυξημένη ευαισθησία σε ασθένειες...

Οι αριθμοί φανερώνουν μεν την έκταση του προβλήματος, όμως δίνουν μία εξαιρετικά διαστρεβλωμένη εντύπωση για τις αιτίες της πείνας και της φτώχειας στον κόσμο.

* Σήμερα η Γη μας μπορεί να φιλοξενεί 6,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Όμως αυτό δεν σημαίνει πως δεν έχει και τη δυνατότητα να θρέψει αυτό τον πληθυσμό.

Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών από το 2004, εκτιμάται ότι η γεωργία σε ολόκληρη τη Γη ήδη παράγει αρκετά τρόφιμα για να θρέψει τον πληθυσμό του πλανήτη - τα έξι δισεκατομμύρια ανθρώπων τη στιγμή εκείνη. Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται επίσης, πως ακόμη και διπλάσιος πληθυσμός - 12 δισ. ανθρώπων- θα μπορούσε να τραφεί. (!)

(Ενώ αντίθετα ο δήθεν "υπερπληθυσμός" ως αιτία φτώχειας και πείνας, δεν είναι παρά το αγαπημένο παιδί στην επιχειρηματολογία των μαλθουσιανιστών, που με αυτή τη βάση προωθούν κάθε πρόγραμμα ελέγχου των πληθυσμών...)

Παρ΄όλ΄αυτά όμως 923 εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα είναι πεινασμένοι... ενώ την ίδια ώρα μία μικρή μερίδα ανθρώπων -σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό- πληρώνουν εκατομμύρια δολάρια κάθε έτος για να χάσουν τα περιττά κιλά τους από την υπερκατανάλωση τροφής... Την ίδια ώρα ιατρικές μελέτες αναφέρουν πως αυξάνουν τα ποσοστά παχυσαρκίας των παιδιών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ...

Ας προσπαθήσουμε να για μια στιγμή να καταλάβουμε τι συμβαίνει πραγματικά.
Από τη μία διαθέτουμε ήδη τους πόρους ώστε να δώσουμε τέλος στην πείνα και από την άλλη οι πόροι αυτοί διανέμονται άνισα -και άδικα-, ώστε από τη μία πεθαίνουν χιλιάδες παιδιά από την πείνα, ενώ άλλες τόσες χιλιάδες υποφέρουν από παχυσαρκία...

Καταλαβαίνουμε δηλαδή πως το πρόβλημα δεν σχετίζεται με ανεπάρκεια τροφίμων, αλλά με την άδικη κατανομή τους.

Η αδικία φυσικά έχει άμεση σχέση και με την άδικη κατανομή του πλούτου, όπως και με την εκμετάλλευση των χωρών "του τρίτου κόσμου" από τις ληστρικές και άπληστες διαθέσεις μίας μικρής μερίδας ανθρώπων, τραπεζιτών κτλ...

Στοιχεία και αριθμοί σχετικά με τη φτώχεια

* Μόλις 65 περίπου χώρες, με συνολικό πληθυσμό περίπου 1 δισ., δηλαδή λιγότερο από το 1/6 του παγκόσμιου πληθυσμού, απολαμβάνουν υψηλά εισοδήματα.

* Σε αντίθεση με αυτούς, περίπου 5,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Αυτοί ζουν σε περίπου 103 χώρες με μόλις 3.7$ την ημέρα/άτομο. Ως εκ τούτου έχουν χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο και μικρότερη πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες από ό, τι οι κάτοικοι χωρών με υψηλά εισοδήματα.

* Ακόμη χειρότερα: Το 2005, σχεδόν 1,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας με μόλις 1,25$ ανά ημέρα!

Μπορεί οι ανεπτυγμένες χώρες, μολονότι ούτε τα εσωτερικά τους προβλήματα στην άνιση κατανομή πλούτου και τροφής δεν έχουν λύσει, να διαθέτουν κάποια σχετικά μεγάλα ποσά για να βοηθήσουν θεωρητικά τις φτωχές χώρες, όμως οι ίδιες είναι που στην πράξη κάνουν αφαίμαξη πολύ μεγαλύτερων ποσών από την πίσω πόρτα...

...ενώ την ίδια ώρα ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία έχουν εντελώς άλλες προτεραιότητες στις δαπάνες τους, από την παροχή "βοήθειας"...
...αφού εκεί δαπανώνται Δισεκατομμύρια δολάρια για καλλυντικά, αρώματα, όπλα, ναρκωτικά κ.α.

Π.χ. το 1998 δαπανήθηκαν:

* 8 δις δολάρια για Καλλυντικά στις Ηνωμένες Πολιτείες
* 11 δις δολ. για Παγωτά στην Ευρώπη
* 12 δις δολ για Αρώματα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες
* 17 δις για τροφές κατοικίδιων ζώων στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες
* 35 δις δολ σε Επιχειρήσεις διασκέδασης στην Ιαπωνία
* 50 δις δολ για Τσιγάρα στην Ευρώπη
* 105 δις δολ για Αλκοολούχα ποτά στην Ευρώπη
* 400 δις δολ για Ναρκωτικά σε όλο τον κόσμο
* 780 δις δολ για Στρατιωτικές δαπάνες και εξοπλισμούς σε όλο τον κόσμο

Την ίδια στιγμή αντίθετα, για την επίτευξη παγκόσμιας πρόσβασης σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες για όλες τις αναπτυσσόμενες και φτωχές χώρες δαπανήθηκαν μόλις:

* 6 δις δολ για την βασική εκπαίδευση στον κόσμο
* 9 δις δολ για πρόσβαση στο νερό ή τα αποχετευτικά δίκτυα, στον κόσμο
* 12 δις δολ για την υγεία γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία
* 13 δις δολ για βασική υγεία & διατροφή

Βλέπουμε λοιπόν πως οι επιλογές των ηγετών των "ανεπτυγμένων" χωρών δεν είναι η επίτευξη ίσης κατανομής του πλούτου, της τροφής ή της παγκόσμιας ειρήνης και της αναβάθμισης του βιοτικού επιπέδου των φτωχών χωρών.

Αντίθετα μάλιστα ο καπιταλισμός και οι ιμπεριαλιστικές πολιτικές φροντίζουν να μεγαλώνει η ψαλίδα ανάμεσα στους φτωχούς και τους πλούσιους, όχι μόνο από χώρα σε χώρα, αλλά και μεταξύ των κατοίκων των ίδιων χωρών...

Έτσι δεν είναι καθόλου άστοχος ο τίτλος άρθρου του Carlos Amorín:
"Η πείνα είναι το πιο θανατηφόρο όπλο του πολέμου που ονομάζεται καπιταλισμός", από τις 15.12.2008, στο οποίο μεταξύ άλλων αναφέρει:

Μια πρόσφατη αναφορά1 του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών έδειξε, ότι παρά την μεγάλη διάδοση των δηλώσεων και των ιδιαιτέρως δαπανηρών συνόδων και συνε�